تغییرات در جهان عرب با سرعت در حال پیشرفت است. برخی رهبران منطقه با فرار به جلو توانسته‌اند کشورهایشان را تا اندازه‌ای آرام کنند. اما در مجموع رهبران عربی که عمر حکومت‌های آنها بیش از 25 سال است محکوم به خروج از قدرت هستند. این مساله برای افرادی چون حسنی مبارک طی 2 هفته رخ داد و افرادی چون قذافی با شلیک گلوله‌های جنگی به سوی حقوق حقه مردم خود می‌خواهند زمان بخرند.
توفان انقلاب مردمی در شمال آفریقا نیز لرزه بر تن مستبدان انداخته که این مهم می‌تواند تمام قاره سیاه را در مدت 10 سال در نوردند. به نظر می‌رسد مرزهای سیاسی در جهان در حال تغییر شکل است. مساله‌ای که با تسلیحات و کشتار نمی‌توان از آن جلوگیری کرد. رئیس مرکز خاورمیانه موسسه اقتصاد بریتانیا در لندن بر این باور است که تغییرات در منطقه چارچوب‌ها را دگرگون می‌کند و مردم خاورمیانه را با فکر نو روبه‌رو می‌کند و نمی‌توان آنها را بار دیگر به عقب بازگرداند. شاید پیروز اصلی در تحولات اخیر خاورمیانه مردمی باشند که صدای آنها شنیده شده است. میلیون‌ها عربی که صدایشان شنیده نمی‌شد و کسی به آنها اهمیتی نمی‌داد اکنون جایگاه خود را بازیافته‌اند.
انتفاضه فعلی در منطقه تنها درباره نان و پنیر و البته خواسته‌های صنفی همانند شغل نیست بلکه برای آن است که پس از 40 سال شنیده شوند. مردم اختیاری در تعیین سرنوشت خود نداشتند و برای به‌دست آوردن حق خود خون‌های بسیاری داده‌اند.
اما در مقابل این جبهه پیروز بازندگانی وجود دارند که رهبران مستبد منطقه در صدر این جدول قرار دارند. آنهایی که خون‌های مردم را برای تغییر خشک می‌کردند. آنهایی که تن به اصلاحات ندادند و با کشیدن دیوارهای آهنین فکر‌ها را محدود کرده بودند. این گروه از سوی رژیم‌های مستبد دیگری مانند اسرائیل حمایت می‌شدند اما فراموش کرده بودند که تاریخ نشان داده است فضاهای سیاسی مانند هوا همواره با تغییر همراه می‌شوند.
در کشورهایی که این دیوارهای آهنین تنگ‌تر بود، رژیم‌ها زود‌تر به سوی سقوط حرکت می‌کردند. رهبرانی مانند زین‌العابدین بن‌علی در تونس، حسنی مبارک در مصر، کلنل قذافی در لیبی، علی عبدالله صالح در یمن و دیکتاتور الجزایر عبدالعزیز بوتفلیقه به ترتیب در حال پیوستن به تاریخ مزدوران هستند. مزدورانی که توسط مردم خشمگینشان از میان رفتند.
رژیم‌های سلطنتی مانند عمان، عربستان‌سعودی، اردن و بحرین در جایگاه دیگری قرار دارند اما آنها نیز در معرض سقوط هستند. آنها با اعتراضات عمومی روبه‌رو هستند اما آنچه مهم است عدم توانایی دولت‌ها در تطمیع مخالفانشان در خیابان‌هاست.
قلعه اسرائیل
در باشگاه بازندگان در خاورمیانه اسرائیل ستاره‌های بیشتری دارد. صهیونیست‌ها را می‌توان به عنوان بازنده بزرگ نامگذاری کرد. سیاسیون این حاکمیت تمام تخم‌مرغ‌های خود را در سبد دیکتاتورهای منفور عربی چیده بودند که با فروریختن دیوارهای آنها موقعیت اسرائیل با چالش‌های جدی روبه‌رو شد. البته نباید این نکته را فراموش کرد که تنها مستبدان عربی از این رژیم پشتیبانی می‌کردند، جنبش‌های مردمی در کشورهای عربی از دشمنان اسرائیل هستند و تل‌آویو شاید راهی جز این سرمایه‌گذاری نامطمئن نداشت.
اسرائیل با چنگ و دندان تلاش کرد متحد کلیدی خود در خاورمیانه را از بحرانی که در آن غرق شده بود نجات دهد اما این رخداد پیشامد نکرد و مبارک در 18 روز سقوط کرد. رژیمی که در حصر غزه و کشتار زنان و مردان در منطقه تاثیرات بسیار مهمی داشت. اگر مبارک نبود حماس هرگز در بند قرار نمی‌گرفت و اسرائیل نمی‌توانست بر مواضع آن بتازد. دوره اشتباهات اسرائیل پایانی ندارد. این رژیم 40 سال پیش تمام تخم‌مرغ‌های خود را در سبد شاه ایران گذاشته بود که سقوط کرد. بعد از آن روی ترکیه سرمایه‌گذاری کرد که با قتل 9 فعال این کشور مناسبات آنکارا تل‌آویو وخامت بی‌سابقه‌ای را تجربه کرد و اکنون اسرائیل متحد اصلی‌اش مبارک را از دست داده است. حرکت بعدی این رژیم شاید شاه اردن باشد اما عبدالله جایگاه قدرتمند و تاثیرگذاری ندارد و او نیز در آستانه سقوط است. شرایطی که اسرائیل اکنون در آن قرار دارد رهبران آن را مجبور خواهد کرد دژی نظامی ایجاد کنند. این دژ بدون حامی در منطقه است و تنها ناو‌های آمریکا‌یی می‌توانند به عنوان دوستان اسرائیل در منطقه در نظر گرفته شوند. این در حالی است که تل‌آویو با ایجاد 2 کشور اسرائیلی و فلسطینی مخالفت می‌کرد اما اکنون مجبور است این خواسته را بپذیرد. در این صورت باید در سال‌های آینده منتظر تغییر چهره صهیونیست‌ها باشیم. چیزی که در این رابطه بسیار روشن است اینکه چند پارگی در خاورمیانه در حال وقوع است و روابط بین‌الملل دیگر همانند گذشته قابل تحلیل
و بررسی نیست.
منبع: BBC
ترجمه: سيدبهزاد اخلاقي