جورج فريدمن:
درگیری‌های خیابانی بحرین بالاخره پای سربازان سعودی را به این کشور شیعه باز کرد؛ کشوری که خاندان سلطنتی آن اهل سنت هستند و میزبان مهم‌ترین پایگاه هوایی آمریکا در خلیح فارس است. برخی بر این باورند تاثیرپذیری نهضت‌های شیعه از ایران می‌تواند منطقه را به سوی همپیمانی با ایران سوق دهد که این مساله خوشایند پادشاهان خودکامه در منطقه و آمریکا نیست. تهران در تحولات بحرین دست برتری دارد و در صورت ادامه این هرج‌ومرج این ایران است که می‌تواند جایگاه خود را در منطقه بالا ببرد. اکنون تخم‌مرغ‌های غرب و قدرت‌های خارجی در یک سبد و منافع ملت بحرین در سبد دیگری قرار دارند که این 2 سبد با یکدیگر همگونی ندارند. نباید از نظر دور داشت که جمعیت شیعه بحرین با نارضایتی از شرایط کنونی حاکم بر کشور خواستار انقلاب است؛ در شرایطی که دولت با دست زدن به اصلاحات اجتماعی و سیاسی بسیار خفیف عملا مردم را به خود بی‌اعتماد‌تر کرده و عزم عمومی به سوی تحولی بزرگ‌تر متحد می‌شود. در مقابل این خواسته که منشأ آن را تبعیض و مشکلات اقتصادی تشکیل می‌دهد، آمریکا و غرب قرار دارند که با چنگ و دندان تلاش می‌کنند منطقه را از نزدیک شدن به بزرگراه تغییرات دور کنند. منافع آمریکا و عربستان در مساله بحرین در یک راستا قرار داشته و در مقابل خواسته ایران و البته جمعیت ناراضی و شیعه این کشور است. تحولات برای ایران در شمال آفریقا فرصتی بی‌نظیر فراهم کرد تا آنها به جایگاهی که از زمان فرار شاه از کشورشان به دنبال آن بودند، دست یابند. مجموعه تحولات در شمال آفریقا و سرازیر شدن آن به سرزمین حجاز بر این موفقیت سرعت بخشید و در حیاط پشتی اصلی‌ترین رقیب ایران در منطقه وارد شده است. سعودی‌های که با کشیدن دیوار‌های آهنی به دور مردم نوع تازه‌ای از محافظه‌کاری عربی را بنا نهاده بودند اکنون با چالش اساسی روبه‌رو هستند. تسلط کامل ایران بر خلیج فارس و آب‌های شمالی آفریقا با سقوط دولت‌های منطقه همراه خواهد بود که این مهم در حال وقوع است. نکته‌ای که در مورد ایرانی‌ها باید در نظر گرفت همانند جایگاه روس‌ها در آسیای مرکزی و البته در قفقاز است. آنها قابلیت‌های مخفی دارند که می‌توانند در تشکیل دولت به راحتی و با کمترین هزینه از آن استفاده کنند؛ نکته‌ای که به سادگی در افغانستان و عراق شاهد آن هستیم. نکته‌ای که در سیاست خارجی ایران می‌توان به وضوح آن را مشاهده کرد ریسک‌پذیری پایین در سیاستگذاری آنهاست. این ریسک‌پذیری پایین همواره با نتایج قطعی همراه نبوده اما در بیشتر مواقع در گام‌های اندک ایران در عرصه‌های فرامرزی‌اش برای این کشور نتایج قابل اتکایی را به دنبال داشته است. اما عربستان سعودی در جایگاه دیگری قرار دارد. این کشور در حال حاضر چاره‌ای جز وارد کردن نیرو به بحرین نداشته و برای حفاظت از پادشاهی پوسیده این کشور هزینه‌های زیادی پرداخته است. به نظر می‌رسد آمریکا از عربستان خواسته نیروهای خود را برای سرکوب مردم بحرین به این کشور اعزام کند. اگر نقشه‌ها و اخبار را در مقابل خود قرار دهیم، می‌توانیم به گام‌های آینده 2 بازیگر اصلی در منطقه ایران و عربستان آگاهی بیشتری بیابیم. بر اساس نوع سیاستگذاری ایران، این کشور اکنون سکوت کرده و گامی برنمی‌دارد تا شرایط وارد فاز دیگری شوند. آنها نیروهای نظامی خود را به بحرین برای مقابله با عربستان اعزام نمی‌کنند. ارتش ایران در مقابل تحرکات سعودی‌ها دست بالاتری دارد. تهران به دنبال ناآرامی و عدم موفقیت نیروهای سعودی است که در این مسیر می‌تواند با کمترین هزینه‌ای جایگاه خود را حفظ کند. اگر ایران از جایگاه و موقعیت خود درباره بحران بحرین استفاده نکند این کشور عملا یک موقعیت تاریخی سرنوشت‌ساز را از دست داده است. همانطور که اشاره شد تهران از اقدام مستقیم پرهیز می‌کند اما می‌تواند از نفوذ معنوی خود در جمعیت شیعه منطقه نهایت بهره را ببرد. در حالی که بحران در بحرین فرصتی استثنایی را برای ایران گشوده است شرایط در عراق نیز به همین شکل در حال پیگیری است. اکنون باراک اوباما و تیم او با کندی درباره مسائل خاورمیانه تصمیم‌گیری می‌کنند که می‌تواند تمام فرصت آنها را از بین ببرد، در حالی که خروج از عراق برای آمریکا اهمیت حیاتی دارد. اگر ایران جایگزین ایالات متحده در منطقه شود این یک بحران بزرگ برای کاخ سفید است.
ترجمه: سيدبهزاد اخلاقي