گروه فرهنگ و هنر:
حالا چه بخواهیم وچه نخواهیم باید بپذیریم که مسعود ده‌نمکی پدیده‌ای دست‌نیافتنی در سینمای ایران است؛ فیلمسازی که در گام سوم همچنان با سرعت به پیش می‌رود و در حال جابه‌جایی رکوردی تازه است، به گونه‌ای که فروش فیلم سینمایی «اخراجی‌هاـ3» در یک روز بیشتر از فروش فیلم
«اخراجی‌ها ـ 2» شد. با وجود انتشار نسخه قاچاق، فروش خوب فیلم «اخراجی‌ها ـ 3» ادامه دارد و روز سه‌شنبه (نهم فروردین ماه) در تهران یکصد میلیون تومان و در شهرستان‌ها 150میلیون تومان فروخت و رکورد فروش یک روز را که متعلق به «اخراجی‌ها ـ 2» بود، شکست.
نقشه‌هاي بی‌اثر
البته ده‌نمکی در «اخراجی‌ها ـ 3» با مشکل دیگری هم مواجه بود: «تحریم». این‌بار و با توجه به سوژه حساس فیلم موجی علیه اخراجی‌ها به وجود آمده بود و برخی را به موفقیت آن دچار شک کرد. اين موج كه متعلق به يك جريان سياسي مشخص هستند، با روش‌هاي مختلف در پي تخريب فيلم و ايجاد دوقطبي كاذب با فيلم اصغر فرهادي بودند. ده‌نمکی اما از همان «اخراجی‌های يك» با این فضا آشنا بود و می‌دانست چگونه معادلات را عوض کند و به قول معروف نقشه‌ها را نقش بر آب.
وقتی روشنفکرها قاچاقچی می‌شوند
معضل قاچاق فیلم اگرچه هنوز به طور کامل دست از سر سینمای ایران برنداشته اما در چند سال اخیر دیگر شاهد قاچاق فیلم‌های در حال اکران نبوده‌ایم.
«اخراجی‌ها ـ 3» اما خیلی زود قاچاق شد تا شاید مخالفان ده‌نمکی و اخراجی‌ها از این طریق بتوانند مانع موفقیت فیلم شوند. ده‌نمکی در یادداشتی اینگونه واکنش نشان داد: امشب که روشنفکرنماها تنها یک هفته پس از اکران فیلم اخراجی‌ها نسخه قاچاق اخراجی‌ها را روی وب‌سایت‌ها گذاشتند، همان حس زمان تعطیل شدن نشریه شلمچه به دست مهاجرانی را دارم؛ نشریه‌ای که مظلومانه و به حکم یک آقازاده در پشت پرده و برای دلخوشی عالیجناب... تعطیل شد، آنهم به دست کسانی که شعارشان «تحمل مخالف» و «زنده‌باد مخالف من» بود! گرچه زمانه انتقام این ظلمها را از این آقا و آقازاده گرفت... .
در آن زمان بین آن همه مدعی روشنفکری و اصلاح‌طلبی فقط مرحوم بورقانی بود که به کار دولت اصلاحات در تعطیل کردن شلمچه اعتراض کرد و به قولی مردانگی از خود نشان داد و گفت: این کار با شعارهای ما نمی‌خواند. خواستم به این حضرات مثلا مخالف فیلم که از نقد به رنگپاشی و از رنگپاشی به تحریم و از تحریم به قاچاق فیلم رسیدند، بگویم اگر دین ندارید لااقل آزادمرد باشید اما با خود گفتم اینها اگر مرد بودند که مخنث‌وار به میدان نمی‌آمدند. اینها که حاضرند برای حذف رقیب، اقتصاد بیمار سینما را نابود کنند، مگر مروت می‌شناسند. یک مقدار سینمایی‌تر بنویسم. کار این حضرات مرا به یاد فیلم «گلادیاتور» انداخت. در سکانس فینال فیلم، گلادیاتور باید با خود شاه مبارزه می‌کرد. شاه که مبارزه مردانه را از قبل باخته می‌دید، دشنهای مسموم در پهلوی گلادیاتور فروبرد و بعد برای مردم دست تکان داد! و حالا این حضرات پس از قاچاق کردن فیلم دم از پیروزی خواهند زد... .
