امید صبوری:
انتشار گزارش «ایست ناگهانی قلب یخی!» در روزنامه «وطن‌امروز» بازتاب‌های مختلفی داشت. مهم‌ترین آنها هم انتشار یادداشتی به قلم سعید رجبی‌فروتن، مدیرکل دفتر همکاری‌های سمعی و بصری و نمایش خانگی وزارت ارشاد بود که با تایید ضمنی توقف تولید مجموعه «قلب یخی» به آسیب‌شناسی این اتفاق پرداخته بود. اصل خبر اما از سوی مسؤولان موسسه تصویر دنیای هنر (به‌عنوان سرمایه‌گذار اصلی مجموعه) هیچگاه تایید نشد. محمدحسین لطیفی (کارگردان سریال) هم که خبر ورشکستگی سرمایه‌گذاران و احتمال توقف تولید مجموعه نخستین‌بار به نقل از او رسانه‌ای شده بود در گفت‌وگویی اظهارات قبلی را تکذیب کرد و خبر از آغاز تولید مجموعه در ابتدای سال 90 داد. با این همه اما مسؤولان موسسه تصویر دنیای هنر همچنان سکوت را ترجیح دادند. آنچه در ادامه می‌آید گفت‌وگو با سیروس ذوالفقاری، مدیر تأمین و امور بین‌الملل موسسه «تصویر دنیای هنر» است که به‌عنوان یکی از مسؤولان درگیر در پروسه تولید مجموعه «قلب یخی» به سوالات و ابهامات پیرامون سرانجام این مجموعه پاسخ مي‌گويد.
***
چند روزی است در فضای رسانه‌ای خبرهایی درباره سرانجام مجموعه «قلب یخی» به عنوان نخستین مجموعه تولید شده در شبکه نمایش خانگی منتشر می‌شود که برای پیگیران این مجموعه چندان قابل قبول نیست، مانند اینکه اعلام شد به دلیل ورشکستگی سرمایه‌گذار مجموعه (موسسه تصویر دنیای هنر) احتمالا ادامه این سریال تولید نخواهد شد! این اخبار تا چه حد صحت دارد و موضع موسسه درباره این خبرها چیست؟
موضوع ورشکستگی که به هیچ عنوان صحت ندارد. به‌رغم وجود برخی مشکلات مالی و خسارت‌هایی که از سوی شبکه توزیع غیرقانونی بر ما تحمیل شد، هیچگاه مساله به این شکل مطرح نبوده‌است. پروژه «قلب یخی» مانند پروژه‌های دیگر در دستور کار موسسه تصویر دنیای هنر قرار داشته و از این پس هم خواهد داشت. آنچه این روزها به عنوان توقف ادامه ساخت آن در رسانه‌ها منعکس شده هم اصلا صحت ندارد. مانند روزهای ابتدایی توزیع مجموعه که مسائلی مانند اختلاف مالی با عوامل و بازیگران در برخی رسانه‌ها مطرح شد که فقط شایعه و خبرسازی بود.
پس دلیل وقفه به‌وجود آمده در مسیر تولید و توزیع «قلب یخی» چیست؟
بالاخره از همان ابتدا هم روشن بود که پروژه «قلب‌یخی» پروژه‌ای سنگین است و برای همین نیازمند برنامه‌ریزی دقیق از سوی موسسه بود. در مسیر همین برنامه‌ریزی هم پیش‌بینی شده بود که پس از اتمام فصل اول، برای آغاز تولید فصل دوم وقفه‌ای را در نظر بگیریم تا با دید صحیح نسبت به ادامه مسیر، تولید قسمت‌های بعدی را آغاز کنیم.
یعنی این وقفه تقریبا 4 ماهه موسسه از همان ابتدا در برنامه‌ریزی شما در نظر گرفته شده بود؟
بله دقیقا. همان‌طور که گفتم کار، کار سنگینی بود و ما نیاز به یک وقفه در میانه راه داشتیم. مضاف بر اینکه با توجه به نظرسنجی‌هایی که در حین پخش مجموعه از مخاطبان صورت می‌گرفت و این روزها نیز ادامه دارد، تصمیم داریم ادامه روند تولید و توزیع مجموعه را به سمت رضایتمندی بیش از پیش مخاطبان سوق دهیم و برای این جمع‌بندی هم به زمان نیاز داشتیم.
