فیلم سینمایی «جدایی نادر از سیمین» همانگونه که کارگردان آن نیز اذعان کرده، تلاشی است در جهت اعتباربخشی به نسبیت. البته به اعتراف فرهادی، این هدف نه‌تنها محقق نشده که نتیجه عکس نیز داده و مخاطبان در جمع‌بندی این فیلم سخن از ثبات اخلاق و عدم تغییر در ماهیت آن گفته‌اند. اگرچه این برداشت عمومی به واسطه سبک خاص فرهادی یعنی عدم ایجاد محدودیت در پایان فیلم، نمی‌تواند برای او به عنوان یک شکست تلقی شود اما از آنجا که این کارگردان در گفت‌وگویی درباره فیلمش تصریح کرده «نگاه سنتی به حوزه اخلاق ناکارآمد است»، پس می‌توان با قطعیت گفت کارگردان در انتقال پیام به مخاطب توفیقی نداشته است. دلیل شکست فرهادی در انتقال مفهوم نسبیت در اخلاقیات، نگاه غالب فرهنگی مردم به ماهیت اخلاقیات است و به همین دلیل نه فرهادی و نه هیچ فیلمساز دیگری نمی‌توانند به راحتی و در قالب چند فیلم سینمایی ذائقه و خلقیات مردم را درباره گزاره‌های ماندگار اخلاقی جابه‌جا کنند.
حقیقتا در شرایط فعلی سخن گفتن از دوگانه مطلق‌انگاری و نسبی‌گرایی چندان لازم نیست. چه در آن دوران که مارکسیست‌ها پرچم نسبیت بر دوش می‌کشیدند و در همان ابتدای راه با سد محکمی به نام تفاوت «تربیت» و «اخلاق» و نقش «وجدان» در نظام‌بخشی به امور تربیتی انسان، مواجه می‌شدند و چه اکنون که جریان پست‌مدرنیسم شلختگی معرفتی خود را بر مطلق‌انگاری نسبیت(!) بنا نهاده، همواره یک واقعیت مهم از نگاه نسبیون مغفول مانده و آن حضور عمیق سه‌گانه عقاید، احکام و اخلاق اسلامی در فرهنگ ایران امروز است. این آمیختگی سبب شده وقتی سخن از اخلاقیات به میان می‌آید، نوعی تنظیم همه غرایز و احساسات شکل بگیرد و نه خلاصه حساب سود و زیان!
به هر حال قرار نیست اینجا درباره افتضاحی به نام «نسبیت اخلاق» سخن گفته شود. تنها به سخنی کوتاه با کارگردان فیلم بسنده می‌شود. در جدایی نادر از سیمین، گزاره اخلاقی «دروغ» محور شکل‌گیری داستان است. گسترش نسبیت به دامنه دروغ به معنای پذیرش ماهیت چندگانه آن است. در این شرایط دروغ تابعی متغیر از زمان، مکان و شخص می‌شود. به زبان ساده‌تر، با حذف جاودانگی قبح دروغ، باید نگاهی حسابگر به این گزاره اخلاقی- تربیتی داشت. در این شرایط و با تعمیم این نگرش به سایر گزاره‌های اخلاقی، آیا نباید منتظر نوعی پلورالیسم اخلاقی باشیم؟ آیا دیگر قاعده‌ای به نام تربیت فراگیر و یا الگوی تربیتی دارای کاربرد است؟ چنین حالتی را تصور کنید. در این شرایط اخلاق تبدیل به آداب می‌شود و آداب نیز یک متغیر پذیرفته شده است. در این آداب ما شاهد «دروغ خوب» و «دروغ بد» هستیم و ملاک تشخیص خوبی یا بدی بر عهده عقل و یا به صورت کلی «شناخت» است. شاید مثالی ساده بتواند این موضوع را ملموس‌تر کند. به عنوان مثال نباید ادعای تقلب در انتخابات را به صرف دروغ بودن، مطلقا رد کرد. باید دید این دروغ نتیجه چه شرایطي بود و برای تحقق چه اهدافی گفته شد. با پذیرش این استدلال، تحت آن شرایط و برای رسیدن به هدف می‌توان دروغ‌های دیگری نیز گفت. در این شرایط افکار به ماهیت توجهی نشان نمی‌دهند یا ماهیت از اصالت کمتری برخوردار می‌شود. این شیوه نگرش، ابزاری شدن گزاره‌ها و مفاهیم را در پیامد دارد. به عبارت بسیار ساده، بیشترین مصرف‌کننده این شیوه نگرش، ماکیاولیسم است. نکته تاسف‌بار دیگر این است که اعتقاد به نسبی‌گری در اخلاق، در واقع شکل نازلی از مخدوش کردن اخلاق و یا بی‌اعتقادی به اخلاق است. به عبارتی اخلاق فاقد ماندگاری و جاودانگی و تبدیل به یکسری آداب با درجه فهم متفاوت می‌شود. این سرآغاز بی‌اخلاقی است. نسبی‌بودن اخلاقیات در ابتدا قواعد و الگو‌ها را منهدم می‌کند و در ادامه قائل به هرج و مرج معرفتی می‌شود که بنیان‌های اجتماعی را هدف قرار می‌دهد. نسبیت اخلاق را بزرگان ما به کرار نقد کرده‌اند به‌گونه‌ای که حقیقتا دیگر جایی برای طرح آن وجود ندارد. با این حال طرح این موضوع در شرایطی همجنس با ماهیت نسبیت جای سوال دارد.