یک سال بعد از جشن‌های خیابانی صعود تیم ملی فوتبال به جام‌جهانی، خیابان‌های ایران آبستن شور تازه‌ای است. نمایش دلپذیر، منطقی و فراتر از انتظار تیم ملی در برزیل یک بار دیگر شادی عمومی را به میان ایرانیان آورده. جنس این شادی اما با آنچه که پیش از این تجربه کرده‌ایم تفاوت‌های بنیادین دارد. تفاوت‌هایی که باید آنقدر برجسته شوند تا فضیلت مورد ستایش در آنها به عنوان مرجعی برای ارزش‌گذاری رفتار در فوتبال ایرانی، چراغ راه آینده باشد. آنچه می‌خوانید نگاهی اجمالی است به این تفاوت‌ها با این رویکرد که نباید فراموش‌شان کنیم.
آینده‌نگری
از چند ماه پیش و بویژه بعد از قرعه‌کشی جام‌جهانی، صفحات روزنامه‌های ورزشی پر بوده از کشمکش‌های بین کارلوس کی‌روش، فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ. مرد پرتغالی با تجربه‌ای که بی‌گمان حاصل سال‌ها کار در سطح اول فوتبال جهان بود، از هر فرصتی استفاده می‌کرد تا به ما یادآوری کند آنچه در جام‌جهانی پیش خواهد آمد بسیار مهم‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کنیم. باید چند ماه می‌گذشت تا در آینه جام‌جهانی چیزهایی را ببینیم که کی‌روش در خشت خام لیگ برتر و فوتبال داخلی نحیف ما می‌دید. بازی‌های تیم ملی نشان داد او چه جزئیاتی از این بازی‌ها را می‌دیده که ذهن شرقی ما در حالت عادی آن را به پیشامدهای احتمالی وا می‌گذارد.
دانایی
توانا بود هر که دانا بود؛ مصرعی که هر ایرانی آن را حفظ است اما انگار تنها کی‌روش پرتغالی آن را بلد بود. نمایشی که از تیم ملی دیدیم بر پایه دانشی بنا شده بود که دل برنای مربی تیم ملی را به ساق‌های توانای مردان ایرانی پیوند می‌زد. تحلیل سیستم‌ها، آرایش براساس توان موجود، استفاده از آمار و ارقام واقعی و نه ذهنی و تسلط بر علم روز فوتبال- که با وجود شعارهای همیشه، در نزد مربیان وطنی بیشتر به عنوان کالایی لوکس و نه کاربردی، برای کسب وجهه مثبت نزد فوتبالدوستان به کار می‌آید- تنها بخشی از آن چیزی است تا پیش از این تصویری عملی از آن ندیده بودیم.
برنامه و کار
ذهن آینده‌نگر برای رفع نگرانی از روزهای پیش‌رو به برنامه‌ریزی می‌پردازد. این اما هرگز کافی نیست. باید برنامه مدون را اجرا کرد تا در روز واقعه «چه کنم؟» پتکی نشود بر سر و حسرت روزهای رفته، داغی نشود بر دل. و طول کشید تا بفهمیم اردوهای کوتاه و بلند تیم ملی و آن تمرین‌های پشت درهای بسته «شو-آف» و نمایش نبوده. باید بازی‌های تیم ملی را می‌دیدیم تا به کار انجام شده ایمان بیاوریم.
برش و قاطعیت
رفتار دیکتاتورگونه کی‌روش در قبال تصمیم‌هایی که درباره برخی از بازیکنان گرفت محل تحلیل است. او برخلاف اسلافش زیر فشارهای مختلف از عقاید خود کوتاه نیامد. رحمتی و عقیلی را بعد از خط زدن هرگز دوباره دعوت نکرد تا آنها که در تیم بودند از سویی حساب کار دست‌شان بیاید و از سوی دیگر به مربی‌شان ایمان بیاورند که به کار آنها ارزش می‌دهد و به ایشان اعتماد دارد. او خلعتبری را هم ناباورانه خط زد تا شاید بگوید لحظه‌ای تمرد و کوتاهی در اجرای دستوراتش را برنمی‌تابد. علی کریمی توصیه‌شده نیز از تیم ملی دور ماند تا تیم، تیم کی‌روش باشد. یکدست و یکصدا؛ بی‌هیچ بار اضافه‌ای، یک تیم واقعی.
خودباوری
البته که رسیدن به این مرحله نیازمند گذار از مراحل پیش گفته است اما آن لحظه، لحظه‌ای که تیم به آنجا می‌رسد که باور کند می‌تواند، خود مقوله‌ای جدا و پیچیده است. این باور وقتی ایجاد می‌شود که روح تیمی در قالب بازیکنان و کادر برای هدف واحد و واضح تلاش می‌کنند، تلاشی که به شما این اعتماد به نفس را می‌دهد که خود را باور کنید و هراس از قدرت حریف به حاشیه برود. این لیست را باز هم می‌توان ادامه داد. می‌توان وارد جزئیاتی شد که پس از حل معمای تیم ملی 2014، حالا آسان به نظر می‌رسند و در دسترس اما همین قدر بس که چراغ راه‌مان باشد در روزها و ماه‌ها و سال‌های پیش‌رو، چه اگر قرار باشد این انرژی آزاد شده در جام حاضر را به جایی هدایت کنیم که کار سازد و راه بگشاید، گریزی نیست از سفت کردن پله‌های نردبانی که ما را به امروز رسانده.