گروه فرهنگ و هنر:
آیین اختتامیه و اهدای جوایز برگزیدگان پنجمین جشنواره بینالمللی شعر فجر صبح روز گذشته سهشنبه 10 اسفند با حضور رئیسجمهور در تالار وحدت برگزار شد. محمود احمدینژاد در این برنامه با اشاره به فضائل شعر به عنوان جلوهای از هنرهای آسمانی گفت: شعر تلاشی مقدس برای عبور از وادی عقل به وادی عشق و تجلی عقل است در افقی والاتر. شعر زبان مشترک دلهای آدمیان است و شاعری تجلی یک تکاپوی تماشایی برای برکشیدن انسان و ظهور پی در پی او در افقهای بالاتر و والاتر. رئیسجمهور افزود: شاعران فریادرسای انسان برای تجربه عشق و تنفس در ملکوت ارزشهای متعالیاند.وی اضافه کرد: خدای را سپاسگزارم که ایران و سرزمین بزرگان گلستانی از گلهای به بار نشسته خوشعطر و خوشرنگ از انسانهای متعالی است. همانها که حقیقت عشق را به نظم و نثر کشیدهاند. احمدینژاد ادامه داد: آثار به جا مانده از شاعران و سخنسرایان این سرزمین سرشار از عشق و امید و یگانهپرستی است و شاعران ما عارفان زمان خویش و همه زمانها هستند. آنها شیفته لقای خدا و جمال حق و در پی وصل انسان کامل هستند. رئیسجمهور دلیل ماندگاری و بالندگی پارسی زبانان نغزگو را برگزیده شدن آنان به دریای رحمانی و چشمه زلال ولایت ربانی توصیف کرد و گفت: ملت عزیز ایران و دیگر ملتهایی که رایحه دلانگیز آثار این بزرگان را استشمام کردهاند، دائماً روح تشنه خود را از زلال معرفت سیراب میکنند.وی تاکید کرد: روشن است که شعر برای بیان عواطف و ادراکات و مقاصد شاعر و بیان بلند و زیبای آرمانها و آرزوی بشری است. بشریت امروز بیش از هر زمان به این معارف نیاز دارد. امروز ملتها به دنبال گمشده مشترک انسانیاند و روشن است که توحید، عدالت، پاکی و عشق همه تنها در وجود انسان کامل قابل تحقق است.احمدینژاد در بخش دیگری از سخنانش جشنواره شعر فجر را میقات عاشقان دلسوخته توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد هر سال پربارتر و پرشورتر از دوره قبلش برپا شود. رئیسجمهور با اشاره به فقدان شاعران برگزیده در بعضی از بخشهای جشنواره شعر فجر گفت: اگر من عضو هیات داوران جشنواره شعر فجر بودم، همه شرکتکنندگان را به عنوان برنده اول معرفی میکردم چرا که قدم نهادن در وادی عشق خود اول شدن است. وی در ادامه به قرائت اشعاری از رودکی، سعدی، عطار، خواجوی کرمانی، وحشی بافقی، حافظ، پروین اعتصامی و باباطاهر پرداخت و با اشاره به غنای این اشعار تاکید کرد: اگر این فرهنگ واندیشه امروز به دنیا معرفی شود و در دلها و جانهای بشریت جاری شود، مشکلی در جامعه بشری نخواهد ماند.احمدینژاد گفت: ریشه مشکلات از آنجاست که دلها و اندیشهها از عشق حقیقی و شناخت حقیقت انسان غافل شدهاند. دلی که سرشار از عشق است موری را هم نمیآزارد چه برسد به ساختن بمبها و کشتار انسانها و قتلعامها.رئیسجمهور افزود: هر جای دنیا که شاعری هست، وقتی به کُنه دل و اندیشه او رجوع میکنیم، میبینیم که سرشار از عشق پاک و سوزان است. شاعری قدم نهادن در راه کمال و رسیدن به وادی عشق، عبور از عقل برای رسیدن به عشق و رسیدن به عشق برای جاری شدن در لایتناهی هستی است.
استقبال ویژه از جشنواره
همچنین در این مراسم، يحيي طالبيان- قائممقام وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در امور شعر و ادب- گفت: در اين دوره از جشنواره شعر فجر، 40هزار اثر از 1283 شاعر به دبيرخانه ارسال شد و همچنين 160 كتاب دريافت شد كه در بخشهای شعر سنتي، نيمايي و سپيد، كودك و نوجوان و ترانه و تصنيف مورد بررسي قرار گرفتند. او در ادامه متذكر شد: در اين دوره از رقابت استقبال خوبي از جشنواره شعر فجر شد و قريب به هزار جلسه شعرخواني در شهرستانهای كشور برگزار شد و 150 شاعر برگزيده استاني براي شعرخواني به تهران دعوت شدند. همچنين در بخش بينالملل، 20 شاعر پارسيگوي از 15 كشور دنيا در جشنواره حضور داشتند. طالبيان در ادامه به اهميت جايگاه شعر در نزد ايرانيان اشاره كرد و با استناد به سخن مقام معظم رهبري مبني بر اينكه شعر ثروت ملي است، يادآور شد: شعر همواره در عرصه جنبشهای اجتماعي ايران تاثير بسزايي داشته و در دوران انقلاب مشروطه، انقلاب اسلامي و همچنين دفاع مقدس باعث خيزشهای جدي شده است.
