درست در هنگامهای که دنیا شاهد خشونت وحشتناک و بیشمار علیه شهروندان بیگناه لیبی توسط رژیم معمر قذافی است، شاید بسیاری از اهالی منطقه مدیترانه به ذهنشان خطور کند که ادامه این ناآرامیها چه تبعاتی برایشان دارد، بویژه اگر از زاویهای خوشبینانه، تاثیر مسدود کردن جریان مالی متعلق به خانواده قذافی را در کسبوکار ایتالیایی بررسی کنیم و اینکه بویژه در چه بخشهایی از ورزش محبوب سرزمین چکمهای پیامدهای آن را خواهیم دید؟ همجواری جغرافیایی 2 سرزمین (که دارای مرز آبی در دریای مدیترانه هستند) و پیوندهای تاریخی لیبی با ایتالیا به صدها سال پیش بازمیگردد، از جمله یک دوره استعماری که از 1911 تا 1947 به طول انجامید. اما ارتباطات فوتبالی 2 کشور بسیار متاخر هستند. مهمترین معامله فوتبالی بین 2 کشور به 2002 بازمیگردد، یعنی هنگامی که شرکت سرمایهگذاری خارجی لیبی (لافیکو) 4/6 میلیون یورو از سهام یوونتوس را خریداری کرد که معادل 31/5 درصد از کل سهام بانوی پیر بود. رئیس اتحادیه فوتبال لیبی در آن زمان به BBC گفت: «طی چند سال آینده، ما به دنبال این هستیم تا 20 درصد سهام یوونتوس را در اختیار بگیریم.» که البته هیچگاه آنها به این میزان نزدیک هم نشدند. امروز در سال 2011 میزان سهام یوونتوس که در اختیار لافیکو است 5/7 درصد برآورد میشود. حال شاید هواداران یووه افت 1/3 درصدی سهام باشگاهشان در روزهای مصادف با آغاز انقلاب لیبی را بیارتباط به همین موضوع ندانند و از خود بپرسند که این سقوط تا کجا ادامه پیدا خواهد کرد؟
شاید سقوط سهام یوونتوس برای کشوری که به لطف غوطهخوردن در ثروت نفتیاش یکشبه (سهشنبه گذشته) ناگهان بهای نفت صادراتیاش را 5/8 درصد بالا میبرد مساله مهمی نباشد اما در ایتالیا و برای خانواده آنیلی که 60 درصد مالکیت یوونتوس در دست آنهاست، این موضوع اصلا شوخیبردار نیست. به همین دلیل آنها با دقت تمام به تحرکات لیبی چشم دوختهاند تا بلکه دریابند حرکت بعدی چیست. آنها حتی به این فکر میکنند تا دیر نشده سهام تحت کنترل قذافی را بازخرید کنند اما آیا خاندان دیکتاتور لیبی هم که در پایتختشان، طرابلس لحظه به لحظه زیر فشار مردمی بیشتری قرار میگیرند در چنین لحظاتی به فکر داد و ستد مایملک لافیکو هستند؟
خواه خوشبختانه و خواه بدبختانه از نگاه خاندان آنیلی، رئیس لافیکو یک لیبیایی به اسم «خالد فارق الزیتونی» است که در حال حاضر عضو هیات مدیره یوونتوس محسوب میشود. اما نفوذ لیبیاییها در کالچو به همینجا ختم نمیشود. شرکت سرمایهگذاری حکومتی لیبی (لیا) که یکی از مهمترین زیرمجموعههای لافیکو است 59/2 درصد از سهام «یونی کردیت» را در اختیار دارد که بانکی ایتالیایی است که در حال حاضر مسؤولیت فروش باشگاه رم به یک گروه سرمایهگذاری آمریکایی را برعهده دارد. بانک مرکزی لیبی نیز یکی دیگر از سهامداران این بانک ایتالیایی است با حدود 9888/4 درصد از سهام «یونی کردیت»، بدین ترتیب این کشور انقلابزده شمال آفریقا به تنهایی در 57/7 درصد از سهام بانک مزبور شریک است (این را با 5/7 درصد سهام یووه که در اختیار لافیکوست اشتباه نکنید). پس اگر یکی از گردانندگان سایت
