۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۴۰

بهترین بقا و فنا

حجت‌الاسلام و المسلمین سید سعید لواسانی: ماه مبارک رمضان از راه رسید و ما را به‌قدوم مبارک خودش متبرک کرد. در نظر اهل معرفت شروع سال سیر و سلوک، آغاز ماه مبارک رمضان است. [اقبال الاعمال: 1/31] ماه رمضان؛ ماه میهمانی خداست بلکه اگر بخواهیم دقیق‌تر سخن بگوییم خانه میهمانی خداست. همه این میهمانی هم ترک است، ترک خورد و خوراک و همه تمتعات حیوانی، ترک هواهای نفسانی، ترک خودیت و نفسانیت و خلاصه ترک غیرخدا. [صحیفه امام: 21/45] و این ترک با روزه خالصانه حاصل می‌شود. روزه عمل شایسته‌ای است که بندگی خدا را برای ما به ودیعه می‌دهد زیرا بنده‌ای؛ عبد صالح خداست که در همه لحظات عمر خود به وظیفه بندگی عمل کند. و این بندگی باید اول در قلب ما رسوخ کند و در پسِ آن در اعمال و رفتار ما جلوه‌گر باشد و چنین امری با روزه خالصانه حاصل می‌شود. اگر چنین شد، انسان آرزوهایش هم شایسته می‌شود، زیرا نهایت آرزوی حقیقی انسان خداست اما در اثر کثرت توجه به دنیا و بازی‌های بیهوده دنیوی از این حقیقت والا غافل است. روزه جان ما را آماده می‌کند که آرزوهای پست و حقیر دنیایی را به کناری بنهیم و همه توجه‌مان را به آرزوی شایسته و حقیقی یعنی لقاء‌الله و دیدار یار معطوف کنیم و این حقیقتی است که قرآن از آن به «وَ أَن ابُوا الی‌الله» [زمر: 17] تعبیر می‌کند. «انابه» بازگشت به خدا با توبه و اخلاص در عمل است. [مفردات: 876] ماه مبارک رمضان و روزه این ماه زمینه را فراهم می‌کند که انسان به خدا بازگردد اما وقتی شایستگی توجه به خدا را پیدا کردیم، شایستگی سوم برای ما پیدا می‌شود و آن این است که تسلیم قضای الهی می‌شویم. یعنی رضایت و خشنودی تام در برابر فرمان الهی پیدا می‌کنیم و به مقام رضا می‌رسیم. قضای الهی یعنی امر حتمی خدا. مومن در این مرحله به جایی می‌رسد که همه توجهش به رفیق اعلی است که چه می‌پسندد، «پسندم، آنچه را جانان پسندد.» «رَضِیَ اللهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْه» [بینه: 8] و این مقامی است که هم خدا از آنان خشنود است و هم بندگان از خدا خشنودند. وقتی بنده به این مقام رسید، شایستگی چهارم را پیدا می‌کند و آن شایستگی در برابر قَدَر الهی است. خداوند برای هر بنده‌ای اندازه‌ای معین فرموده است که نه کمتر از آن به او می‌رسد و نه بیشتر از آن و شایسته است که بنده در این اندازه‌سنجی به خدا اعتماد داشته باشد و تکیه‌اش خدا باشد و نسبت به آن هیچ غم و اندوهی به دل راه ندهد بلکه به کم خشنود باشد و زیاد هم او را مغرور نکند. نه از گذشته ناراحت باشد و نه بر آینده بیمناک و اندیشمند! و فقط وظیفه بندگی‌اش را انجام دهد. این چهار شایستگی به برکت ماه رمضان و روزه آن حاصل می‌شود. و این حقیقتی است که در دعای امام صادق علیه‌السلام در شب آخر ماه شعبان و روز اول ماه رمضان تجلی یافته است: «أَللّهُمَّ انّ یعَبْدُکَ وَابْنُ عَبْدِکَ ابْن‌ُأَمَتِکَ ضَعیفٌ فَقیرٌ إلى‏ رَحْمَتِکَ...فَلا تَصْرِفْ وَجْهَکَ عَنِّی وَاجْعَلْنی‏ مِنْ‏ صالِحِ‏ خَلْقِکَ‏ فی‏ الْعَمَلِ وَ الأَمَلِ وَ الْقَضاءِ و َالْقَدَرِ.» [الاقبال الاعمال: 1/44] «خدایا من بنده تو و فرزند بنده و کنیز تو هستم، درمانده و فقیر و محتاج به رحمت‌ هستم... چهره خود را از من برنگردان و مرا از بندگان شایسته خود در عمل، آرزو، قضا و قدر قرار بده.» شروع ماه رمضان درخواست ما است از خدای سبحان که در عمل، آرزو، قضا، و قدر بنده شایسته درگاه الهی شویم و امور مذکور مطلوب ما در همه عمرمان است. پس نباید فرصت را از دست بدهیم و لازم است از فرصت بی‌مانند ماه رمضان و روزها و شب‌های آن استفاده کنیم و فقر ذاتی خود را به درگاه خدا ببریم، با دعا و توسل و توجه به حکمت روزه به سوی خدا برویم و از خدا بخواهیم که ما را از شایستگان درگاه خود بگرداند. در این صورت است که آیه«قُلْ إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی للهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏» [انعام: 162] در حق ما تحقق پیدا می‌کند و زندگی و مرگ و نماز و عبادات ما برای خدا می‌شود و خداوند متعال بهترین بقا یعنی بقا بالله و بهترین فنا یعنی فنا فی الله را نصیب ما می‌فرماید. چنانچه امام صادق علیه‌السلام در ادامه همان دعا ما را تعلیم داده‌اند: «اللَّهُمَّ أَبْقِنی خَیْرَ الْبَقاءِ، وَأَفْنِنی خَیْرَ الْفَناءِ عَلى‏ مُوالاه.. ِأَوْلِیائکَ وَ مُعاداه.. أَعْدائِکَ و َالرَّغْبَه.. إلَیْکَ وَ الرَّهْبَه.. مِنْکَ وَالْخُشُوعِ وَ الْوَقارِ، وَالتَّسْلِیمَ لَکَ و َالتَّصْدِیقِ بِکِتابِکَ وَ اتِّباعِ سُنَّهِ.. رَسُولِک َصلواتک علیه و آله» [همان] آری ماه رمضان فرصت شست‌وشوی جان است تا به بهترین بقا و بهترین فنا برسیم و آن با دوستی دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خدا و گرایش خالصانه به خدا و هرس و فروتنی به ساحت مقدس او و تسلیم در برابر او و تصدیق کتاب الهی و پیروی از سنت رسول خاتم(ص) ممکن می‌شود.

ارسال نظر
captcha
پربیننده