علیرضا پورصباغ: فیلم شیار 143 که ستاره درخشان جشنواره فیلم فجر بود و مورد اقبال طیف‌های مختلف سیاسی- فرهنگی قرار گرفت و نگین جشنواره سی و دوم فجر به شمار می‌رود، از اکران عیدفطر به دلیل عدم‌مدیریت فرهنگی سنجیده بازمانده است. پس از درخشش این فیلم در جشنواره فجر، چه بلایی بر سر اکران فیلم آمد؟ قرار بود در بهترین زمان ممکن، فیلم برگزیده مردمی اکران شود. مدیران سینمایی وعده کردند بهترین شرایط اکران را برای فیلم فراهم آورند. حتی خبر آمد قرارداد نمایش فیلم در عیدفطر قطعی شده است اما چرا این اتفاق نیفتاد. با در نظر داشتن این موضوع اخیرا محمد احسانی (معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی) در پاسخ به اکران برخی آثار سینمایی فرموده‌اند، اکران تابع قواعد خاصی بین دفتر پخش، تهیه‌کننده و سینمادار است که در شورای صنفی نمایش تجمیع می‌شود. سازمان سینمایی در اکران فیلم‌هایی که پروانه نمایش دارند، دخیل نیست. احسانی گفت: توقعی وجود دارد که دولت اختیاراتش را به بخش خصوصی بدهد. شورای صنفی یکی از تجلیگاه‌های بخش خصوصی است. بالاخره قبول داریم بخش خصوصی باید تصمیم‌گیرنده باشد یا خیر؟ اگر قبول داریم که دیگر نباید دوستان انتظار داشته باشند سازمان سینمایی در این شورا نفوذ کند و تصمیمات آن را تغییر دهد. وی در ادامه سخنانش اشاره می‌کند: نکته دیگر این است که در بحث رقابت و بازار آزاد قواعد خاصی حکمفرماست. یک تصوری وجود داشت که ما به عنوان حاکمیت یکسری تقسیمات کمونیستی در نمایش فیلم‌ها اعمال کنیم و مثلا بگوییم هر دفتر پخش می‌تواند دو یا سه فیلم در سال اکران کند، این روش عملی نیست. از سوی دیگر باید مراقبت کنیم نوعی منوپل ایجاد نشود. نمی‌توان از ما انتظار داشت سیستم را به شکل کشورهای سوسیالیستی برنامه‌ریزی کنیم. با استناد به سخنان احسانی، دوگانگی در فرمایشات وی کاملا قابل تحلیل است که با وجود بازار مافیا در حوزه اکران و پخش، بازهم دولتی‌ها تصمیم ندارند در برخی موارد برای ترمیم پیکره نابسامان اکران تصمیات ویژه‌ای اتخاذ کنند. اگر قرار است بازار پخش و اکران به‌زعم مدیران آقای ایوبی کمونیستی نباشد، شورای صنفی نمایش در سازمان سینمایی چه صیغه‌ای است؟ نکته قابل تامل و پیگیری این است که اگر سازوکار نظارت و نمایش دولتی به سبک و سیاق نظام سینمایی شوروی سابق نیست پس کسب پروانه ساخت و نمایش چه صیغه‌ای است؟ برخی مدیران سینمایی در کلان مدیریتی و نظارتی همچون ژدانف عمل می‌کنند اما حین یادآوری مسؤولیت‌های دولتی و هنربانی دم از بازار اقتصاد آزاد و رقابتی در حوزه پخش سینمایی می‌زنند. این رفتار پارادوکسیکال مؤید شانه خالی کردن از مسؤولیت‌هایی است که به شورای صنفی نمایش و شخص جناب احسانی واگذار شده است. باید با جناب احسانی پرسشی را مطرح کرد. مگر فیلم شیار 143 در بخش خصوصی تولید نشده است؟ مگر تصمیمات کلان شورای صنفی نمایش مبنتی بر حمایت از بخش خصوصی نیست؟ چرا در رقابت آزاد و برابر با در نظر گرفتن این نکته که فیلم شیار 143 با اقبال گسترده مردمی همراه بوده است، شورای صنفی نمایش که راسا در مورد اکران فیلم «چ» اقدام حمایتی به عمل آورد، چرا اقدام مشابه را در مورد فیلم شیار 143 انجام نمی‌دهد؟ در شرایطی که مافیا، فرصت اکران را از فیلم
شیار 143 می‌گیرد چرا دولت رأسا در مورد فیلم اقدامی انجام نمی‌دهد؟ تهیه‌کننده فیلم به‌رغم ثبت قرار داد با فیلمیران و وعده شورای صنفی نمایش مبنی بر اکران عیدفطر چرا این فیلم را همچنان بلاتکلیف رها کرده است؟ با توجه به استقبال گسترده مردمی و اشتیاق و عطش مخاطب نسبت به فیلم، چرا شورای صنفی نمایش از خود سلب مسؤولیت می‌کند و آنجا که باید درباره فیلمی نظیر شیار 143 پاسخگو باشد، دم از فضای رقابتی می‌زند و اعلام می‌کند پخش، سازوکاری کاملا آزاد دارد؟ در صورتی که ماموریت این شورا برنامه‌ریزی مناسب و انتخاب فیلم برای نمایش سراسری در سینماهای سراسر کشور است اما درباره فیلم شیار 143 شورا رسالتش را به درستی انجام نمی‌دهد. گفتنی است باید به جناب احسانی نکته‌ای را یادآوری کنیم که این دوگانگی در سازوکار مدیریتی شورای صنفی نمایش غیرقابل چشمپوشی است. در شرایطی که مخاطبان سینما به اثری همچون شیار 143 اقبال نشان داده‌اند، عدم‌حمایت از اکران فیلم توسط شورای صنفی نمایش خطای آشکاری به شمار می‌رود. ضمن اینکه باید به جناب احسانی نکته‌ای را گوشزد کنیم؛ ایشان احتمالا مستند مفصل «جنگ دوم و فرزندان ما» محصول شوروی سابق پس از جنگ دوم جهانی را ملاحظه کرده‌اند. در آن مستند می‌بینیم کمونیست‌ها که اعتقادی به جهان پس از مرگ و مفهوم شهادت ندارند، اطراف پوتین سرباز روسی که در جنگ دوم کشته شده و استخوان پایش در پوتین جامانده است با زنجیر طلا حصاری کشیده‌اند و مردم از آن بازدید می‌کنند. کاش مدیران سازمان سینمایی این مستند را می‌دیدند و دمی تامل می‌کردند. با دیدن این صحنه‌ها به این موضوع می‌اندیشم که چرا شورای صنفی نمایش به سادگی از اکران سراسری فیلم شیار 143 عبور می‌کند و در حمایت از اثری ارزشی به اندازه ژدانف همیت از خود نشان نمی‌دهد.