UnprofessinalFoul.com با نگرانی این سوال را مطرح کند جای تعجب نیست: «آیا یونی کردیت برای تمام کردن معامله باشگاه رم (بدون اطلاع لیبیاییها) در شرایط حاضر به مشکل برنخواهد خورد؟» پس شاید مشکل رم به بزرگی مشکل یووه نباشد ولی به هر حال سقوط خاندان قذافی روی حال و روز آنها هم تاثیر میگذارد. اما این سوال پیش میآید که چرا قذافی این قدر به سرمایهگذاری در فوتبال اهمیت میداده است؟ جدای از سودهای مشخص مالی و تجاری که مالکان باشگاهها را به خود جلب میکند، باید به یک ماجراجویی بزرگ هم اشاره کنیم که شخصیت اول آن کسی نیست جز رئیس سابق فدراسیون فوتبال لیبی، السعد قذافی، سومین پسر مردی که آخرین روزهای حکومتش و حتی شاید خودش را در لیبی تجربه میکند. رژیمهای خودکامه این اجازه را به خود میدهند تا در هر گوشهای از زندگی مردمشان دخالت کنند و ورزش هم از این قاعده مستثنا نیست بویژه اگر آن ورزش محبوبترین ورزش کره خاکی باشد. به زبان ساده بگوییم که السعد عاشق فوتبال است و به راحتی با اتکا بر قدرت پدرش و خروارها پول نفتی سعی میکند در چند سال بحثبرانگیز در فوتبال سابقهای برای خود دست و پا کند. خیلیها میپرسند که چگونه بازیکنی که مهاجم نوک خوانده میشد در سال 2003 به باشگاه پروجای ایتالیا در سری A پیوست در حالی که تنها سابقه او انجام 73 بازی برای باشگاه خودش الاهلی طرابلس بود که در آن تنها 3 گل به ثمر رسانده بود. اما جاهطلبی او به همین جا محدود نمیشد چون به محض امضای قرارداد با پروجا او به عضویت هیات مدیره باشگاه یوونتوس هم درآمد اما از آنجا که بیلیاقتی همیشه عیان میشود، السعد قذافی همان نخستین بازیاش برای شیرهای پروجا آخرین بازیاش بود چون در پایان مسابقه نتیجه آزمایش دوپینگ او مثبت از آب درآمد اما پس از طی کردن دوران محرومیت، او با لابیهای پشت پرده این بار راهی اودينزه شد که آنجا هم فقط یک بازی انجام داد. اودينزه هم او را به سمپدوریا پاس داد که حتی یک بار هم در یک مسابقه رسمی پیراهن آبیاش به تن السعد ننشست. البته تیم ملی لیبی جایی بود که او میتوانست تمام عقدههای کالچو را خالی کند چون آنجا هم رئیس فدراسیون بود و هم کاپیتان. حتما کاریزمای جناب السعد آنقدر بالا بوده که سرمربیهای سبزها (لقب تیم ملی لیبی) با وجود آمار گلزنی پایین مهاجم نوکشان، آمادگی بدنی اندک و سابقه دوپینگ او، باز هم به عنوان بازیکن فیکس از او استفاده میکردهاند. السعد قذافی 18 بار پیراهن تیم ملی لیبی را به عنوان مهاجم اول و کاپیتان پوشید و تنها 2 گل به تیمهای زنگ تفریحی آفریقایی زد. اما حالا که رژیم 42 ساله پدرش در آستانه برچیده شدن است، این نورچشمی 37 ساله مطمئنا دچار چنان سرگیجهای شده که دیگر سرش برای فوتبال درد نکند و گرنه تا همین یک سال پیش او که برای جبران سرخوردگیهایش در فوتبال راهی هالیوود شده بود و با ثروت میلیاردی پدرش روی فیلمهای مافیایی موردعلاقه خاندان قذافی سرمایهگذاری میکرد، هنوز هم دل از فوتبال نکنده بود و مثل اکثر شیوخ عرب چشمش به دنبال خرید یک باشگاه در لیگ برتر انگلستان بود، یعنی باشگاه پورتسموث که تازه ورشکست شده بود اما علی الفرج سرمایهدار مصری صاحب پورتسموث تا آخرین لحظه ورشکستگی او را در حسرت گذاشت. این روزها اما السعد و خانوادهاش با خطر مسدود شدن بیش از 100 میلیارد دلار دارایی ارزیشان در بانکهای اروپایی و آمریکایی مواجه هستند چون انقلاب لیبی در حال به ثمر نشستن است. در این حال، او میتواند در صورت جان به در بردن از انتقام مردم مثل یک هوادار عادی به ورزشگاههایی چون المپیک رم یا دلآلپی تورین برود و به تماشای عشق دیرینهاش فوتبال بنشیند. اما پس از آن مشکل فوتبال ایتالیا آغاز میشود که نمیداند سهامداران جدید رم و یوونتوس چه کسانی هستند؟ حتی برلوسکونی که بعید نیست سرمایهگذاریهای اخیرش روی باشگاه تحت تمکلش، میلان را از محل باجهای سنگین قذافی به او و شرکتهایش تامین کرده، به دردسر میافتد. تازه اگر او خودش قذافی بعدی نباشد.
منبع: Goal.com