دیدیم که اخلاق الهی راهی است که سالک کوی دوست با مجاهده‌ای مردانه و از سر اخلاص می‌پیماید تا خشنودی دوست را به دست آورد و به مقام قرب نایل آید. خداوند متعال به تعبیر زیبای امیر مومنان سلام‌الله علیه دارای وصف جمیل و کمالات بی‌شمار است که اگر به او دل بندند، بهترین آرزو و اگر به او امید داشته باشند، بهترین امید است: «اللَّهُمَّ انْتَ أَهْلُ الْوَصْفِ الْجَمِیلِ؛ وَ التَّعْدَادِ الْکثِیرِ؛ إِنْ تُؤَمَّلْ فَخَیرُ مَأْمُولٍ وَ إِنْ تُرْجَ فَخَیرُ مَرْجُو»، «بار خدایا! تو شایسته وصف زیبا و کمالات بی‌شمار هستی؛ اگر به تو آرزو بندند، تو بهترین آرزو هستی و اگر به تو امید بندند، تو بهترین امید هستی.» [نهج البلاغه؛ خطبه 91؛ ص: 135؛ تصحیح صبحی صالح] حال که چنین است، بنده نیز باید به صفات نیکوی الهی متصف شود، کمالات بسیاری را کسب کند و مردم نیز او را پناه و امید خود بدانند. بنابراین تنها راه نجات حقیقی و راه تهذیب نفس و تحصیل ملکات نفسانی اتصاف به صفات الهی و به دست‌آوردن رضای الهی است، این راه؛ روش خاص خود را دارد که آن تنها کسب خشنودی خداوند و عشق به محبوب حقیقی است. این راه مومنان واقعی است که در ایمانشان محکم و ثابتند و شدت ایمان آنها را به سوی خداوند مجذوب می‌کند و همه همت‌شان آن است که همیشه در یاد او باشند و به صفات جمیل او متصف شوند. وقتی چنین است، فیض الهی آنها را در این جذبه فزونی می‌گیرد و شور و جذبه آنها زیادتر می‌شود، آنها همواره مراقب خود و به یاد محبوبند و چنان در بندگی او غرقند که گویی او را می‌بینند و محبت و جذبه او را می‌چشند. آری! راه قرآن راه نهایی اخلاق است که همان تخلق به اخلاق الهی است زیرا انسان در فطرت خود به جمال حقیقی عشق دارد و جمال و زیبایی حقیقی جز خدا نیست و محبوب حقیقی نیز تنها خداست: «وَ الَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لله»، «آنها که ایمان دارند، بیشترین محبت آنها به خداست» [بقره، 165].
چنین کسى تلاش دارد همه صفات و سجایای خود را هماهنگ با صفات الهی کند و رنگ خدایی پذیرد که خداوند او را به این رنگ آراسته است: «صِبْغَه اللهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ صِبْغَه وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُون»، «اهل خدا آراسته‌اند به رنگ خدا و چه رنگی بهتر از رنگ خدا؟ و ما پرستنده اوییم» [بقره، 138] و سعی می‌کند در حرکات و رفتار خود نیز از دستورات خداوند پیروی کند و فرمانبردار فرستاده و اولیای او باشد و رفتار خود را با آنها هماهنگ کند. زیرا کسی که خدا را دوست دارد، همه نمایندگان و آثار او را هم دوست دارد و به همه دستورات و توصیه‌های او و فرستادگانش پایبند است.