ژاوی ارناندس، فوق‌ستاره بارسلونا پیش از دیدار با آرسنال، در گفت‌وگویی مفصل با نشریه انگلیسی گاردین درباره سبک بازی تیمش و فوتبال در اسپانیا و انگلیس صحبت کرده است.
***
به سلطه بارسلونا در زمینه مالکیت توپ اشاره کردی. می‌توانیم به این نتیجه برسیم که هرگز تیمی را با چنین هویتی مانند بارسلونا و اسپانیای فعلی ندیده‌ایم. بازی شما همه‌اش مالکیت توپ است. این هویت شماست، چیزی که دارد رواج می‌یابد و به سبک بازی همه تیم‌ها تبدیل می‌شود.
خوب است که نقطه ارجاع فعلی فوتبال دنیا بارسلوناست و اسپانیا. نه به این دلیل که این سبک فوتبال ما است و بخواهم از آن تعریف کنم، نه؛ از این بابت خوشحالم که این سبک دارد فراگیر می‌شود. چون این فوتبال تهاجمی است، فوتبال با ملاحظه نیست. ما صبر نمی‌کنیم. فشار می‌آوریم و مالکیت توپ را می‌خواهیم و دوست داریم حمله کنیم. برخی تیم‌ها توپ را پاس نمی‌دهند یا نمی‌توانند پاس دهند. پس برای چه بازی می‌کنید؟ هدفتان چیست؟ اینکه فوتبال نمی‌شود. ترکیبی کار کنید، پاس بدهید، بازی کنید، فوتبال این است. حداقل برای من. برای مربیانی مانند کلمنته و کاپلو، نوع دیگری از فوتبال وجود دارد اما خوب است که سبک بازی بارسلونا الگو شده، نه آنها.
اما برخی ادعا می‌کردند اسپانیا در جام‌جهانی ملالت‌بار بود. شما همه‌اش 0-1 می‌بردید.
اتفاقا برعکس! ما نبودیم که کسالت‌آور بازی می‌کردیم، بلکه تیم‌های حریف بودند. هلند به دنبال چه بود؟ پنالتی. یا اینکه روبن ضدحمله بزند. البته که ملالت‌بار بودیم، چون حریف مجبورمان می‌کرد. پاراگوئه چه کرد؟ سیستمی از نظر دفاعی فوق‌العاده ساخت و منتظر فرصت‌هایش ماند که روی توپ‌های مرده بود. این طور که توپ‌های برگشتی و مرده را بگیرند. اینکه بازیکنی پشت سر شما باشد که 2 متر قد دارد و منتظر گرفتن توپ از شماست، سخت‌تر از آن چیزی است که مردم تصور می‌کنند.
پس، راه‌حل چیست؟
سریع فکر کنید و به دنبال فضا باشید. این همان کاری است که من می‌کنم: به دنبال فضاها می‌گردم. تمام روز. من همیشه در جست‌وجو هستم، تمام روز؛ کل روز! [ژاوی سرش را به این سو و آن سو تکان می‌دهد تا نشان دهد دنبال فضاست]. این‌جا؟ نه. آنجا؟ نه. آنهایی که بازی نکرده‌اند نمی‌دانند این کار چقدر سخت است. فضا، فضا، فضا. انگار دارید پلی‌استیشن بازی می‌کنید. من می‌گویم اه! این مدافع این جاست، توپ را به آن ور بفرستم. فضا را می‌بینم و پاس می‌دهم. این کاری است که می‌کنم.
این در قلب مدل بارسلونا قرار دارد و در تمام باشگاه در جریان است، نه؟ هنگامی که مادرید را بردید، 8 نفر از 11 بازیکن ترکیب اصلی محصولات تیم‌های جوانان شما بودند؛ 3 فینالیست توپ طلای امسال هم همین طور؛ لیونل مسی، آندرس اینیستا، و خود تو.
برخی آکادمی‌های جوانان در اندیشه پیروزی هستند اما ما در اندیشه آموزش هستیم. پسری را می‌بینید که سرش را بالا می‌گیرد و سرضرب پاس می‌دهد و با خود فکر می‌کنید: «بله، او از عهده‌اش برمی‌آید». بیاوریمش، او را کچ کنیم. مدل ما را کرویف تحمیل می‌کرد: این مدل آژاکس است. این مدل در اصل خرس وسط است؛ خرس وسط! هر روز خرس وسط. این بهترین تمرینی است که می‌توانیم انجام دهیم. مسؤولیت را یاد می‌گیرید و توپ را از دست نمی‌دهید. اگر توپ را از دست بدهید، شما خرس می‌شوید. همیشه یک ضرب بزنید. اگر خرس شوید تحقیرآمیز است و بقیه برایتان دست می‌زنند و به شما می‌خندند.
