زلزلهای به قدرت 9/8 در مقیاس ریشتر ساحل شرقی ژاپن را لرزاند. این زلزله در حالی به وقوع پیوست که آمارهای اولیه از کشته شدن دستکم 10 تن خبر میدهند. همچنین در لرزه 1/7 ریشتر، 505 کیلومتری توکیو نیز لرزید که زیرساختهای منطقه شمالشرقی این کشور را لرزاند. کارشناسان بر این باورند این زمینلرزه قویترین زمینلرزه در تاریخ ژاپن بوده و این زلزله در 10 کیلومتری سطح زمین رخ داد که نشان از میزان بالای خطر است. برخی از منابع خبری تعداد کشتهشدگان را تا 60 تن گزارش دادهاند. با این حال پلیس ژاپن هم اعلام کرده است؛ 200 تا 300 جنازه را در سواحل شمالشرقی یافته است که به دلیل سونامی و همچنین زلزله جان خود را از دست دادهاند. ظاهرا این سواحل نزدیکترین نقاط به کانون زلزله بودهاند. این در حالی است که در دیگر مناطق همجوار با اقیانوس آرام هم وضعیت هشدار اعلام شده است. در آمریکایجنوبی، بخشهایی از آمریکا، هاوایی، نیوزیلند، فیلیپین، تایوان و اندونزی وضعیت در حالت هشدار قرار دارد. در اندونزی نیز آتشفشان هم فعال شده و بر نگرانیها افزوده است. مقامات این کشورها از مردم خواستهاند که منازل خود را ترک کنند و به مکانهای مرتفع که از ضریب امنیتی بالاتری برخوردارند، عزیمت کنند. گروههای امداد مشغول بررسی خسارات وارده هستند و کابینه نائتو کان در جلسه فوقالعاده به بررسی خسارتهای وارده پرداخت. در همین راستا تنی چند از وزرای کابینه کان به مناطق زلزلهزده فرستاده شدند. خبرها نشان میدهد تمام زیرساختهای ارتباطی در مناطق زلزله قطع است و نیروهای امدادی تلاش میکنند برق را در این بخشها که از شبکه سراسری خارج شده است به حالت عادی بازگردانند. سازمان بنادر ژاپن در اطلاعیهای اعلام کرده همه ورودیها و خروجیهای دریایی این کشور تا اطلاع بعدی تعطیل هستند. پسلرزههای احتمالی میتواند بر خسارتهای وارده بیفزاید. در همین راستا فیلیپین، اندونزی و کره مقدمات لازم برای مقابله با سونامی ناشی از زلزله را آماده کردهاند. تمام کشورهای ساحلی آرام اکنون در خطر قرار دارند و برخی از زمینشناسان بر این باورند پسلرزهها تا 5 ریشتر قدرت خواهند داشت.خبرگزاریهای محلی ژاپن در گزارشهای تصویری خود موجهای تا ارتفاع 10 متر را نشان دادند که به ساحل جزیره میاگی وارد میشد. جزایر هوشواواته نیز موجهای تا ارتفاع 2/4 متر را تجربه کردند که نشان از عمق فاجعه دارند. اين سونامي موجب شد منازل واقع در شهر اوناهاما در استان فوكوشيما بهطور كامل با برخورد امواج منهدم شوند. تصاویری که از شبکهNHK ژاپن منتشر شده نشان میدهد مردم مجبور به تخلیه ساختمانها در توکیو، پایتخت شدند که این مهم در این کشور کمسابقه بوده است. خودروها در آب دریا در حال غرق شدن هستند و خطوط برق منطقه کاملا قطع شده است، سیستمهای مخابراتی از کار افتادهاند و تنها بالگردها هستند که میتوانند به آسیب دیدگان و محاصرهشدگان در آب کمکرسانی کنند. شرایط اضطراری در سراسر ژاپن زندگی مردم را با مشکل روبهرو کرده و در همین راستا شرکت برق هوکوریکوی اعلام کرد هر 3 رآکتور نیروگاه هستهای این شرکت موسوم به اوناگاوا در سواحل شمالغربی این کشور پس از وقوع زمینلرزه مهیب 9/8 ریشتری خود به خود از کار افتادهاند. سخنگوی شرکت برق هوکوریکوی ژاپن گفت: فعالیت نیروگاه هیگاشیدوری که در شمال نیروگاه هستهای اوناگاوا واقع است تحتتاثیر زلزله قرار نگرفته است. وی افزود مسؤولان شرکت مشغول بررسی درباره آتشسوزی یا هر حادثه احتمالی دیگر در