گروه سیاسی:
نشست فصلی مارس 2011 شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که از دوشنبه آغاز شده، روز گذشته با تمرکز بر فعالیتهای هستهای کرهشمالی ادامه یافت. رویه در نشستهای شورای حکام این است که کشورهای مختلف بیانیههایی درباره گزارشهای مدیرکل قرائت میکنند.يوكيو آمانو روزدوشنبه نیز در نطق آغازينش در برابر 35 عضو شوراي حكام، آخرین گزارش اجمالی خود از برنامههای هستهای ایران و کرهشمالی را ارائه کرد. مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي گفت: در گزارش اخيرم درباره «اجراي توافقنامه پادمانهاي انپيتي و مفاد مربوط به قطعنامههاي شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران» تلاش كردم موضع آژانس درباره تعدادي مسائل حقوقي مطرح شده در گذشته را روشن کنم. وي ادعا كرد: براي ايجاد اعتماد بينالمللي درباره ماهيت منحصرا صلحآميز برنامه هستهاي ايران به اجراي كامل تعهدات الزامآور از جانب اين كشور نياز است. مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي با متهم كردن ايران به عدم همكاري كافي با آژانس مدعي شد: با وجودي كه آژانس همچنان به راستيآزمايي نبود انحراف در مواد هستهاي اعلام شده در تاسيسات هستهاي و اماكن خارج از تاسيسات اعلام شده به وسيله ايران، تحت توافقنامه پادمان ادامه ميدهد، ايران همكاري لازم را ندارد تا آژانس قادر شود اطمينان معتبري را درباره نبود مواد و فعاليتهاي هستهاي اعلام نشده در ايران، ارائه و بنابر آن نتيجهگيري كند كه همه مواد هستهاي در ايران براي فعاليتهاي صلحآميز به كار گرفته ميشود. بنا برگزارش دبيرخانه آژانس بينالمللي انرژي اتمي، آمانو از ايران خواست «گامهايي را در جهت اجراي كامل توافقنامه پادمان و ديگر تعهداتش بردارد». این در حالی است که ایران عقیده دارد بحث درباره «عدم وجود مواد اظهارنشده» یک بحث پروتکلی است و در حالی که ایران پروتکل را اجرا نمیکند الزامی به ورود به آن ندارد؛ در عین حال ایران مکررا گفته است همه مواد هستهای ایران همان است که اظهار شده و هیچ مواد اظهار نشدهای وجود ندارد.آمانو خود پیش از این نیز در گزارش 6 اسفند، برای نخستین بار میان درخواستهای مطابق پادمان و درخواستهای فراتر از پادمان (از جمله درخواستهای شورای امنیت) از ایران تفکیک قائل شد. این گزارش بهوضوح نشان میدهد ایران به تمام درخواستهای تحت پادمان پایبند بوده و درخواستهای فراتر از آن را هم انجام نداده به این دلیل که اساسا آنها را قانونی نمیداند.هر چند تفکیک خواستههای قانونی آژانس و خواستههای غیرقانونی و غیرحقوقی شورای امنیت یک نکته مثبت در گزارش آمانو بوده است با این حال آمانو در آن گزارش بر اساس ادعاهای شورای امنیت آورد: مدارک به دست آمده اخير به علاوه مدارک قبلى نشان مىدهد امکان دارد تحقيقات ايرانيان به سمت مقاصد نظامى هستهای حرکت کند. در اين گزارش آمده است که آژانس همچنان نگران وجود فعاليت هاى پنهانى اتمى ايران در گذشته يا در حال حاضر است. آمانو برای این ادعای خود سندی ارائه نکرد با این حال این موضوع احتمالا مبنای گزارش سالانه دستگاههای اطلاعاتی آمریکا درباره برنامه هستهای ایران قرار میگیرد. رویکرد «خاص» مدیرکل آژانس نسبت به فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی موجب شد تا نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در یک جلسه داخلی آژانس که پیش از نشست شورای حکام برگزار شد، منطق گزارشنویسی یوکیو آمانو علیه ایران را به طور مبنایی به چالش بکشد. دکتر علیاصغر سلطانیه در این نشست که روز چهارشنبه 11 اسفند، برگزار شد، چند انتقاد جدی به گزارش آمانو وارد کرده و البته هیچ پاسخی نشنید. نخستین نکته مطرح شده توسط سلطانیه این بوده است که آژانس در گزارش اخیر خود تلاش فراوانی برای ارائه یک توجیه حقوقی درباره قانونی بودن ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت انجام داده در حالی که اولا بخش پادمان اساسا چنین وظیفهای ندارد و ثانیا در این بخش به استدلالهای ایران درباره روند غیرقانونی بودن ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت اساسا هیچ اشارهای نشده و به توضیح یکجانبه استدلالهای تکراری و مخدوش آژانس در این باره بسنده شده است. نکته دوم مطرح شده از جانب سلطانیه درباره فردو بوده است. او این سوال را خطاب به برخی مسؤولان آژانس مطرح کرده است که وقتی فردو اساسا یک تاسیسات «تحت پادمان» نیست چرا آژانس مرتبا درباره آن درخواست اطلاعات میکند؟ لازم به یادآوری است یک تاسیسات زمانی به اصطلاح تحت پادمان قرار میگیرد که مواد هستهای در آن وجود داشته باشد، در حالی که هم اکنون در فردو نه فقط مواد هستهای بلکه حتی ماشین سانتریفیوژ هم وجود ندارد. ایران تاسیسات فردو را که بنا به گزارش اخیر آژانس «از تابستان آینده» مواد هستهای دریافت خواهد کرد فراتر از تعهدات قانوني، 18 ماه جلوتر از زمان مقرر به آژانس اظهار کرده است. نکته دیگری که در این نشست مطرح شده مساله مطالعات ادعایی و درخواست آژانس برای بازدید از برخی تاسیسات و ملاقات با برخی دانشمندان ایرانی است که کاملا فراتر از حدود اختیارات آن و در واقع جزو اسرار امنیت ملی ایران محسوب میشود. سلطانیه در این باره گفته است: «آژانس میخواهد با شرکتها و دانشمندان ما دیدار کند. ما به شما اعتماد نداریم چون نمیخواهیم نیروهای خود را تحت حمله تروریستها قرار داده و آنها را از دست بدهیم. اطلاعات ما در اختیار گروههای تروریستی قرار میگیرد و آژانس نباید بر دریافت آن اصرار کند».