امروز (دوشنبه) هفتاد و نهمين سالروز تولد «آندري تاركوفسكي»، كارگردان نامد‌ار سينماي جهان و روسيه است. «آندري آرسينوچ تاركوفسكي» متولد چهارم آوريل 1932، يكي از یکصد كارگردان بزرگ تاريخ سينماست كه در عرصه فيلمنامه‌نويسي و اپرا نيز فعال بود. اينگمار برگمن، كارگردان نامي سوئد زماني در توصيف تاركوفسكي گفت: «او براي من بزرگ‌ترين كارگردان سينماست كه زبان جديدي اختراع كرد و به ماهيت فيلم وفادار است.» تاركوفسكي به‌غير از 2 فيلم آخرش همه آثارش را در روسيه ساخت. او از پدري شاعر و مترجم متولد شد و پس از پايان دوران دبيرستان دانشجوي رشته فيلمسازي شد. او نخستين فيلم بلندش را در سال 1962 با عنوان «كودكي ايوان» ساخت. تاركوفسكي با اين فيلم به شهرت جهاني رسيد و 15 جايزه از جمله شير طلاي «ونيز» را كسب كرد. در سال 1965، او با ساخت فيلم «زندگي آندري روبلف» كه درباره نقاش بزرگ قرن پانزدهم روسيه بود موفقيت‌هايش را ادامه داد، هرچند مقامات شوروي سابق حساسيت‌هايي را نسبت به آن نشان دادند. با اين وجود تاركوفسكي توانست با اين فيلم جايزه فدراسيون بين‌المللي منتقدان فيلم را در سال 1969 از جشنواره كن كسب كند. در سال 1972 تاركوفسكي ساخت فيلم جديدش با نام «سولاريس» را به پايان رساند. اين فيلم كه اثري اقتباسي از يك رمان بود، در سال 1968 به جشنواره كن راه يافت و توانست جايزه بزرگ هيات داوران و جايزه فيپرشي را به خود اختصاص دهد. تاركوفسكي در سال 1974 فيلم «آينه» را كه شرح حال خودش از دوران كودكي و تجسم برخي سروده‌هاي پدرش بود، ساخت كه باز هم با مخالفت‌هاي مقامات شوروي سابق همراه شد. وي در سال 1976 نمايشنامه «هملت» را در مسكو كارگرداني كرد و پس از آن آماده ساخت فيلم «استاكر» شد كه آخرين فيلمي بود كه او در داخل شوروي كارگرداني مي‌كرد. ساخت اين فيلم به علت حمله قلبي تاركوفسكي تا سال 1979 انجام نشد. پس از ارائه اين فيلم به جشنواره كن، تاركوفسكي جايزه بهترين فيلم معنوي را از اين رويداد سينمايي كسب كرد. تاركوفسكي در سفري كه در سال 1979 به ايتاليا داشت، مستند «سفر در زمان» را ساخت و در سفر بعدي‌اش كه سال بعد به ايتاليا داشت، نگارش فيلمنامه «نوستالژيا» را به پايان رساند و با وجود برخي مشكلات مالي ساخت اين فيلم را در سال 1983 به پايان رساند و در جشنواره كن توانست جايزه بزرگ هيات داوران، جايزه فيپرشي و جايزه بهترين فيلم معنوي را به‌دست آورد تا افتخارات سينمايي خود را كامل كند. پس از آنكه مقامات شوروي سابق مانع از آن شدند كه نخل طلاي كن در آن سال به «نوستالژيا» برسد، تاركوفسكي مصمم شد كه ديگر در شوروي فيلم نسازد. وي در سال 1985 با وجود ابتلا به سرطان، ساخت فيلم جديدش با نام «ايثار» را در سوئد به پايان رساند و در حضوري دوباره در جشنواره كن، جايزه بهترين فيلم معنوي و جايزه فدراسيون بين‌المللي منتقدان فيلم را كسب كرد اما تاركوفسكي به‌علت بيماري قادر به حضور در مراسم اعطاي جوايز نبود. آندري تاركوفسكي روز بيست و هشتم دسامبر 1986 در سن 54 سالگي در پاريس درگذشت و روز سوم ژانويه 1987 در آرامگاهي در پاريس به خاك سپرده شد.
وي اگرچه تنها 7 فيلم بلند ساخت اما كارنامه سينمايي‌اش سرشار از جوايز و افتخارات سينمايي است كه كسب 9 جايزه از جشنواره كن، جايزه بافتا بهترين فيلم خارجي (ايثار- 1988) و شير طلاي ونيز تنها بخشي از كارنامه او است. در سال 2009 انجمن فيلم بريتانيا به مناسبت هفتاد و پنجمين سالگرد راه‌اندازي، در نظرسنجي از كارشناسان و علاقه‌مندان سينما، فهرستي از فيلم‌هايي كه نسل‌هاي بعد حتما بايد آنها را تماشا كنند، تهيه كرد كه «استاكر» ساخته تاركوفسكي به‌عنوان دومين اثر برتر نام گرفت.