دنی آلوس، هم‌تیمی تو در بارسلونا می‌گفت تو در جهت جریان بازی، بازی نمی‌کنی، بلکه جریان را می‌سازی، به این ترتیب که هم‌تیمی‌هایت را مجبور می‌کنی به مناطق مشخصی بروند. او می‌گفت: «ژاوی در آینده بازی می‌کند».
آنها این کار را آسان می‌کنند. فوتبال من پاس دادن است، اما اگر دنی، اینیستا، پدرو، ویا، اینها را داشته باشم گزینه‌های بسیاری دارم. گاهی حتی با خودم فکر می‌کنم: فلانی ممکن است ناراحت شود چون 3 پاس داده‌ام و هنوز به او پاسی نداده‌ام. بهتر است پاس بعدی را به دنی بدهم چون 3 بار از کناره‌ها نفوذ کرده. هنگامی که لیو درگیر بازی نمی‌شود انگار اذیت می‌شود... پس پاس بعدی باشد برای او.
داری می‌گویی سبک بر موفقیت برتری دارد اما آنها نه‌تنها می‌توانند با هم روی دهند، بلکه باید با هم روی دهند، نه؟ آرسنال عالی بازی می‌کند، آرسن ونگر مربی فوق‌العاده بااحترامی است اما آنها سال‌هاست چیزی نبرده‌اند. آیا این در بارسلونا هم می‌تواند روی دهد؟
عملا محال است. اگر 2 سال چیزی نبرید، همه چیز باید تغییر کند. اما نام‌ها را عوض می‌کنید، نه هویت‌ها را. فلسفه ما نباید از دست برود. هواداران ما تیمی را نمی‌شناسند که عقب می‌نشیند و به ضدحمله امید می‌بندد. متاسفانه، مردم تیم‌ها را از دریچه موفقیت می‌بینند. اکنون، موفقیت باعث اعتبار رویکرد ما شده است. خوشحالم چون از زاویه دید خودخواهانه، 6 سال پیش کسی مانند من وجود نداشت و من نایاب بودم؛ فوتبالیست‌هایی مانند من در خطر انقراض قرار داشتند. همه به دنبال این بودند: 2 متر قد، قدرتمند، در وسط زمین، خطا کند، توپ‌های دوم را بگیرد، ریباندها را بگیرد. اما حالا آرسنال و ویارئال را می‌بینم که مانند ما بازی می‌کنند.
آیا خود را مدافع این باور می‌دانی؟ مثلا ایدئولوگ این جریان هستی؟
من رومانتیک هستم. من دوست دارم که استعداد و توانایی تکنیکی، ارزشی بالاتر از اوضاع فیزیکی بازیکن بیابد. خوشحالم که این اولویت شده؛ اگر نبود، فوتبال چنین جذابیتی نداشت. فوتبال برای پیروزی بازی می‌شود اما لذت ما مضاعف است. دیگر تیم‌ها می‌برند و خوشحالند اما برای ما این‌طور نیست. هویت که نباشد، نتیجه دغل‌بازی در فوتبال می‌شود. می‌توانید کارها را خیلی خیلی عالی انجام دهید. سال گذشته ما از اینترمیلان بهتر بودیم اما پیروز نشدیم. چیزی است که مهم‌تر از نتیجه است و دوام بیشتری دارد. این میراثی است که می‌ماند. اینتر لیگ قهرمانان را برد اما هیچ کس درباره‌شان حرف نزد. مردم من را از یورو 2008 کشف کردند اما من سال‌ها بود این طور بازی می‌کردم. البته درست است که از آن هنگام، از نظر اعتماد به نفس و خونسردی رشد کرده‌ام. این با موفقیت حاصل می‌شود.