خداحافظي علي معلم از شعر
در ادامه اين مراسم مشفق كاشاني و علي معلم دامغاني شعرخواني كردند و علي معلم كه رياست فرهنگستان هنر را بر عهده دارد، با بيان اينكه طي سالهای متمادي در سلسله شاعران بوده است و هماكنون شاعران جوان و خلاق در اين عرصه فعال هستند، گفت: همينجا از عرصه شعر خداحافظي میكنم اما در زمينههای ديگر در خدمت شما هستم. همچنين حجتالاسلام والمسلمين محمدمحمدي گلپايگانی، رئيس دفتر مقام معظم رهبري با بيان اينكه شاعر نيستم و گاهي چيزهايي تراوش میكند، گفت: در عين حال از حسن ظن شما براي دعوت به شعرخواني در جشنواره شعر فجر تشكر میكنم. او سپس يكي از سرودههايش درباره غزه را خواند و در سخناني كوتاه اظهار كرد: اين روزها شاهد برافراشته شدن پرچم عدالتخواهي در كشورهای اسلامي و عربي هستيم. هماكنون حامي اسرائيل در منطقه سرنگون شده است و به دنبالش اين راه و روش ادامه پيدا خواهد كرد تا جايي كه اثري از ظلم نباشد. گلپايگاني با استناد به قرآن و رواياتي، اين حركتها را در راستاي زمينهسازي براي ظهور حضرت وليعصر(عج) ارزيابي كرد. پرويز بيگيحبيبآبادي، دبير پنجمين جشنواره بينالمللي شعر فجر نيز به استقبال گسترده شاعران جوان و همچنين شاعران زن در اين دوره از رقابت اشاره و ابراز اميدواري كرد همانطور كه بخش ترانه و تصنيف در اين دوره به شعر فجر افزوده شد، در سال آينده نيز شاهد افزوده شدن بخش نقد و پژوهش شعر و همچنين شعر ترجمه باشيم. او در ادامه با ارائه گزارشي از روند داوري، بيانيه هيات داوران را خواند كه در بخشي از آن آمده بود: «در 3 دهه اخير، شعر به عنوان هنر ملي ايرانيان، رساترين هنر بوده است. شعر فارسي همواره تجليگاه حماسهها، رشادتها و زلالي انديشههای ايرانيان پاكانديش بوده است. شعر علاوه بر اينكه همواره رسالت فرهنگسازي را بر دوش كشيده از مهمترين ابزارها و امكانات براي انتقال فرهنگ بوده است و از همينرو مقام معظم رهبري از شعر به عنوان ثروت ملي ايرانيان ياد میكنند».
جشنواره شعر فجر پاسدار بيدار شعر فارسي است
سيدمحمد حسينی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي هم با قرائت شعري درباره ادبيات فارسي گفت: آنچه درباره سخن منظوم و شعر به معني اخص از درازناي ازل تاريخ، فرهنگ و ادب اين كهن بوم و برگرفته هم از چشمانداز كميت هم كيفيت، آنچنان گسترده و گرامي است كه خود طوماري به درازناي ابد لازم است تا برنوشته شود بر سر آنچه اين در گرانمايه چون است و چند. وزير ارشاد تصريح كرد: شعر پارسي را قدر و منزلت تا آنجاست كه گويا ورد زبان آسمان نيز گشته است: صبحدم از عرش میآمد خروشي عقل گفت/ قدسيان گويي كه شعر حافظ از بر میكنند. اگر حافظ مدعي است دفتر نسرين و گل را زينت اوراق بوده است، شعر پارسي در زمان آدم و باغ خلد، سخني گزافه نيست چرا كه شعر فارسي با تاثيري شگرف از كلام وحي و تامل عميق در احاديث نبوي و علوي با نگاه به آنچه از اين مقوله پيشرو است اين قدر و منزلت را به نام خود رقم زده است. به گفته حسيني شعر به تعبير امين شعر و ادب، رهبر حكيم انقلاب، ثروت ملي ما است و راستي كه جز اين نيست. ايرانيان مسلمان با اين ثروت ملي در اعصار گوناگون بينياز از سخن بيگانه به استغنای طبع زيستهاند و میزيند. وزير ارشاد در راستاي اين ثروت اظهار داشت: پاسداشت چنين ثروتي هم از ديرباز نه كار خرد بوده است كه هم از ديرباز دستهای آلوده و نفسهای مسموم بودهاند كه نيتي و مقصدي جز تخريب اين برج و بارو و غارت اين ثروت نداشتهاند. وي اضافه كرد: اين جماعت اگرچه به مقصد شوم خود نرسيدهاند، اينقدر هست كه زحمت اهل ادب داشتهاند و میدارند. پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي ايران با رويكردي ديگرگونه با شعر مواجهيم. وي افزود: معمار كبير انقلاب، لسان شعر را بالاترين لسان دانستند و از خويش ديواني مشحون از معرفت برجاي نهادند و خلف صالح ايشان كه خود از محرمان سراپرده شعراند، هم اين داشته و دارند تا آنجا كه در نيمه ماه مبارك رمضان، هر ساله در ديداري صميمي و گرم با شاعران بر اين دقيقه صحه میگذارند. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با تاكيد بر نقش پيروزي انقلاب افزود: با پيروزي انقلاب اسلامي، شعر از هواي نفساني آزاد شد و بار ديگر نگاهي به اصل خويشانداخت اصلي كه جز نور توحيد و يگانگي نباخت. حسيني در ادامه با اشاره به پنجمين جشنواره شعر فجر اضافه كرد: بيترديد جشنواره شعر فجر پاسدار بيداري شعر فارسي است و دستاندركاران اين جشنواره پاسداران عالم و مذهب آن هستند. جاي جشنواره شعر فجر در كنار ديگر جشنوارههای فرهنگي و هنري سالهای سال خالي بود و اينك جاي آن دارد كه از آن ديگران بالاتر باشد چرا كه مقام سخن همواره برتر و بلندتر بوده است. به گفته وزير ارشاد، سخن اين گفته ناب و پاكي كه خداي خلاق به آن سوگند ياد كرده است اگر ميانجي نشود ديگر هنرها در محاق فرو میروند. نميتوان بيآنكه سخن پادرمياني كند هنري را ديد. حسيني در ادامه سخنان خود بيان كرد: جشنواره شعر فجر پنجمين دوره خويش را تجربه میكند كه بيترديد تهي از نواقص دورههای قبل، رو به كمال نهاده است كه البته هميشه بهتري وجود دارد، سزاوار است كه علاوه بر رفع نواقص راه شناخت دقيق و عميق شعر براي دوره بعد هموارتر شود. حسيني با تاكيد بر بررسي شعر انقلاب گفت: بررسي شعر انقلاب به همت پارسايان با مرور درباره شعر فارسي و با مجاهدت فرزندان شاعر انقلاب از جمله مهمترين مواردي است كه صيانت شعر شعورمند پارسي را ضمانت میكند. توجه مسؤولان به استعداد طبعي جوانان از هر مقوله ديگري مهمتر است. جوانان و شعر جوان با تكيه بر تجربه كاركشتگان و خرد مانع از رها شدن آنان در برهوت خشك خشكطبعي و خشكيدن درخت تنومند شعر و ادب در آينده خواهد شد. وي افزود: شعر جوان اين سرزمين اسلامي بيشتر از شعر كهن دچار دشمنانگي سخن ناشناسان است، چه بسيار غولان رامي كه در كمين شعر جوانان و جوانان شاعرند. حسيني در پایان سخنان خود خاطرنشان كرد: خيزش مسلمانان جهان عليه ظلم و استبداد در جايجاي ممالك اسلامي عظيم واقعهاي است كه شعر و شاعر نميتوانند بياعتنا از كنار آن بگذرند. تبيين اين انقلابهای مردمي با درايت شاعران در روايتشان زيبا خواهد بود. اصالت شعر در اداي رسالت است.
برگزيدگان پنجمين جشنواره شعر فجر
از مجموع 40 هزار اثر رسيده از 1289 شاعر كشور به دبيرخانه دائمي جشنواره شعر فجر و پس از اتمام مراحل داوري، 13 نفرحائز رتبه برتر در بخشهاي چهارگانه جشنواره شناخته شدند.
بخش كلاسيك:
هيات داوران در اين بخش اثري را حائز رتبه اول ندانست. نفر دوم: مريم آريان قرهباغ (از استان البرز، شهر كرج) و محمدجواد شاهمرادي (آسمان) (از استان تهران، شهر تهران). نفر سوم: اميرحسين نيكزاد (از استان البرز، شهر كرج).
بخش سپيد و نيمايي:
در اين بخش نيز هيات داوران اثري را حائز رتبه اول ندانست. نفر دوم: علي هوشمند (از استان بوشهر، شهر بوشهر). نفر سوم: مجيد نظافت يزدي (از استان خراسان رضوي، شهر مشهد) و صديقه مرادزاده (از استان تهران، شهر ورامين).
بخش كودك و نوجوان:
نفر اول: بابك نيكطلب (از استان تهران، شهر تهران). نفر دوم: عصمت (مريم) اسلامي (از استان تهران، شهر تهران). نفر سوم: حسين تولايي (از استان تهران، شهر تهران).
بخش ترانه و تصنيف:
در اين بخش كه براي نخستينبار به جشنواره اضافه شده، از 4 نفر از شاعران تقدير شد: ساميه سليمي، سيدحسين متوليان، اسماعيل فرزانه و مهدي ايوبي (از استان تهران، شهر تهران).