گروه ورزشي:
نبرد چلسی با منچستر در قامت لیگ قهرمانان اروپا بدونشک نوستالژی فینال استادیوم لوژنیکی را تداعی میکند، زمانی که شاگردان فرگی توانستند بر دلارهای سبز آبراموویچ غلبه کنند و سلطان اروپا شوند. ولی در لابهلای تمام خاطرات فینال 2008 نکتهای نهفته است که شاید کمتر کسی تا به امروز به آن پرداخته باشد و آن ردپای مردی است که در قهرمانی شیاطینسرخ دیده میشد. بدون هیچ توصیفی او کارلوس کرش است. دستیار پرتغالی سرالکس فرگوسن که تقریبا میتوان گفت تنها فردی است که پیرمرد اسکاتلندی بیش از پیش به او اعتماد میکرد. یک رابطه «ذهنی» دوطرفه که بعدها موجب شد کارلوس شکار نیمکت مربیگری رئالمادرید شود. شاید خیلیها اعتقاد داشته باشند که کرش دورانی طلایی را در برنابئو سپری نکرد ولی هر چه بود بعد از آن دوران دوباره فرگوسن او را به جوخه شیاطینسرخ بازگرداند.
راز لوژنیکی
استادیوم لوژنیکی تا قبل از سال 1992 نامش استادیوم لنین بود. استادیومی که قرار بود در آن یک فینال کاملا انگلیسی برگزار شود، پولهای نفتی رومن آبراموویچ از یکسو و اندیشه فرگوسن در سوی مقابل تمام نگاهها را به خود جذب کرده بود ولی بر اساس شواهد آن زمان مردی پرتغالی به نام کارلوس کرش آنقدر روابطاش با بازیکنان منیو تنگاتنگ بود که بیشتر نکات فنی را او به شیاطینسرخ گوش زد میکرد. طوری که سایمون کوپر در یادداشتی عنوان کرده بود: اوايل نيمه اول هر دو تيم درگير تاكتيكشان بودند. واكنششان آشكارا با هم فرق داشت. بازيكنان منچستر میدويدند طرف نيمكت تا از كمكمربی، كارلوس كرش، توصيههايی بشنوند. گرچه مربی يونايتد سرالكس فرگوسن مثل يك رهبر مذهبی بالاي سر باشگاه به چشم میخورد، نقش كرش شايد بيش از آن چيزی باشد كه به نظر میآيد. بازيكنان چلسی با مربیشان مشورت نمیكردند. در عوض، وقتي به خاطر جراحت كسی وقفهای در بازی ايجاد میشد، وسط زمين دور هم جمع میشدند تا خودشان قضايا را حل و فصل كنند. با اينحال اگر پروانهای بالش را تكان میداد، آن زمان چلسی ممكن بود هم قهرمان انگلستان باشد، هم قهرمان اروپا. اين فينال، همچون ديگر بازیهای اخير ميان يونايتد و چلسی، نشان داد كه اين تيمها بهلحاظ كيفی در يك حد هستند. براي همين هم بود که يونايتد فقط در آخرين بازی فصل توانست قهرمانی ليگ برتر را از چلسی ببرد. چيزی كه موجب شد مربی آن زمان چلسی بازنده باشد و فرگوسن برنده، همان چيزی است كه از نظر آماری، تصادف تلقی میشود و آن بدون شک کمکهایی بود که کرش از لحاظ روانشناسی به تیم کرده بود. البته در آن زمان هر دو تیم زورشان به هم نرسید و همه چيز كشيده شد به پنالتي، ضربه نيكلاس آنلكا در مقابل دروازهبان يونايتد ادوين فاندرسار در هوای بارانی در ساعت يكونيم نيمهشب. فاندرسار هرگز آن چيزی نبوده كه هلندیها به زبان سختفهم خود او را به آن ملقب كردهاند: پنالتیگير. در واقع او هرگز پنالتی مهمی نگرفته. (اگر میگرفت، شايد هلند آنقدر جام برده بود كه شما هرگز اسم برزيل را نمیشنيديد) اين هلندی وقتي ضربه آرام آنلكا را گرفت، گفت 20 سال منتظر اين لحظه بوده است. او دفعه قبل در سال 1995 با آژاكس ليگ قهرمانان را برنده شده بود. حتی فرانسيسكو جنتوی كبير هم بين نخستین و آخرين جامهايی كه برد فقط 10 سال فاصله بود. فاندرسار در 37سالگی بیشك انتظار جامهای بيشتری ندارد. او هميشه نگران است كه مبادا واكنشهايش درست نباشد. پيش از اين فصل قصد داشت باشگاه را ترك كند و روزی خواهد رسيد كه در باشگاه آماتور قديمیاش پشت تپهها در هلند در پست سانترفوروارد بازي كند!
در ماه مارس آن سال با آنلكا مصاحبه كردم. وقتي با 4 ساعت تاخير سروكلهاش پيدا شد، دلش میخواست درباره اعتمادبهنفس حرف بزند. گفت: «وقتی فوتبال بازی میكنی بايد بيش از هر چيز به خودت اعتماد كنی، چون اگر در زمين اعتماد به نفس نداشته باشی، حتي اگر بهترين بازيكن دنيا باشی، هيچكاری از تو ساخته نيست». آيا هميشه اعتماد به نفس داری؟ «گاهی سخت است، چون راستش گاهی گرفتار بازی بدی میشوی». مسكو يكی از اين بازیها بود. آنلكا به عنوان آخرين بازيكن جانشين، كه دور از پست هميشگیاش در پست بال بازی میكرد، هيچ كاری نكرد. وقتي از او خواستند يكی از 5 پنالتي اول چلسی را بزند، گفت: «حرفش را هم نزنيد. مرا عملا به عنوان بك راست آوردهايد تو و حالا میخواهيد پنالتی بزنم؟» هفتمين ضربه را انتخاب كرد و آن را از دست داد. فاندرسار دقايقی بعد به تلويزيون هلند گفت: «میدانستم توپ كدام سمت میرود. كمی بيش از هميشه مكث كردم. ديدمش كه دارد میآيد، میدانستم به دستكشم برخورد میكند. اين بهترين حس است».
هنگامی كه همتيمیهای آنلكا داشتند از طرفداران سن و سالدارشان تشكر میكردند، آنلكا تك و تنها داشت توی باران قدم میزد، همان نگاه پريشانی را داشت كه حتی وقتی همهچيز خوب پيش میرود دارد. فاندرسار كه با آن چهره دراز رنگپريدهاش معمولا شبيه كشيشهای متعصب پروتستان در حوالی سالهای 1872 بود، دور زمين میدويد و به قطرههای باران مشت میزد و طوري همتيمیهايش را لمس میكرد كه انگار تازه عمل پيوند شخصيت انجام داده. قدرت فوتبال در اين حد است.