نکته‌ای که برخی پیگیران مجموعه را نسبت به شایعه بودن توقف تولید مجموعه مردد کرد، پایان‌بندی فصل اول بود چرا که هم داستان به نقطه مشخصی نرسید و هم به‌رغم اعلام قبلی مبنی‌بر ارائه هر فصل در
12 قسمت، این فصل در قسمت یازدهم به پایان رسید و نسبت به سرانجام مجموعه گما‌نه‌زنی‌هایی به‌وجود آورد. چرا پایان‌بندی فصل اول اینگونه بود؟
بازهم به روند طولانی تولید فصل اول اشاره می‌کنم. بر اساس آنچه ما در برنامه‌ریزی لحاظ کرده بودیم، قرار بود همین خط داستانی در قالب 12 قسمت ارائه شود اما به دلیل فرصت اندکی که برای ارائه قسمت‌های آخر داشتیم با استفاده از همان صحنه‌هایی که تصویربرداری شده بود تصمیم گرفتیم در قسمت یازدهم پرونده فصل اول را ببندیم و متهم به آب بستن به داستان نشویم! اما از نظر داستانی فصل اول تا همین نقطه باید پیش می‌رفت و از نظر فیلمنامه چیزی
کم نگذاشتیم. در عین اینکه در پایان فصل نخست شما دیدید که صحنه‌هایی از فصل دوم نیز گنجانده شده بود که نشان از برنامه‌ریزی ما برای امتداد داستان در فصل دوم داشت.
جریانی که شما آن را خبرسازی و شایعه می‌خوانید با انتشار اظهارات کارگردان «قلب یخی» شکل جدی‌تری به خود گرفت. پس از این اظهارات صحبتی با آقای لطیفی نداشتید؟
اصلا آقای لطیفی چنین مصاحبه‌ای انجام نداده‌است. خود ایشان هم فردای انتشار خبر آن را صراحتا تکذیب کردند. بعید هم می‌دانم ایشان جایی صحبت از ورشکستگی مالی پروژه کرده باشند. همین چند روز پیش به شخصه با او صحبت کردم. ایشان اصل مصاحبه و نقل‌قول‌های منتشر شده را تکذیب کرد و گفت تمام اینها شایعه است.
درباره پروژه سینمایی «پاریس تا پاریس» که برخی آن را عامل ایجاد وقفه در روند تولید مجموعه «قلب‌یخی» می‌دانند نظر شما چیست؛ از نظر حقوقی آقای لطیفی اجازه دست گرفتن پروژه‌ای موازی با پروژه «قلب یخی» را داشت؟
برای کارگردانی این فیلم سینمایی زمانی آقای لطیفی اقدام کردند که ساخت فصل اول «قلب یخی» به اتمام رسیده بود و از نظر کاری زمان آزاد ایشان بود. از نظر ما هم محدودیتی وجود نداشت و ایشان از این فرصت به‌وجود آمده برای به سرانجام رساندن این پروژه سینمایی بهره بردند. باز هم تاکید می‌کنم که وقفه به وجود آمده در روند تولید سریال «قلب یخی» کاملا بر اساس برنامه بوده و طبیعتا آقای لطیفی هم در این بازه زمانی می‌توانستند برای هر کار دیگری اقدام کنند.
علاوه‌بر پیگیری اصحاب رسانه درباره سرنوشت مجموعه «قلب یخی» یکی از اتفاقات جالب توجه یادداشت مدیرکل دفتر همکاری‌های سمعی و بصری و نمایش خانگی وزارت ارشاد درباره این مجموعه بود که آن را با عنوان «خود‌کرده را تدبیر نیست» در وبلاگ شخصی‌شان منتشر کردند. آقای رجبی‌فروتن در این مطلب تلویحا مشکلات به‌وجود آمده در مسیر تولید این سریال را تایید کردند و حتی در توضیح دلایل بروز این مشکلات به مواردی مانند آماده نبودن متن کامل فیلمنامه و نیز هزینه‌های مضاعفی که به این دلیل به گروه تولید تحمیل شده اشاره کردند، نظر شما درباره این یادداشت چیست؟
قبل از هر چیز واقعا لازم است از آقای رجبی‌فروتن بابت حمایت بی‌دریغ‌شان از پروژه «قلب یخی» تشکر کنم چرا که اگر همکاری‌های ارشاد نبود این طرح که توسط بخش خصوصی کلید خورد به سختی به سرانجام می‌رسید اما درباره نکاتی که ایشان به آن اشاره کردند باید بگویم مساله آماده نبودن متن کامل فیلمنامه برای ما وجود داشت. فیلمنامه به‌روز و همزمان با تصویربرداری آماده می‌شد و این مساله چندان حادی برای گروه نبود اما از مقطعی که ما با کمبود وقت مواجه شدیم این مساله کم‌کم پررنگ‌تر شد. به همین دلیل هم ترجیح دادیم برای ادامه کار و ساخت فصل‌های بعد ابتدا فیلمنامه را کامل کنیم و بعد کار را آغاز کنیم. شاید بتوان این نکته را هم به دلایل وقفه به‌وجود آمده برای آغاز فصل دوم افزود. در عین حال باید تاکید کنم که این مشکلات هیچ‌کدام مانع از طی کردن روند طبیعی تولید نبوده‌است و نمی‌توان آنها را دلیل متوقف ماندن تولید مجموعه دانست.
