۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۷:۲۸

اخراجی‌ها و نقطه عطف تاریخ روشنفکری

وحيد جليلي

به نظر مي‌رسد این اتفاقی که براي فيلم اخراجي‌ها رخ داده، فراتر از ضربه زدن به یک فیلم است و با اين كار نقطه عطف دیگری در تاریخچه حقير روشنفکری ايران شکل گرفته است. سابقه اتفاقاتی مشابه آنچه که برای اخراجی‌ها رخ داد، در تاریخ روشنفکری قابل پیگیری و تبیین است که نزدیک‌ترین نمونه‌اش هم همین انتخابات 88 است. یعنی در انتخابات 88 هم اینها وقتی دیدند در میدان واقع، توان مقابله را ندارند و واقعیت‌ها، توهمات آنها را تایید نمی‌کند، نتوانستند به سازوکارهاي دموكراتيك پایبند باشند و قاعده بازی را برهم زدند. هنگامی که دیدند پای صندوق‌های رای کم‌آوردند سعی کردند با دوپينگ تبليغاتي و توسل به دروغ و ادعای تقلب قاعده بازی را برهم بزنند؛ درحالی که کاندیدای آنها، یکی از نخستین ادعاهایش این بود که من آمده‌ام قاعده‌ها را رعایت کنم و نگذارم یک عده قاعده بازی را برهم بزنند. دقیقا مشابه این تناقض را ما در رفتار اخیر این جریان می‌بینیم که وقتی در واقعیت کم می‌آورند و از راه‌های منطقی قادر به متوقف کردن یک جریان مخالف منافع و مصالح خودشان نیستند، حاضرند بدیهی‌ترین اصول اخلاقی و منطقی را زیرپا بگذارند تا منافع و مصالح نامشروع طبقاتي و ايدئولوژیك خودشان را تامين كنند كه البته در همان هم موفق نمي‌شوند.

اگر شما مجموعه‌ای از ادعاهایی که جریان روشنفکری در 20 سال گذشته راجع به هنر، نسبت سیاست با هنر و نسبت تعهد با هنر و... داشته را مرور کنید، می‌بینید در ماجرای اخیر تقریبا تمام آنها را زیرپا گذاشتند. یعنی نقاب از روی چهره اینها کنار رفته و نشان داده ‌شد که اینها چه عناصر فاشیستی هستند و چه نگاه سياسي غليظي دارند و اينها به مراتب از هر جريان فكري ديگري در ايران نگاه سياسي‌تر و ايدئولوژيك‌تري به هنر و سينما دارند؛ در حالي كه همواره مخالفان خودشان را متهم به سياست‌زدگي مي‎كردند. شما ببینید در همین ماجرا هم نخبگان این جریان ابتدا آمدند این نوع خشونت‌ورزی با یک اثر سينمايي را تئوریزه کردند. یعنی حتي قبل از اينكه اين فيلم ساخته شود مجموعه تیم نخبگان و تیم رسانه‌ای اینها متحد شدند برای تحریم یک اثر سينمايي که موردپسند آنها نبود. اینها به جمهوری اسلامی فحش می‌دهند و مدیریت فرهنگی جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار می‌دهند که تو حتی حق نداری بر اساس مبانی قانونی خودت و با روش‏هاي قانوني، هیچکدام از آثار ما را حتی اصلاحیه بزنی ولی خودشان برای حذف یک اثر سینمایی مخالف نظرشان، حتی روش‌های غیرقانونی و غیراخلاقی را به کار می‌گیرند. در این قضیه فقط تهيه‌كننده ضرر نمی‌کند بلكه سینمادار و کارگر سینما که منتظر است هر چند سال یکبار فیلم پرفروشي مثل اخراجی‌ها اکران شود هم ضرر می‌کند. یعنی جریان روشنفکری حاضر است منافع صدها و هزارها نفری را که در صنعت سینما از فروش اخراجی‌ها نفع می‎برند ضایع کند تا منافع ایدئولوژیک و طبقاتي خودش به خطر نیفتد.

البته این ماجرا را از یک منظر دیگر نیز می‌شود بررسی کرد و آن اینکه این جریان حتی در مقابل فیلمی که به قول خودشان، اثری ضعيف است و حتی ارزش دیدن ندارد نیز کم می‌آورد و حتی با این توان رسانه‌ای که امروز در اختیار دارد، یعنی با تمام سایت‌ها و شبکه‏های ماهواره‌ای و بخشی از صدا و سیما - كه همراه آنهاست - توان قانع کردن مردم برای حذف و تحقير اخراجی‌ها را ندارد. نکته جالب‌تر در این ماجرا که خیلی قابل توجه است این است که این جریان فیلمی را در مقابل اخراجی‌ها قرار داد که از موضع روشنفکری برای از دست رفتن اخلاق در ایران امروز سوگواری می‌کند! و حرفش این است که ایران امروز جای زندگی نیست، چرا که اخلاقیات در آن زیرپا گذاشته شده است!

فیلم «جدایی نادر از سیمین» که تابلوی اینها برای مقابله با اخراجی‌ها ـ3 است، دارد ادعای اخلاق می‌کند ولی شما ببینید که این جریان برای حمایت از این فیلم چقدر بی‌اخلاقانه رفتار می‌کند و این مساله خود نشانگر ریاکاری عميق روشنفکری و رفتارهاي فاشیستي این جریان در ایران است. این هم رفتار دیگری در ادامه بی‌اخلاقی‌های قبلی این جریان است که مدعی‌ترین، پرافاده‌ترین، لائیک‌ترین و لیبرال‌ترین بخش جریان روشنفکری از خود نشان داد. البته اینها فکر می‌کنند به اخراجی‌ها ضربه زدند اما با این رفتاری که کردند بیش از همه خودشان را رسوا کردند و برگ سیاه دیگری به کارنامه رياكاري و تناقضات روشنفکری ایران افزودند.

منبع: پایگاه اینترنتی الف

ارسال نظر
captcha
پربیننده