
رحلت فقیه و فیلسوف بزرگوار آیتالله میرزااحمد آشتیانی(1354ش)
آیتالله میرزا احمد آشتیانی، فقیه و فیلسوف شیعی، کوچکترین فرزند میرزاحسن مجتهدآشتیانی، فقیه سرشناس روزگار ناصرالدینشاه و مظفرالدین شاه قاجار حدود سال 1261ش(1300ق) در تهران به دنیا آمد. وی پس از تحصیل علوم مقدماتی، چندی در درس فقه و اصول پدر خویش حاضر شد و پس از رحلت او، در حوزه درس استادان دیگری چون شیخ مسیح طالقانی و سیدعبدالکریم لاهیجی حضور یافت. ایشان همچنین پس از مدتی حکمت مشاء، حکمت متعالیه، عرفان نظری، طب، ریاضیات و نجوم را آموخت و به مقاطع بالای علمی رسید. آیتالله آشتیانی در 40 سالگی رهسپار نجف شد و افزون بر کسب فیض از محضر استادانی چون میرزای نایینی و آقاضیاءالدین عراقی، خود نیز مجلس درس فلسفه دایر ساخت. ایشان پس از اقامت 10 ساله در نجف به ایران بازگشت و بقیه عمر را در تهران به تدریس فقه و اصول و علوم عقلی، تالیف کتاب و ارشاد مردم گذراند. این عالم ربانی علاوه بر احاطه بر علوم عقلی و نقلی در طب قدیم و دانش ریاضی نیز دست داشت و خط را به نیکویی مینوشت. وی عارفی خوشخلق، متواضع، سلیمالنفس، متعبد و پارسا بود. از میرزا احمد آشتیانی آثار متعددی به جای مانده است که نامه رهبران، لوامعالحقایق، مقالات احمدیه و کلمهالطیبه و نیز بیش از 30 حاشیه و شرح بر اکثر کتب مهم فقه و اصول و فلسفه و حکمت و عرفان از آن جملهاند. سرانجام این عالم ربانی در 5 تیر ماه
1354ش برابر با 15 جمادیالثانی 1395ق در 95 سالگی در تهران درگذشت و در صحن حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در ری به خاک سپرده شد. میرزا احمد آشتیانی هنگام وفات متصدی مدرسه علمیه مروی، بزرگترین حوزه علمیه تهران بود.
رحلت عالم فرزانه ملاحسینقلی همدانی، استاد بزرگ اخلاق(1311 ق)
آخوند ملاحسینقلی همدانی، عارف والاقدر، فقیه و حکیم فرزانه و از بزرگترین استادان عرفان و اخلاق در سال 1239 قمری در روستای «شوند» در «جزین» همدان متولد شد. از استادان وی میتوان به شیخ عبدالحسین تهرانی (شیخ العراقین)، شیخ مرتضی انصاری و آقاسیدعلی شوشتری و از شاگردان دانشمند او میتوان به شیخ محمد بهاری، سیداحمد کربلایی، شیخ موسی شراره، سیدمهدی حکیم، میرزاجواد آقا ملکیتبریزی و سیدجمالالدین اسدآبادی اشاره کرد. به گفته استاد شهید مطهری، حوزه تعلیم و تربیت آخوند همدانی، بیشتر حوزه تربیت بود تا تعلیم. مدفن این سالک راه حق در کربلا واقع شده است.
تولد مارکوپولو، سیاح و جهانگرد معروف ایتالیایی در ونیز (1254م)
مارکوپولو، سیاح و جهانگرد معروف ایتالیایى در 26 ژوئن 1254م در ونیز ایتالیا به دنیا آمد. پدر و عموی مارکو از جهانگردان مشهور ایتالیایى بودند که قبلاً سفری به آسیا داشتند. مارکو در سال 1271م به همراه پدر و عمویش به چین رفت و مدتی در این سرزمین و جزایر شرقی آسیا به سیاحت پرداخت. وی در چین مورد توجه خان مغول واقع شد و ثروت کلانی از طرف خان نصیب او شد. مارکو سرانجام پس از سفری 24 ساله به ونیز بازگشت اما طولی نکشید که در جریان یک جنگ دریایى به اسارت درآمد و زندانی شد. او در زندان فرصت یافت سفرنامه خود را به نگارش درآورد. از این رو سفرنامهای را به نام عجایب به رشته تحریر درآورد. مارکوپولو در این کتاب، مشاهداتش را از کشور و دربار امپراتور مغولی چین و سایر شهرها و سرزمینهای آسیایى به تفصیل شرح داده است. این کتاب که شهرت فراوانی برای مارکو به دنبال آورد، بعدها مورد استفاده بسیاری از مورخان قرار گرفت و در دوره رنسانس نیز منبع اصلی اطلاعات درباره مشرقزمین به شمار رفت. مارکوپولو در این کتاب از فرهنگ و تمدن چین و آداب و رسوم آنان و مسائلی از قبیل رواج پول در چین، پلهای بلند و شهرسازی، پست، نظافت، بهداشت و حکومت چین، مطالبی را نگاشته بود که برای مردم اروپایی قرون وسطا باورکردنی نبود. از این رو خانواده پولو را مورد تمسخر قرار دادند و آنان را دروغگو و گزافهگو خواندند. مارکوپولو سرانجام در 12 دسامبر 1324م در 70 سالگی درگذشت.