۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۴۷

بحرین و گذرگاه‌های بحران

حسن هانی‌زاده *

اوضاع داخلی بحرین با ورود نیروهای سرکوبگر آل‌سعود به این جزیره وارد بحران جدیدی شده که این بحران فضای خلیج‌فارس را بشدت تحت تاثیر قرار خواهد داد. جزیره ایرانی بحرین که در سال‌1350 بر اثر ضعف و زبونی شاه خائن ایران از این کشور تجزیه شد اکنون به آتشفشان انفجارآمیزی در خلیج فارس تبدیل شده. بیش از 80 درصد از جمعیت 700 هزار نفری بحرین را شیعیان تشکیل می‌دهند اما اقلیت خاندان آل‌خلیفه نزدیک به 40 سال‌است اهرم‌های قدرت را در اختیار دارند. با اینکه اساسا تجزیه بحرین از ایران بزرگ در نتیجه یک توطئه بین‌المللی علیه ملت ایران صورت گرفت اما به اعتقاد حقوقدانان بین‌الملل رفراندم سال‌1350 فاقد وجهه قانونی است. در آن سال‌ انگلیس جنایتکار در یک نقشه شیطانی اوتانت، دبیرکل وقت سازمان ملل را به انجام یک همه‌پرسی برای جدایی بحرین از ایران تحت فشار قرار داد. با اینکه اوتانت نسبت به انجام چنین رفراندومی خوشبین نبود اما انگلیس هزاران نفر از اتباع بنگلادش، هند و پاکستان را به عنوان شهروندان بحرینی به این جزیره منتقل کرد تا در رفراندوم شرکت کنند. این همه‌پرسی در حالی صورت گرفت که ساکنان اصلی بحرین از فرصت مشارکت در آن محروم شده بودند زیرا انگلیس هزینه برگزاری این رفراندم شکلی و ظاهری را پرداخت کرد. بنا بر این رفراندم سال‌1350 جدایی بحرین از ایران به لحاظ حقوق بین‌الملل فاقد اعتبار اجرایی است زیرا حق مشارکت از ساکنان اصلی بحرین سلب شد. خاندان آل‌خلیفه که پیوند طایفه‌ای با خاندان سعودی دارند در طول 40 سال‌گذشته بدترین شیوه‌های سرکوب و شکنجه را در حق ملت بحرین اعمال ‌کردند. محروم ساختن اکثریت مردم بحرین از داشتن پست‌های کلیدی وکوچ اجباری شیعیان به خارج از بحرین و منع آنان از ورود به بدنه نیروهای مسلح بخشی از جنایات حکام آل‌خلیفه علیه شیعیان بحرین تلقی می‌شود. با این حال و به‌رغم فشارهای داخلی، شهروندان بحرینی شرایط تحمیل شده را پذیرفتند زیرا امیدوار بودند که رژیم آل‌خلیفه سرانجام دست به اصلاحات سیاسی خواهد زد. حوادث اخیر کشورهای عربی به طور‌ طبیعی تاثیر خود را بر ملت بحرین باقی گذاشت ومردم این جزیره برای ایجاد تغییرات اساسی در ساختار سیاسی بحرین دست به تظاهرات مسالمت‌آمیزی زدند. اما حکام آل‌خلیفه بویژه شیخ خلیفه بن‌سلمان، نخست‌وزیر جزیره ایرانی بحرین که مدت 40 سال ‌این سمت را برعهده دارد به سرکوب وحشیانه تظاهرات مردم این جزیره پرداخت. ده‌ها کشته و صدها زخمی و ناپدید نتیجه درگیری متقابل مردم با نیروهای امنیتی بحرین بود اما حکام بحرین برای سرکوب بیشتر مردم از رژیم آل‌سعود درخواست کمک کردند. بیش از دو گردان از نیروهای ضدشورش عربستان همراه تجهیزات پیشرفته ضدشورش خود برای سرکوب مردم بحرین وارد این جزیره شدند. دخالت نیروهای سعودی در بحرین خشم ملت‌های عرب منطقه را برانگیخته زیرا مردم بحرین مانند دیگر ملت‌ها مطالباتی مشروع و قابل قبول دارند که پاسخگویی به این مطالبات می‌تواند فضای آرامی بر بحرین حاکم کند. با اینکه دخالت نیروهای عربستان در مسائل داخلی بحرین نقض آشکار حاکمیت ملی این جزیره تلقی می‌شود اما آمریکا و غرب هیچگونه واکنشی نسبت به دخالت نیروهای عربستان در بحرین از خود نشان نداده‌اند. دخالت نیروهای سعودی برای سرکوب مردم بحرین اوضاع این کشور آسیب‌پذیر را بشدت دچار بحران ساخته است . صف‌آرایی نیروهای امنیتی عربستان و بحرین در برابر مخالفان حاکمیت در بحرین فضای نگران‌کننده‌ای بر این جزیره چیره کرده است. از سوی دیگر درگیری‌های اخیر بحرین ثابت کرد آمریکا نسبت به مطالبات به حق مردم نگاه کاملا متفاوتی دارد. در جایی که رژیم‌های حاکم عربی مانند بحرین، عربستان و یمن حافظ منافع آمریکا هستند رهبران این کشور در برابر تظاهرات مردم عکس‌العمل منصفانه‌ای از خود نشان نمی‌دهند و دست این حکام را برای سرکوب ملت‌های خود بازمی‌گذارند. این نگاه دوگانه نشان می‌دهد که آمریکا تنها به منافع خود در خاورمیانه می‌اندیشد و مساله دموکراسی و مردمسالاری اهمیتی برای آمریکا ندارد. نمونه مشابه آن سرکوب حوثی‌های یمن توسط ارتش عربستان سعودی بود که این سرکوب با موافقت غرب و آمریکا صورت گرفت. اکنون بحرین شرایط کاملا دشواری را پشت سر می‌گذارد و حکام این جزیره با سرکوب ملت خود وارد گذرگاه‌های پرپیچ و خم بحران‌های داخلی شده‌اند. اگر نیروهای عربستان سریعا خاک بحرین را ترک نکنند قطعا مردم این جزیره برای مقابله با تجاوزات نیروهای سعودی سازوکارهای لازم را برای خود تعریف خواهند کرد. در چنین شرایطی بحران به شکل فراگیر منطقه خلیج فارس را دربرخواهد گرفت و زمینه دخالت دیگر کشورها را در مسائل داخلی بحرین فراهم خواهد کرد. مردم بحرین بدون شک حضور غیر مشروع نیروهای سعودی را در این جزیره برنخواهند تافت و قطعا با استفاده از ابزارهای مختلف با نیروهای تجاوزگر سعودی مقابله خواهند کرد.

*کارشناس مسائل خاورمیانه

ارسال نظر
captcha
پربیننده