گروه سیاسی:
هدفمندی یارانه‌ها در ایران این روزها مورد مطالعه مراکز و موسسات تحقیقاتی دنیا قرار گرفته است. اینکه دولت «چگونه» به اجرای این طرح اقتصادی جهانی پرداخته موضوعی است که موسسه تحقیقاتی بروکینگز درباره آن گزارش بسیار جالبی منتشر کرده است. تاکید این موسسه معتبر آمریکایی در تحلیل اجرای هدفمندی یارانه‌ها در ایران بر «کاهش شکاف درآمدی و ضریب جینی» در اقتصاد ایران است. در ابتدای گزارش بروکینگز بر تاریخچه طرح هدفمندی در اقتصاد ایران مروری اجمالی شده و آمده است: «قانون هدفمندی یارانه‌ها در دهه 1990 میلادی در زمان ریاست‌جمهوری رفسنجانی مطرح و اصلاح سیستم ارزی ایران در آن زمان با مشاوره‌های بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول آغاز شد. البته در مرحله اجرای اصلاح سیاست‌های ارزی و سیستم ارزی ایران دولت وقت اشتباهاتی مرتکب شد. دولت خاتمی نیز در ابتدا قصد داشت سیستم پرداخت یارانه در ایران را اصلاح کند. در زمان خاتمی بیش از 70 میلیارد دلار معادل 20 درصد تولید ناخالص داخلی ایران صرف پرداخت یارانه می‌شد که بخش زیادی از این رقم نیز برای مصرف انرژی بود. اما دولت خاتمی نتوانست این قانون را اجرا کند. بروکینگز در ادامه گزارش خود افزوده است: «احمدی‌نژاد تصمیم گرفت پس از انتخابات پر تنش سال 2009 این قانون را در قالب طرح اصلاحات اقتصادی اجرا کند. وی برای اجرای این قانون توانست حمایت رهبر عالی ايران و مجلس را جلب کند. دولت ایران سعی کرد پیش از حذف یارانه نان و انرژی یارانه نقدی را به حساب سرپرست خانوار واریز کند. یکی از مهم‌ترین علل شکست دولت‌های قبلی برای اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها تصمیم آنها برای اجرای تدریجی این قانون بود. ولی دولت احمدی‌نژاد سعی کرد با اتخاذ سیاست شوک درمانی شوک ناشی از افزایش شدید قیمت انرژی و مواد غذایی را مدیریت کند». بروکینگز در ادامه به نحوه عملکرد دولت احمدی‌نژاد در اجرای این طرح پرداخت و نوشت: «دولت احمدی‌نژاد در ابتدا قصد داشت قانون هدفمندی یارانه‌ها را بر اساس درآمد مردم و خوشه‌بندی طبقه‌های مختلف اجتماعی ایران بر مبنای درآمد آنها اجرا کند ولی این برنامه به علت عدم دسترسی به اطلاعات و آمار شفاف مربوط به درآمد خانوارهای ایرانی متوقف شد. دولت ایران سپس تصمیم گرفت به همه ایرانی‌ها یارانه نقدی بپردازد. بانک‌ها اقدام به افتتاح حساب برای سرپرست هر خانوار برای واریز یارانه نقدی کردند. دولت ایران پیش از اجرای این قانون 90 دلار برای 2 ماه به ازای هر ایرانی به عنوان یارانه نقدی به حساب سرپرست خانوار واریز کرد. البته این پول تا زمان اعلام دولت قابل برداشت نبود». بر اساس این گزارش بسیاری از مردم و کارشناسان اقتصادی فکر می‌کردند پس از اعلام دولت مبنی بر برداشت یارانه‌های نقدی از حساب‌ها بانک‌های ایران مملو از جمعیت خواهد شد ولی این اتفاق نیفتاد و مراکز بانکی کشور کاملا آرام بود. این موضوع نشان داد مردم به دولت خود اعتماد کرده‌اند. افزایش شدید قیمت انرژی و نان نیز موجب هیچ‌گونه تنش سیاسی و داخلی در ایران نشده است. این موسسه تاکید کرده است: به نظر می‌رسد اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در ایران به نفع قشر فقیر و آسیب‌پذیر خواهد بود. به گزارش فارس، بر اساس آمارهای موجود حدود 10 درصد جمعیت ایران در سال 2010 با درآمد کمتر از 2 دلار در روز زندگی می‌کردند. هم اکنون حدود 4 میلیون خانوار ایرانی که برای دریافت یارانه ثبت نام نکرده بودند برای افزوده شدن نام خود برای دریافت یارانه مراجعه کرده‌اند. اجرای این قانون به احمدی‌نژاد کمک می‌کند تا به وعده‌های خود مبنی بر توزیع عادلانه ثروت و سرمایه عمل کند. بر اساس این گزارش یکی از مهم‌ترین آثار اجرای این قانون کاهش شکاف درآمدی و ضریب جینی در اقتصاد ایران است. به‌رغم اجرای این قانون طی ماه‌‌های اخیر هنوز خیلی زود است که درباره موفقیت آمیز بودن آن اظهارنظر کنیم. با انتشار قبوض جدید در ماه فوریه مردم ایران به تدریج در حال احساس کردن آثار اجرای این طرح هستند. شوک اجرای این قانون بر اقشار فقیر چندان چشمگیر نخواهد بود. تاثیر منفی اجرای این قانون بر هزینه‌های مصرفی خواهد بود و کاهش مصرف در اقتصاد ایران به ضرر تولید و اشتغال خواهد بود.
مصونیت ایران در برابر تحریم‌ها
یکی از کارشناسان برجسته موسسه بروکینگز چندی پیش با اشاره به قوت گرفتن اقتصاد ایران در پی اجرایی شدن طرح هدفمندی یارانه‌ها و همچنین ثبات سیاسی ایران در منطقه تاکید کرد که اوضاع به نفع دولت ایران است. سوزان مالونی گفت که «این طرح بزرگ تاثیر مثبتی بر اقتصاد ایران داشته است». این تحلیلگر آمریکایی خاطرنشان کرد که اقتصاد ایران با اجرای این طرح و حذف یارانه‌های پرهزینه قدرت می‌گیرد. «مالونی» با تاکید بر اینکه برداشته شدن هزینه یارانه‌ها و سرمایه‌گذاری آنها در بخش‌های تولیدی به دولت ایران کمک کرده است، تصریح کرد که این اتفاق باعث شده است تا جمهوری اسلامی در برابر فشار تحریم‌ها بر ضدکشورش مقاومت کرده و مصون بماند. کارشناس موسسه بروکینگز به نتیجه معکوس تحریم‌ها علیه ایران نیز اشاره کرد و بیان داشت: هرچند تحریم‌ها شاید مشکلاتی برای اقتصاد ایران به همراه داشته باشد اما همین مساله در نهایت باعث پیشرفت ایران مي‌شود. این کارشناس موسسه بروکینگز با تصریح بر این که یک مجموعه عوامل باعث شده است تا همه چیز به نفع دولت ایران رقم بخورد، به‌رغم فضاسازی‌ها و تبلیغات رسانه‌ای غرب مبنی بر ادعای تضعیف ساختار جمهوری اسلامی، تاکید کرد که قرار گرفتن جمهوری اسلامی ایران در حالت افول غیرممکن است.