گروه سیاسی:
تاخیر در راهاندازی نیروگاه بوشهر و همچنین ادعاهای غرب درباره برنامه راهاندازی این نیروگاه این روزها مورد توجه است. پس از انتشار گزارش یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در آن به خروج میلههای سوخت از قلب رآکتور توسط پیمانکار روس اشاره شده بود، ادعاهای زیادی درباره نیروگاه هستهای بوشهر مطرح و البته شایعاتی نیز منتشر شد. در این شرایط حتی برخی رسانههای مخالف ادعا کردند ویروس استاکس نت عامل اخلال در راهاندازی نیروگاه است. البته این ادعا چنان دور از واقعیت بود که روزنامه انگلیسی گاردین بلافاصله در مقالهای آن را تکذیب کرد. پس دلیل اصلی خروج سوخت از قلب رآکتور و در حقیقت، واقعیت تاخیر در راهاندازی نیروگاه بوشهر چیست؟
نخستین سوال این است که مشکل بهوجود آمده در نیروگاه بوشهر دقیقا چیست؟ مجموعه اطلاعات منتشر شده نشان میدهد مشکل مربوط به از کار افتادن و سپس خرد شدن یکی از پمپهای خنککننده نیروگاه بوده است که باعث تولید صدها براده و قطعه فلزی شده و این احتمال وجود داشته که این برادهها در میلههای سوخت نفوذ کرده و کارآیی آنها را از بین برده است. سخنگوی روس اتم در 10 اسفند این موضوع را تایید کرد. وی در بیانیهای رسمی گفت: «ممکن بود به خاطر نقص فني يکي از 4 پمپ، براده يا تراشه فلزي در کاستهاي سوختي نفوذ کند». رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم در همان روز گفت: «خروج سوخت از قلب رآكتور بوشهر بهدنبال مساله در يكي از پمپهاي خنككننده انجام شد». همچنین خبرگزاری رویترز در گزارشی از وین که در تاریخ 9 اسفند 1389 منتشر شده، مشکل را از قول برخی کارشناسان آگاه اینگونه توصیف کرده است: «به نظر من آنچه رخ داده این است که پمپ از کار افتاده و نه تنها از کار افتاده بلکه شکسته، طوری که قطعات فلز هماینک در سراسر سیستم اصلی خنکسازی نیروگاه در گردشند». در همین حال یک روزنامه روس جزئیات بیشتری از موضوع را منتشر کرده است. روزنامه روسی «نيزاويسيمايا گازيهتا» در گزارشی که در تاریخ 9 اسفند منتشر شده صورت مساله را اینگونه بیان میکند که مشکل موجود در نیروگاه بوشهر، عدم اطمینان پیمانکار روس از نبود برادههای پمپ تخریب شده درون رآکتور است. این روزنامه مینویسد: «با در نظرگرفتن اين مساله كه ساخت نيروگاه با تجهيزات آلماني آغاز شده كه 30 سال پيش در آنجا مستقرشدهاند، ضرورت تاييد نبود براده آهن در رآكتور احساس شده است». این روزنامه ادامه میدهد: «به همين دليل سوخت بايد به منظور بررسي تخليه شود. تخليه سوخت از 23 فوريه آغازشده و بايد 24 فوریه به پايان برسد و در صورت مشاهده برادههاي آهن بايد تكتك تجهيزات سوخت شست وشو شوند». این روزنامه در گزارش خود به مساله خرد شدن پمپ خنککننده اشارهای نکرده اما کارشناسان میگویند پمپی که دچار مشکل شده در واقع جزو تجهیزات آلمانی باقیمانده در نیروگاه بوده است.
به گزارش ایران هستهای، سوال دوم این است که مقصر این مشکل کیست؟ کارشناسان عقیده دارند نخستین نکتهای که در اینجا باید به آن توجه کرد این است که هرگونه احتمال خرابکاری در تاسیسات منتفی است. منابع معتبر غربی از جمله موسسه علوم و امنیت بینالمللی هم تایید کردهاند که مساله بهوجود آمده در بوشهر به موضوع ویروس استاکس نت هیچ ربطی ندارد. در عین حال کارشناسان در ایران تاکید دارند مقصر بروز هر نوع مشکل در تاسیسات، پیمانکاری است که پول خود را تمام و کمال دریافت کرده و باید درباره جدول زمانی راهاندازی نیروگاه که به آن متعهد شده پاسخگو باشد.
و پرسش سوم این است که آیا برنامه زمانی راهاندازی نیروگاه به تاخیر خواهد افتاد؟ منابع روس در این باره عقیده دارند که حداکثر تاخیری که باید انتظار آن را داشت 3 ماه است. سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه گفته است ظرف 3 ماه این مساله حل خواهد شد. وی که بنا به گزارش خبرگزاری رویترز از ژنو در روز 10 اسفند، در یک کنفرانس مطبوعاتی سخن میگفته، تاکید کرده است: «مشکل در نيروگاه هستهاي بوشهر ايران کاملا فني است و حداکثر تا 3 ماه ديگر حل میشود». روزنامه روسی «نیزاویسیمایا گازیهتا» هم در گزارشی که پیشتر به آن اشاره شد، تاکید کرده است حتی اگر بنا باشد کل فضای رآکتور و میلههای سوخت شستوشو شود، این کار بیش از 2 ماه زمان نخواهد برد. کارشناسان در ایران میگویند اگر پیمانکار روس جدیت به خرج دهد موضوع در زمان بسیار کوتاهتری قابل حل است.