ثمانه اکوان:
رئیسجمهور امروز با حضور در صحن علنی مجلس سرانجام پس از 76 روز تاخیر، لایحه بودجه سال آینده را به هیات رئیسه مجلس تقدیم میکند. بر اساس آییننامه داخلی مجلس، دولت تا 15 آذرماه هر سال مهلت دارد تا بودجه سال آینده را به نمایندگان ارائه دهد اما در سال جاری روند بررسی بودجه شکل دیگری به خود گرفت. نمایندگان در دیماه سال گذشته لایحه برنامه پنجم توسعه را از دولت دریافت کردند اما برای تسریع در رسیدگی به لایحه بودجه سال 89 ترجیح دادند این لایحه را بعد از تعطیلات عید نوروز بررسی کنند. بررسی لایحه برنامه پنجم توسعه با این حال حدود یک سال در مجلس به طول انجامید و سرانجام در دیماه سال جاری به دولت ابلاغ شد. اما این تاخیر در رسیدگی به لایحه برنامه پنجم موجب تاخیر در ارسال لایحه بودجه سال 90 به مجلس شد. دولت که قصد داشت اولین بودجه خود بر اساس برنامه پنجم توسعه را به مجلس تقدیم کند، در شرایطی قرار گرفته بود که باید بودجه را بر اساس برنامه ابلاغ نشده، تدوین میکرد. زمانی هم که برنامه توسط رئیس مجلس به دولت ابلاغ شد، زمان کافی برای رسیدگی و تطبیق لایحه بودجه با برنامه وجود نداشت و سرانجام روند رسیدگی به این 2 مساله، کار را به جایی رساند که برای نخستینبار در طول تاریخ جمهوری اسلامی لایحه بودجه اول اسفندماه به مجلس میرود. نمایندگان مجلس نیز که چندین ماه است در انتظار رسیدگی به این لایحه هستند، نگرانیهایی درباره زمان ناکافی خود برای رسیدگی به این لایحه دارند و از سوی دیگر با توجه به اینکه این اولین بودجه دولت بعد از اجرای هدفمندی یارانهها و مساله بازپرداخت نقدی آنها به مردم و همچنین تشکیل صندوق توسعه ملی بر اساس برنامه پنجم توسعه است، نمیتوانند به همین راحتی از کنار رسیدگی دقیق به آن بگذرند. بهارستاننشینان گرچه اختیار کامل به دولت و رئیسجمهور دادهاند تا چگونگی اجرای قانون هدفمندی یارانهها را مدیریت کند اما باز هم اصرار دارند تا از نظرات آنها در مساله بازپرداخت نقدی یارانهها و همچنین مباحث مالی مربوط به این اقدام مهم ملی استفاده شود. دولت اما برنامهریزیهای خاص خود برای اجرای این قانون را دارد و با توجه به رضایت کاملی که نمایندگان از روند این قانون در 3 ماه نخست اجرای آن دارند، به نظر میرسد چالش بزرگی بر سر طریقه اجرای هدفمندی یارانهها در بودجه سال آینده بین دولت و مجلس وجود نداشته باشد. رئیسجمهور اما امروز در حالی برای تقدیم لایحه بودجه به مجلس میرود که نمایندگان تنها حدود یک ماه برای بررسی این لایحه زمان دارند و احتمال به اتمام رساندن بررسی لایحه در مدت زمان باقی مانده تا پایان سال را کم میدانند اما با این حال تلاش خود را برای انجام این کار در روزهای باقی مانده از سال انجام خواهند داد. بر اساس آییننامه داخلی مجلس نمایندگان حداقل 45 روز برای بررسی لایحه باید در اختیار داشته باشند تا پیشنهادات خود را به کمیسیونهای تخصصی ارائه دهند، کمیسیونهای تخصصی به بررسی لایحه پرداخته و کمیسیون تلفیق نیز نظرات نهایی را جمعآوری کند و برای بررسی و رایگیری به صحن علنی مجلس بدهد.
زمان کم باقی مانده تا پایان سال جاری اما نمایندگان را به تلاش برای ایجاد تغییراتی اساسی در آییننامه داخلی مجلس کشانده است و تاکنون کمیسیون تدوین آییننامه داخلی مجلس و هیات رئیسه جلساتی را برای بررسی چگونگی مواجهه با لایحه بودجه ترتیب دادهاند.
گرچه تعدادی از نمایندگان معتقدند بودجه باید به صورت یک یا دو دوازدهمی برای 2ماه ابتدایی سال 90 در اختیار دولت قرار گیرد تا مجلس در فرصت مقتضی به بررسی کل لایحه بپردازد اما به نظر میرسد دیگر نمایندگان مردم در خانه ملت با توجه به آثار زیانبار ارائه بودجه به صورت دو دوازدهمی به دولت که تاکنون نیز در ایران سابقه نداشته است، معتقدند باید به هر ترتیب ممکن بودجه تا پایان سال در مجلس بررسی شود.
به همین دلیل احتمال بررسی بودجه در روزهای ابتدایی سال آینده و در تعطیلات عید نوروز وجود دارد و از سوی دیگر تلاشها برای بررسی سریع آن در کمیسیونهای تخصصی و کمیسیون تلفیق و در واقع استفاده نکردن از تمام زمان مقرر در آییننامه داخلی مجلس ادامه دارد؛ اقدامی که ممکن است منجر به تغییر در آییننامه داخلی مجلس شده و شیفتهای کاری رسیدگی به لایحه بودجه را تا 3 شیفت افزایش دهد.