یعنی در طول پروژه شما با مشکلات مالی مواجه نشدید؟
بالاخره پروژه سنگینی مانند «قلب‌یخی» فشارهای مالی هم دارد اما با وجود این فشارها کار به خوبی پیش می‌رفت و از نظر مالی توانستیم کار را با موفقیت مدیریت و فشارها را تحمل کنیم. فصل اول با وجود تمام این سختی‌ها به اتمام رسید، آن هم با کیفیتی مثال‌زدنی و با حضور جمعی از مطرح‌ترین بازیگران سینما و تلویزیون که گردآوردنشان بودجه قابل توجهی می‌طلبید.
در پرداخت دستمزد عوامل بویژه بازیگران به مشکل برنخوردید؟ در اواسط فصل اول خبرهایی درباره اختلاف‌های مالي در گروه تولید مجموعه
منتشر شده بود.
به هیچ‌وجه، این خبرها اصلا صحت نداشت و شکر خدا کار به خوبی به سرانجام رسید. در عین اینکه دیگر سریال مخاطبان خود را یافته است و عوامل و بازیگران از این نظر که ارتباط تازه‌ای را با مخاطبان تجربه می‌کنند از این کار راضی هستند. از این پس هم روند تولید با همان جدیت و همراهی عوامل ادامه خواهد داشت و ان‌شاءالله در نخستین فرصت و با نزدیک شدن به زمان توزیع فصل دوم مجددا اطلاع‌رسانی درباره مجوعه را آغاز خواهیم کرد. در توفیق فصل اول این مجموعه تا به امروز همه عوامل نقش داشته‌اند و همگی کمک کردند تا کار به سرانجام برسد. هرکس به هر نحو با پروژه در ارتباط بود نهایت همکاری را با ما داشت و جا دارد از همه این دوستان از مسؤولان ارشاد گرفته تا تک‌تک همکارانمان در موسسه تصویر دنیای هنر و عوامل تولید مجموعه «قلب یخی» تشکر کنیم.
از اصلی‌ترین معضلاتی که در فصل اول با آن مواجه بودید شبکه توزیع غیرمجاز بود، برای مقابله با این معضل در فصل‌های بعد چه تمهیداتی در نظر گرفته‌اید؟
در این زمینه به‌دنبال ثبت کپی‌رایت مجموعه «قلب یخی» در سطح جهانی هستیم تا در فصل‌های بعد امکان پخش غیرقانونی قسمت‌های مجموعه از شبکه‌های ماهواره‌ای ممکن نباشد. از سوی دیگر ستاد مبارزه با توزیع غیرمجاز محصولات فرهنگی هم اعلام آمادگی کرده‌است تا پیگیر تکثیرکنندگان غیرمجاز این محصول باشد. درباره سایت‌هایی هم که لینک دانلود قسمت‌های مختلف را روی خروجی قرار داده‌اند، پیگیر برخورد قضایی هستیم تا حتی‌المقدور این سوءاستفاده‌ها را به پایین‌ترین میزان برسانیم. با وجود تمام این موارد اما معتقدیم اصلی‌ترین عامل خود مخاطبان هستند که باید از نزدیکان و دوستان خود بخواهند از نسخه‌های اصلی مجموعه استفاده کنند و فرصت سوءاستفاده را از قاچاقچیان سلب کنند. ما هر کار از دست‌مان برآمده برای جلوگیری از خسارات مالی انجام داده‌ایم و امیدواریم در این زمینه مخاطبان نیز با ما همکاری لازم را داشته باشند.