در زمان تعطیلی نشریه شلمچه توسط مهاجرانی، رفقای انقلابی ما هم که مثل این روزها در حالی که دشمن بیدار بود و آنها به سیزده بدر اسلامی رفته‌اند، فقط این تعطیلی را نظارهگر بودند و سکوت پیشه کردند... و راضی به این ظلم شدند. ماکیاولی می‌گوید: برای بقا در محیط سیاسی یا باید در اردوگاه شیران باشی یا اردوگاه روباهان، اگر این وسط باشی خورده می‌شوی... و چون شلمچه در اردوگاه چپ و راست نبود به راحتی خورده شد.
و امروز همان مدعیان روشنفکری وقتی دیدند اخراجی‌ها در هر قسمتی که ساخته می‌شود، گفتمانی جدید برای مردم به همراه می‌آورد و قواعد سیاستبازی حضرات را به هم می‌زند و به جای ایجاد تقابل بین مردم، آنها را به همدلی می‌خواند و چون نان این عقدهایها در دعوای مردم و اخراجی بودن گروهی از آنهاست، به تقابل جدی با سومین قسمت از اخراجی‌ها برخاستند. تمام توان رسانه‌ای خود را در این چند ماه به ایجاد فضای تحریم «اخراجی‌ها ـ 3» مصروف کردند و در کمال ناباوری و حیرت وقتی دیدند مردم از هر قشر و گروه و عقیده و قومی در سالن‌های سینماهای کشور به فریبکاری حاجی گرینف‌های امروزی و دغلکاری دباغهای مدرن میخندند و در لحظات غمگین آن به مظلومیت جانبازانشان گریه می‌کنند، تاب نیاورده و برای جلوگیری از یک تفاهم ملی و ثبت رکوردی تاریخی در حوزه فرهنگ، ناجوانمردانه دست به قاچاق اخراجی‌ها زدند و با فیلمبرداری از روی پرده سینما و مانند تروریست‌های القاعده و طالبان با درج یک بیانیه به اسم جنبش! سبز در اول فیلم، آن را در اینترنت و سایت بالاترین قرار دادند... این رفتار در پی اظهارات عقدهایوار مثلا یک منتقد در مصاحبه با BBC علیه اخراجی‌ها قابل پیشبینی بود اما آنچه مسجل است، این است که این عمله‌های ناتوی فرهنگی گماشته اشراف فرهنگی پشت صحنه هستند؛ کسانی که تحمل ورود موفق نیروهای انقلاب را به حوزه سینما ندارند. آنها شرافت یک رقابت سالم جوانمردانه را نداشتند وگرنه به فکر قاچاق فیلم و به صورت رایگان در اختیار عموم قرار دادن آن نمی‌افتادند. آنها وقتی دیدند شعار تحریم‌شان رنگ باخته و ادامه استقبال در سالن‌های سینما به بیآبروییشان می‌انجامد، با ایجاد فضایی دوقطبی سعی کردند پشت اعتقادات سیاسی مردم سنگر بگیرند و با بازی با عواطف مردم به اسم جنبش! سبز و... مانع از حضور مردم در سینماها شوند. اما دیدند مردم از طیف‌های مختلف سیاسی وقتی وارد سینما می‌شوند، حتی اگر با ذهنیت القاشده آنها به تماشای فیلم می‌نشینند، در پایان فیلم، سبز و قرمز و آبی یکدل شده و دروغپردازی آنها برملا می‌شود، به وحشت افتادند. همانطور که در ساخت اخراجی‌ها هنرمندانی با گرایش‌های مختلف سیاسی برای یک مضمون و هدف مشترک کنار هم ایستادند تا اخراجی‌ها ساخته شد. با اعلام آمار استقبال مردم عوامل این جریان یک رقابت دوقطبی خودساخته را باختند. آنها بیشتر از اینکه از افزایش صفرهای فروش اخراجی‌ها ناراحت باشند، از واقعیت‌های تاریخی دیگری وحشت دارند. از اینکه مجبور بودند هر سال در نقدها و مطالب و سخنرانی‌هایشان بگویند این فیلم خوب نیست و مردم آنها را به حساب نیاورده و راه خود را بروند. آنها چهره زشت خود را که پشت گریم روشنفکری پنهان کرده بودند، در آینه اخراجی‌ها و استقبال مردمی از آن فیلم می‌دیدند و برای فرار از این حقیقت که جایگاهی بین مردم ندارند، آینه را شکستند... غافل از آنکه ننگ با رنگ پاک نمی‌شود. فکر کنید با این کار شما بردید و رکورد جذب مخاطب اخراجی‌ها را امسال زدید، با وجدان‌تان چه می‌کنید؟ به تعبیر حضرت علی(ع)، وجدان تنها محکمهای است که احتیاج به قاضی ندارد. ما در زمان جنگ می‌گفتیم: چه بکشیم و چه کشته شویم، پیروزیم و حالا هم مردم اخراجی‌ها را چه در خانه ببینند و چه بر پرده سینما، پیروزیم. اما یک سوال باقی می‌ماند؛ اگر قرار باشد برای حرف زدن ما امنیت نباشد، آیا تضمینی برای امنیت حرف زدن دیگران وجود خواهد داشت؟ من از اینکه شما اینقدر عصبانی هستید و حاضرید بهخاطر نابودکردن مخالف خود اینقدر به زحمت بیفتید و چهره واقعی خودتان را رو کنید، خوشحالم. گرچه من از اول هم معتقد بودم شبهروشنفکران ما شناگران قابلی هستند که اگر آب گیرشان بیاید، دیکتاتورهای خوبی می‌شوند. در اینجا ضمن تشکر از مردمی که هوشیارانه با استقبال خود خوار در چشم حسودان و کوتهفکران فرهنگی بودند، امیدوارم بهرغم این اتفاق ترجیح بدهند فیلم را روی پرده سینما ببینند نه در سفره روشنفکران قاچاقچی! نشریه شلمچه بسته شد. نشریه جبهه بسته شد. فیلم «فقر و فحشا» آنگونه شد و با اخراجی‌ها اینگونه رفتار کردند... قطار تا حرکت نکند، سنگش نمیزنند و من خوشحالم که پر و بالم را میشکنید. اگر سنگم نمی‌زدید به کارم و زنده بودنم شک می‌کردم. لازمه انقلابی بودن تحمل سختیهاست. ما زنده از آنیم که آرام نگیریم/ موجیم که آسودگی ما عدم ماست.
چرا خانه سینما سکوت کرده است؟
واکنش به قاچاق اخراجی‌ها از سوی سینماگران هم ادامه دارد. در این باره محمد قهرمانی، مدیر عامل موسسه فرهنگی ـ هنری شهید آوینی از ضعف و سکوت عملکرد مسؤولان خانه سینما و بخش‌های حقوقی و امنیتی دولت در برابر جریان ضدهنری و ضداخلاقی شکل گرفته علیه سینمای ایران بشدت انتقاد کرد. قهرمانی گفت: در حالی که بزرگ‌ترین تهدید علیه حقوق مالکیت معنوی و قانون حمایت از مولفان و مصنفان مورد تهاجم قرار گرفته است، چرا امروز خانه سینما فاجعه به این مهمی را مسکوت گذارده است؟! به گزارش آوینی‌فیلم، وی افزود: آیا با این وضع هیچ تهیه‌کننده‌ای توان و امنیت خاطری برایش باقی خواهد ماند که به ساخت فیلم فکر کند؟ آیا این یک اتفاق ناگوار علیه سینمای ملی ما نیست؟ پس چرا سکوت؟! قهرمانی افزوده است: سوای دفاعی که باید از اثر ارزشمند و هنرمندانه «اخراجی‌ها ـ3» کرد اما اتفاقی که این روزها افتاده است، یک تهدید جدی علیه تمامیت سرمایه‌های هنری و ملی و سینمایی ایران عزیز ماست. با قاطعیت می‌توان گفت با کمال تاسف در سکوت مسؤولان ذی‌ربط سینما، جریان ناتوی فرهنگی بشدت فعال است. تهیه‌کننده فیلم «خاک و آتش»، سه‌گانه اخراجی‌ها را فصل مشترک سینما و مردم خواند و از آن به عنوان عامل آشتی مردم با سینمای ملی یاد کرد.
