گروه سیاسی: انگلیسی‌ها شرایط را برای دایر کردن سفارت خود در ایران فراهم دیده‌اند. ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس از بازگشایی سفارت انگلیس در تهران طی هفته‌های آینده خبر داده است و البته موضوعی که در این باره مطرح شده، موضوع غرامت یا خسارت ایران به دولت انگلیس به خاطر ورود دانشجویان معترض به سفارت این کشور در سال 1390 بوده است اما آیا ایران به انگلیس غرامت می‌دهد؟ پرداخت غرامت به انگلیسی‌ها باعث اعتراض گسترده در ایران شده است. ماجراهایی مانند نقض قرارداد نظامی خرید تانک‌های چیفتن که ایران تمام مبالغ این تانک‌ها را پرداخت کرد و دولت انگلیس به بهانه انقلاب اسلامی و تحریم‌ها از تحویل این تانک‌ها امتناع کرد و نیز ماجرای حمله به سفارت ایران در لندن در اوایل انقلاب که منجر به انفجارهای متعدد و گروگانگیری در سفارت ایران و شهادت 2 دیپلمات کشورمان شد از جمله مواردی است که منتقدان و معترضان با استناد به آن خواستار برخورد عزتمندانه دولت ایران در ماجرای بازگشایی سفارت شده‌اند. در کنار این موضوعات نقش انگلیس در کودتای 28 مرداد نیز از جمله مواردی است که بسیاری معتقدند دولت ایران باید اکنون موضوع غرامت آن را مطرح کند. فتنه 88 که انگلیس نقش محوری در شکل‌گیری و تقویت آن داشته نیز از جمله مواردی است که منتقدان و معترضان معتقدند دولت ایران باید درباره آن از انگلیسی‌ها بازخواست کند.
به گزارش «وطن امروز»، در این میان اما مجید تخت‌روانچی، معاون اروپای محمدجواد ظریف موضوع غرامت را منتفی دانسته و گفته است موضوع «خسارت» به دولت انگلیس مطرح است. مجید تخت‌روانچی در این‌باره گفت: بحثی تحت عنوان «غرامت» مطرح نیست بلکه بحث «خسارت» است که هنوز درباره آن با طرف مقابل نه صحبتی صورت گرفته و نه پرداختی انجام شده است. معاون وزیر امور خارجه با بیان این مطلب البته گفت اگر موضوع از سرگیری روابط ایران و انگلیس به مرحله عملی برسد، در زمان خودش به این مسأله نیز پرداخته خواهد شد که تاکنون اتفاق و تحول جدیدی در این زمینه رخ نداده است. آقای روانچی در پاسخ به این سوال که آیا ضمانت‌هایی از انگلیسی‌ها گرفته شده که پس از شروع مجدد روابط رفتارهای سابق خود را تکرار نکنند، به نسیم گفت: ما درباره مسائل مختلف از جمله عدم دخالت در امور داخلی کشورمان با آنها صحبت می‌کنیم و آنها با مواضع ما آشنا هستند؛ ما درباره سیاست‌هایی که انگلیسی‌ها قبلا داشته‌اند نظراتمان را گفته‌ایم و این موضوعی نیست که تنها بخواهیم یک بار و در یک لحظه درباره آن صحبت کنیم. وی تصریح کرد: روابط ما دارای تاریخچه‌ای «تلخ» است که ما این تاریخچه تلخ را بارها به صورت علنی و خصوصی مطرح کرده‌ایم و نظراتمان را گفته‌ایم و اینگونه نیست که آن را برای یک حادثه مطرح کرده و بعد آن را کنار بگذاریم. معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که آیا از طرف جمهوری اسلامی ایران هم تضمینی به طرف انگلیسی داده شده یا خیر، گفت: یک مقررات بین‌المللی بر روابط کشورها در این زمینه خاص حاکم است و آن هم کنوانسیون وین درباره اماکن دیپلماتیک است و ما به عنوان یک کشور عضو این کنوانسیون متعهد به حفاظت از اماکن دیپلماتیک هستیم. وی خاطرنشان کرد: ما همیشه گفته‌ایم در چارچوب این تعهد بین‌المللی عمل می‌کنیم و در این چارچوب هم نظراتمان را به طرف مقابل گفته‌ایم. آقای روانچی درباره زمان احتمالی بازگشایی سفارت انگلیس در تهران نیز اظهار داشت: وزیر خارجه انگلیس اعلام کرده چند هفته دیگر بازگشایی سفارت انگلیس در تهران انجام خواهد شد اما این کار از طرف ما زودتر انجام شده و الان چند ماه است بخش کنسولی سفارت ما در لندن در حال ارائه همه خدمات به شهروندان ایرانی است. وی با اعلام اینکه «سفارت‌های ایران و انگلیس الان به نام خود دو کشور است و از حالت حافظ منافع در آمده» ادامه داد: سفارت ما قبلا در انگلیس تحت حفاظت دولت عمان بود و سفارت انگلیس در تهران نیز تحت حفاظت سوئد بود که با توافق طرفین روابط از حالت حافظ منافع درآمد و الان نام سفارتخانه‌ها بر سردر خود سفارتخانه‌ها نصب شده و پرچم ما نیز در آنجا برافراشته است. معاون وزیر امور خارجه در پایان خاطرنشان کرد: انگلیسی‌ها مقداری زمان نیاز داشتند که بتوانند کارهای خود را انجام دهند و از آنجا که ما می‌خواستیم سریع‌تر به هموطنانمان خدمات کنسولی ارائه دهیم، آنجا را زودتر باز کردیم ولی طرف مقابل با یک فاصله‌ای در حال انجام دادن این کار است که به نظر می‌رسد تا چند هفته دیگر صورت پذیرد.
خسارت دخالت‌ها چقدر می‌شود؟
اگر قرار به پرداخت خسارت به انگلیسی‌ها باشد؛ باید هم خسارت و هم غرامت چشمگیری از انگلیسی‌ها به خاطر رفتار این کشور با ایران طی ده‌ها سال دریافت کرد. چه از ماجرای تاریخی احتکار و انحصار گندم و آرد توسط قوای انگلیس در حد فاصل سال‌های 1914 تا 1920 و قتل‌عام 9 میلیون ایرانی به دلیل قحطی ناشی از این سیاست انگلیسی‌ها و چه ماجرای کودتای 28 مرداد و بعد از آن، نقض توافقات بین‌المللی و نیز اهمال و کوتاهی در ماجرای حمله تروریستی به سفارت ایران در لندن، همه مواردی است که می‌تواند در شرایط فعلی که انگلیسی‌ها خواستار دریافت خسارت شده‌اند، مطرح شود. معترضان در ایران معتقدند تا تکلیف این دخالت‌ها و خسارت‌های آن مشخص نشود دولت ایران نباید خسارتی به دولت انگلستان پرداخت کند. از سوی دیگر دخالت‌های سیاسی این سفارتخانه در مسائل داخلی ایران و حمایت‌های آشکار و صریح آنان از جریان اصلاح‌طلبی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. به اعتقاد منتقدان، باید زمانی مجوز بازگشایی سفارت به انگلیسی‌ها داد که تضمین‌های لازم جهت عدم دخالت در مسائل داخلی کشور دریافت شود. طی سال‌های گذشته سفارت انگلیس در تهران به کانونی برای تقویت مخالفان جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد. البته یک نکته مهم در این میان مطرح است و آن اینکه آیا دولت نسبت به این موضوع و حمایت‌هایی که این سفارتخانه می‌تواند از جریان اصلاح‌طلبی انجام دهد، واکنش قاطع نشان خواهد داد؟