آنها دنباله‌رو هستند تا پيشرو

انتشار روزنامه‌های متعدد ورزشی در ایران، اتفاقی است که اگر نگوییم بی‌همتا بلکه کم‌نظیر است. چاپ حدود 15 روزنامه ورزشی هم منتقد دارد، هم موافق. منتقدان می‌گویند تیراژ کم این روزنامه‌ها و ادبیاتی که آنها نه‌چندان فاخر می‌خوانند، نشان‌دهنده وضع آنهاست اما بر خلاف منتقدان، موافقان می‌گویند در جامعه‌ای جوان همچون ایران، انتشار روزنامه‌های متعدد ورزشی غیر قابل اجتناب است. با این حال برخی دیگر مانند غلامحسین زمان‌آبادی که جزو پیشکسوتان عرصه مطبوعات ورزشی به حساب می‌آید می‌گویند که روزنامه‌های ورزشی جور کسری سرانه مطالعه در کشور را می‌کشند. زمان‌آبادی در گفت‌وگوی مفصلی که با سرویس ورزشی روزنامه «وطن‌امروز» انجام داده به سوالات مختلفی پیرامون جایگاه روزنامه‌های ورزشی در جامعه مطبوعات کشور پاسخ گفته است:

***

آقای زمان‌آبادی! جایگاه روزنامه‌های ورزشی را در کشور چطور می‌بینید؟ فکر می‌کنید توانسته‌اند از پس رسالت‌شان به‌خوبی بر بیایند؟

ببینید، روزنامه‌های ورزشی جایگاه خاصی نسبت به سایر روزنامه‌ها دارند چرا که مخاطب این روزنامه‌ها نسل نوجوان و جوان هستند. یکی از مشکلاتی که جامعه ما با آن روبه‌روست سرانه کم مطالعه است. الان تیراژ یک کتاب به 5 هزار تا برسد، اتفاق خوبی است. روزنامه‌های ورزشی بخشی از این بحران را جبران می‌کنند. حالا اینکه آیا این روزنامه‌ها از ادبیات لازم برخوردارند یا خیر سوالی جدی است که یکی از مشکلات به حساب می‌آید.

خیلی‌ها می‌گویند این روزنامه‌ها ادبیات فاخری ندارند و این بزرگ‌ترین ایراد روزنامه‌هایی است که مورد استقبال نسل جوان قرار گرفته‌اند.

در مجموع مطبوعات باید پیشرو باشند و نه دنباله‌رو. روزنامه‌ها رسالت بزرگی دارند اما چون به طور کل مطبوعات ما ورشکسته هستند مجبور می‌شوند برای نجات خود دنباله‌رو باشند تا پیشرو. به همین خاطر برای اینکه حرف مخاطب را مطرح کنند، از فرهنگ عامیانه
استفاده می‌کنند.

اما به هر حال یکی از وظایف روزنامه‌ها تغییر ذائقه مخاطب است. چر این روزنامه‌ها دنبال تغییر ذائقه نمی‌روند و از سبک‌های عامه‌پسند استفاده می‌کنند؟

این‌ روزنامه‌ها ناچار هستند در شرایط بحرانی که قرار دارند تن به کارهایی بدهند که در شأن مطبوعات نیست، البته در سطح مطبوعات ورزشی اخیرا یکی، دو مجله چاپ شده‌اند که چون دغدغه تیراژ و مخاطب ندارند با ادبیات جدیدی وارد شده‌اند و این به ورزش کمک می‌کند. مجله همشهری تماشاگر چنین وضعی دارد و این مایه‌ امیدواری است.

یکی از مشکلاتی که درباره روزنامه‌های ورزشی مطرح می‌شود این است که نظارت کافی روی آنها نيست. در واقع هر چه می‌خواهند می نویسند و کسی به آنها کاری ندارد.

مسؤولان ما افراد بازی به لحاظ فکری هستند. چه دولت و چه مجلس نشان داده‌اند که ظرفیت پذیرش بالای انتقاد را دارند اما متاسفانه بعضی از روزنامه‌های ورزشی ما از ترس قطع شدن حمایت دچار خودسانسوری شده‌اند. ما کمتر دیده‌ایم که روزنامه‌ای ورزشی دچار تعطیلی مطلق شده باشد.

جدا از این خودسانسوری که شما عنوان می‌کنید، آیا واقعا نیاز نیست که نظارت بیشتری روی مطالب روزنامه‌های ورزشی صورت گیرد؟

من معتقدم که باید نظارت نهادینه شود اما نظارت بیرونی تنها خودسانسوری را بیشتر می‌کند و فرهنگ بله قربان گویی را حاکم می‌کند. عنصر شجاعتی که در بین ورزشکاران وجود دارد و آنها را به موفقیت می‌رساند باید در بین روزنامه‌های ورزشی هم وجود داشته باشد. می‌شود این کار را انجام داد منتها باید روزنامه‌ها تمرین کنند. آینده مطبوعات ورزشی آینده محتومی است. آنها یا باید ارتقاي فرهنگی داشته باشند یا اینکه حذف شوند.