زنگ خطر برای امنیت سینما
سیروس تسلیمی، تهیه‌کننده و پخش‌کننده سینما هم با انتقاد از انتشار نسخه قاچاق فیلم اخراجی‌ها گفت: انتشار نسخه قاچاق فیلم‌ها امنیت سینماها را از بین می‌برد. تهیه‌کننده فیلم‌هایی چون «زندان زنان» و «میکس» در گفت‌وگو با سایت پارس‌توریسم گفت: ارائه نسخه غیرقانونی فیلم‌ها لطمه‌های بسیاری به سینما خواهد زد. تسلیمی که امسال در جشنواره فیلم فجر به تماشای فیلم‌های «جدایی نادر از سیمین» و «اخراجی‌ها» رفته است درباره این فیلم‌ها گفت: فیلم «جدایی نادر از سیمین» از فیلم‌های خوب سینمای ایران است و کسی نمی‌تواند بگوید این فیلم فیلم خوبی نیست. این تهیه‌کننده سینما درباره فیلم «اخراجی‌ها ـ3» گفت: فیلم اخراجی‌ها فیلم نوگرایی در زمینه طرح مسائل انتقادی است ولی حاشیه‌ها اجازه نداده که خود فیلم بیشتر دیده شود.
پرفروش‌ترین نوروز سینمای ایران
آمار فروش فیلم‌های نوروزی در تهران و شهرستان‌ها از سوی پخش‌کنندگان اعلام شد. علی سرتیپی، مدیرعامل فیلمیران در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آمار فروش فیلم‌ها در ایام تعطیلات نوروزی بیان کرد: «اخراجی‌ها-3» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مسعود ده‌نمکی با فروش یک‌میلیارد و 200 میلیون تومان در تهران و با احتساب تهران و شهرستان‌ها 2 میلیارد و 500 میلیون تومان در کل کشور پیشتاز فروش فیلم‌های اکران شده در نوروز سال 1390 است. وی درباره فروش «اخراجی‌ها-3» عنوان کرد: بسیاری از سینماها رکوردهای فروش قبلی خود را شکستند. همچنین در شهرستان‌هایی مانند مشهد، اصفهان، اهواز، کرمان و کاشان این فیلم فروش بسیار خوبی داشته است، ضمن آنکه این فیلم در شهر یزد با استقبال فوق‌العاده مواجه شده است. مدیرعامل فیلمیران درباره فروش «جدایی نادر از سیمین» نیز اظهار کرد: «جدایی نادر از سیمین» به کارگردانی اصغر فرهادی در تهران 850 میلیون تومان و با احتساب تهران و شهرستان‌ها در کل کشور یک‌میلیارد و 250میلیون تومان فروش داشته است. وی پس از اعلام این آمار فروش گفت: این آمار تا روز 13 فروردین‌ماه سال 1390 است و در بررسی آن باید این مساله که «اخراجی‌ها-3» در برخی از شهرستان‌ها دیرتر به نمایش درآمده است، محاسبه شود. نکته دیگر این است که تعداد سینماهای نمایش‌دهنده «جدایی نادر از سیمین» در کل کشور کمتر از «اخراجی‌ها-3» بوده است. سرتیپی در واکنش به شایعه پخش نسخه کامل «جدایی نادر از سیمین» گفت: من چیزی مشاهده نکردم و احتمالا این مطلب دروغ سیزده است. به گفته مدیرعامل «فیلمیران»، با توجه به فروش 2 فیلم «اخراجی‌ها- 3» و «جدایی نادر از سیمین»، نوروز 1390 پرفروش‌ترین نوروز سینمای ایران بوده است. پخش «هدایت فیلم» نیز که نمایش 2 فیلم «یکی از ما دو نفر» به کارگردانی تهمینه میلانی و «زن‌ها شگفت‌انگیزند» به کارگردانی مهرداد فرید را برعهده دارد، درباره آمار فروش این 2فیلم در ایام تعطیلات نوروز اعلام کرد: «یکی از ما دو نفر» تا پایان شب 12فروردین‌ماه در 11 سینمای اکران شده در تهران 170 میلیون تومان و «زن‌ها شگفت‌انگیزند» در 10سینمای تهران 70 میلیون تومان فروش داشته‌اند.