آیا فوتبال انگلیس به دلیل فرهنگ فوتبالی متفاوت دچار مشکل شده است؟
این فوتبال عوض شده و استیل آن حالا تکنیکی‌تر است. اما پیش از این فوتبال انگلیس مستقیم بود، همه‌اش درباره توپ دوم بود و یک شماره 9 استاندارد مانند کراچ یا هسکی و عملا فوتبالی بازی نمی‌شد. کاراگر، بوم! گوشه دروازه! تری، بوم! گوشه دروازه! به نظرم این دارد عوض می‌شود: بری، لمپارد، جرارد، کریک... اینها بازیکنانی هستند که عالی با توپ رفتار می‌کنند. آنها را می‌بینید و می‌گویید آنها تلاش می‌کنند بازی کنند.
آیا پل اسکولز، ژاوی انگلیس است؟
[ژاوی حرف ما را قطع می‌کند؛ او از فرط شور و هیجان در حال انفجار است] پل اسکولز! او الگو است! برای من – واقعا این حرف را از ته دل می‌زنم – او بهترین هافبک میانی است که در 15، 20 سال گذشته دیده‌ام. با چابی آلونسو درباره‌اش صحبت کرده‌ام. او تماشایی است و همه چیز دارد: آخرین پاس، گل، او قدرتمند است، توپ را از دست می‌دهد، دید دارد. اگر اسپانیایی بود شاید ارزش بیشتری برایش قائل بودند. بازیکنان عاشق او هستند.
به نظر می‌رسد انگلیس به بازیکنان تکنیکی بدگمان باشد.
افسوس. استعداد باید در اولویت باشد. توانایی تکنیکی. همیشه، همیشه! البته می‌توانید بدون آن هم پیروز شوید، اما استعداد است که تفاوت را رقم می‌زند. به تیم‌ها بنگرید: یوونتوس، کدام بازیکن تفاوت را رقم می‌زند؟ کراسیچ، دل‌پیه‌رو. لیورپول؟ جرارد، یا پیش از این تورسTalento. Talento (به اسپانیایی یعنی استعداد). هنگامی که به بازیکنان می‌نگرید و از خود می‌پرسید کدام بازیکن بهترین است: Talento. سسک، نصری، رایان گیگز؛ این بازیکن که معرکه است و باورنکردنی. به عقب که می‌نگرم، بازی جان بارنز و کریس وادل را دوست داشتم. عجب بازیکنانی بودند [چشم‌هایش برق می‌زند] لی‌تیسیه! هرچند سبک این‌هایی که می‌گویم متفاوت بود اما روی کین و پل اینس را هم دوست داشتم. آن تیم یونایتد عالی بود، بهترین تیم انگلیسی بود. اگر قرار بود به تیم دیگری بروم به آن تیم می‌رفتم.
اما هنگامی که بازیکنی به باشگاهی پیشنهاد می‌شود، نخستین پرسش این است: «قدش چه اندازه است؟»
آیا سانتی کاسورلا [بال ویارئال] را دیده‌اید؟ به نظر شما من کوتاه‌قد هستم اما او تا این‌جای من است [ژاوی به سینه‌اش اشاره می‌کند] و بازیکن درخشانی هم هست. مسی هم همین حدود است و بهترین بازیکن دنیاست. شاید این فرهنگ انگلیس باشد، نمی‌دانم اما در انگلیس شما جنگنده هستید. لیورپول را می‌بینید و کاراگر توپ را از حریف می‌گیرد و آن را به میان تماشاگران می‌فرستد و طرفداران تشویقش می‌کنند. چقدر هم بلند! این‌جا هرگز چنین کاری با تشویق روبه‌رو نمی‌شود.
آیا فوتبال انگلیس برایت جذاب است؟ بازیکنان اسپانیایی همیشه وقتی از انگلیس برمی‌گردند بسیار از آن تعریف می‌کنند.
این فوتبال باورنکردنی است. انگلیس واقعا مهد و دل و جان فوتبال است. اگر بارسلونا هواداران لیورپول یا آرسنال یا یونایتد را داشت، 20 لیگ قهرمانان را فتح کرده بودیم! خب، این اغراق بود اما هرگز مانند آنها ندیده‌ام. یک بار در خانه لیورپول 3 بر یک پیروز شدیم و هر 2 تیم در انتهای دیدار تشویق شدند. در انگلیس، فوتبالیست‌ها احترام بیشتری دارند و بازی باشکوه‌تر است و تقلب کمتر است. هر بازیکن اسپانیایی که به آنجا می‌رود عاشق فوتبالش می‌شود و هنگامی که برمی‌گردد بازیکن بهتری شده. اگر قرار بود بروم به انگلیس می‌رفتم.
ترجمه: حمیدرضا کشاورز