زمان ورود فصل دوم به بازار مشخص است؟
تاریخ دقیق توزیع هنوز قطعی نشده‌است. در حال حاضر برنامه‌‌ریزی‌ها در حال انجام است و تلاش‌مان این است که حتما در بهار سال 90 شاهد ورود فصل دوم مجموعه به بازار باشیم.
برش‌هایی از یادداشت رجبی‌فروتن
* درباره سرانجام «قلب یخی»
کارگردان سریال «قلب یخی» در گفت‌وگویی اعلام کرده‌است؛ به دلیل ورشکستگی سرمایه‌گذاران مجموعه مزبور تولید فصل‌های بعدی آن ادامه نخواهد یافت. اینکه چرا پس از مدت‌ها سکوت از سوی تهیه‌کنندگان سریال، کارگردان مجموعه راضی شده‌است در این‌باره سخن بگوید و به افکار عمومی پاسخ دهد سوالی است که بر ابهامات پیشین می‌افزاید و کلاف آن را پیچیده‌تر می‌کند.
اگر تکثیر غیرمجاز سریال دلیل اصلی انصراف سرمایه‌گذاران باشد، این بلیه خانمانسوز از گذشته تا حال عامل تهدیدکننده شبکه بوده است و امر پنهان و دور از چشمی برای دست‌اندرکاران شبکه نیست. البته از بد حادثه پخش تقریبا همزمان سریال از شبکه‌های فارسی‌زبان ماهواره‌ای نیز مزید بر علت شد و بسیاری از بینندگان مجموعه را دچار ریزش کرد. اما این سرقت آشکار هم می‌توانست با واکنشی مناسب (اگرچه پرهزینه) از سوی تهیه‌کننده اثر روبه‌رو شود و خاطیان را سرجایشان بنشاند. تجربه ارزشمند سریال «قهوه تلخ» و اقدام پیشگیرانه سازندگان آن برای ثبت جهانی اثر می‌توانست الگوی قابل اعتنایی برای دست‌اندرکاران سریال «قلب یخی» باشد و دست آنان را برای برخورد با شبکه‌های خاطی باز نگه دارد.
به عنوان یک فرد مطلع بد نیست به واقعیت تلخ دیگری درباره دلیل توقف سریال «قلب یخی» اشاره کنم تا آن را برای کسانی که سودای چنین کاری در سر دارند به مثابه عبرتی بازگو کنم. معمولا قبل از تولید فیلم یا سریال بر اساس فیلمنامه مصوب طی 2 تا 3 ماه «پیش‌تولید» کار انجام می‌شود و تهیه‌کننده می‌تواند برآورد نسبتا دقیقی از هزینه‌های کار داشته باشد... حال تصور کنید فیلمنامه یک مجموعه در حال نگارش است و خود نویسنده یا کارگردان هم غیر از خط اصلی قصه از چگونگی وقوع جزئیات قصه و توالی وقوع آنها بی‌خبر هستند. اما همزمان تعداد زیادی از عوامل صاحبنام به کار دعوت شده‌اند و مقرری ماهانه قابل توجهی هم بناست به آنها پرداخت شود. عوامل با وسواس و دقت قابل انتظار در مکانی مشخص صحنه‌های مورد نظر را آماده می‌کنند. صحنه‌های مورد نظر در این مکان ضبط می‌شوند. در ادامه داستان گروه به جای دیگری روانه می‌شوند و هر آنچه در محیط قبلی چیده‌اند، آراسته‌اند و نصب کرده‌اند را به اقتضای نیاز به مکان‌های دیگر منتقل می‌کنند و... به نظرم برای اهل فن لازم نباشد تا با شرح و بیان بیشتری دلایل افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید فیلم یا سریالی به این سبک را توضیح بدهم.
آرزو می‌کنم تهیه‌کننده «قلب یخی» برای حفظ وجاهت حرفه‌ای خود، این‌بار پس از اطمینان از اتمام نگارش فیلمنامه، تدابیر تازه‌ای برای ادامه کار بیندیشد و به مقتصدانه‌ترین شکل ممکن موتور سریال را دوباره به کار اندازد.
* مدیرکل دفتر همکاری‌های سمعی و بصری و نمایش خانگی وزارت ارشاد