تاسیسات خود هستند. شرکت برق توکیو نیز اعلام کرد فعالیت 2 نیروگاه هستهای آن در سواحل شمالشرق استان فوکوشیما در شمال توکیو به طور کامل متوقف شده است. همچنین پس از زمینلرزه روز گذشته نیروگاه هستهای تکایی داینی متعلق به شرکت هستهای ژاپن که در سواحل شمالشرقی این کشور واقع است از کار افتاد. این از کار افتادگیها به صورت خودکار و برای مقابله با پسلرزههای احتمالی عنوان شده است. در همین راستا زمینلرزه برق بیش از 4 میلیون نفر از ساکنان این کشور را قطع کرده و آمارها نشان میدهد در ژاپن 4 میلیون و 400 هزار نفر از ساکنان 6 جزیره با قطع برق روبهرو شدهاند. با توجه به این تحولات جزایر روسیه و بخشهایی از آمریکا نیز با خطرهای احتمالی روبهرو هستند. این در حالی است که بعد از برگزاری نشست دولت در توکیو، نائتوکان، نخستوزیر ژاپن با شرکت در کنفرانسی خبری اعلام کرد دولت نهایت تلاش خود را برای جبران پیامدهای ناشی از زمینلرزه مهیب در این کشور بهکار خواهد گرفت. نخستوزیر پس از تشکیل نیروی ضربت ویژه پس از زلزله اعلام کرد، بر اثر زمینلرزه خسارات گستردهای به نواحی زلزلهزده وارد شده و دولت میکوشد پیامدهای ناشی از این خسارات را به حداقل کاهش دهد. وی از مردم ژاپن خواست آرامش خود را حفظ کنند و تازهترین اطلاعات را درباره زمینلرزه از منابع موثق جویا شوند. یوکیو ایدانو، سخنگوی کابینه ژاپن نیز از اعزام نیروهای ژاپنی به مناطق زلزلهزده برای کمک به زلزلهزدگان خبر داد و اعلام کرد درباره نیروگاههای هستهای نگرانی وجود ندارد و برخی از این نیروگاهها پس از زلزله بهطور خودکار خاموش شدهاند.
آمارها نشان میدهد زلزله خسارات جانی بر جای نگذاشته و تنها سونامی در جزیره هوشو اواته منجر به مرگ 60 تن شده است. پس از وقوع این زمینلرزه بازارهای مالی منطقه شرق آسیا بویژه بازار بورس توکیو با نوساناتی همراه بود. گزارشها نشان میدهد شاخص بورس در توکیو به میزان 5 درصد کاهش یافته و ارزش واحد پولی «ین» در مقابل دیگر ارزهای جهانی افت شدیدی داشته است. بخشی از مناطق توکیو نیز اکنون با قطعی تلفن روبهرو هستند که این موضوع نشان از وخامت اوضاع دارد.
آتشسوزی در نیروگاه هستهای اوناجاوای ژاپن
در پی زمینلرزه 9/8ریشتری دیروز (جمعه) در ژاپن نیروگاه هستهای اوناجاوا واقع در شمال شرق این کشور دچار آتشسوزی شد. خبرگزاری رویترز از توکیو به نقل از خبرگزاری کیودو نوشت دولت ژاپن در پی وقوع زمینلرزه وضعیت فوقالعاده در بخش انرژی هستهای این کشور اعلام کرد. یک مقام استان فوکوشیما که نیروگاه تولید برق توکیو در آن مستقر است نیز با اعلام اینکه سیستم خنککننده نیروگاه همچنان فعال است گزارشهای منتشر شده درباره وقوع اشکالات فنی در این نیروگاه را تکذیب کرد. در همین حال آژانس بینالمللی انرژی اتمی با انتشار بیانیهای اعلام کرد که 4 نیروگاه هستهای ژاپن که در نزدیکی مناطق زلزلهزده قرار دارند به طور خودکار خاموش شدند. با این حال همزمان با وقوع زلزله شدید در ژاپن و آتشسوزی در نیروگاههای بزرگ این کشور نگرانی از نشت مواد رادیواکتیو افزایش یافته است.نائتو کان، نخستوزیر ژاپن اعلام کرده که دولت برای جلوگیری از نشت مواد هستهای از نیروگاههای برق وارد عمل شده است. از سوی دیگر منابع خبری اعلام کردند که بزرگراه توکیو بسته شده و همچنین بزرگترین فرودگاه ژاپن تعطیل شده است. شاهدان عینی زلزله دیروز را از تمام فیلمهای تخیلی که درباره زلزله ساخته شده است را وحشتناکتر توصیف کردهاند.