مسعود ده نمکی در نخستين برنامه سينمايي «هفت» در سال 90 حاضر شد و درباره فیلم در حال اکرانش صحبت کرد. در ابتدای برنامه، دهنمكي در پاسخ به سوال جيراني مبني بر اينكه آيا ساخت «اخراجيها» متاثر از كمدي سياسيهاي هجو سينماي جهان بوده است يا خير، بيان داشت: مطمئنا از اين آثار تاثير گرفتهام اما تمام اين كمدي هجوها داراي خط ملودرام بودهاند، در حالي كه ما در «اخراجيها» شاهد تراژدي هستيم. وي افزود: در ايران طنز مطلوب سياسي در حد كتاب و شعر و مجله بود و تا قبل از «اخراجيها» شوخي سياسي نداشتيم. مسعود فراستي در ادامه سخنان دهنمكي ضمن محكوم كردن ايجاد جو غيرفرهنگي و قاچاق «اخراجيها» تاكيد كرد: قاچاق فرهنگ بشدت غيرفرهنگي است و علم كردن يك فيلم ديگر در مقابل «اخراجيها-3» نيز برخوردي سياسي است. دهنمكي نيز اذعان داشت: در «اخراجيها» درباره فريب مردم در رنگ بازيهاي سياسي، نقد آداب دموكراسي و مردمسالاري اسلامي صحبت ميشود، در حالي كه نان برخي در دعواي مردم است و با شعار «دانستن حق مردم است» مخاطبان را از ديدن فيلم منع و در عين حال مردم را به نداشتن شعور سياسي متهم ميكنند، حال اينكه من معتقدم نبايد دزدي كرد. كارگردان «اخراجيها-3» افزود: معتقدم براي دفاع از «اخراجيها» نبايد فيلم ديگري مورد اهانت قرار بگيرد، بايد بگويم در اين بين كمي از كساني كه از امنيت شغلي دم ميزنند و در برابر قاچاق «اخراجيها» سكوت كردند، دلگيرم؛ سكوت اين افراد بدتر از اعمال قاچاقچيان بود. جيراني با اشاره به بيانيه دهنمكي گفت: فكر ميكنم انتشار بيانيه اشتباه بود چرا كه شوراي صنفي وظيفه پيگيري اين موارد را دارد، حال بعضيها ميگويند چون دهنمكي امكانات داشت، توانست «اخراجيها» را بسازد. دهنمكي در واكنش به اين اظهارنظر گفت: اگر امكانات داشتم فيلمهايم با تهديد و قاچاق روبهرو نميشد. در حقيقت مهم اين است كه فيلمساز بلد باشد به گونهاي فيلم بسازد كه در آن عبور از خطوط قرمز و بازي با اين خطوط به درستي انجام شود. فراستي در ادامه برنامه دهنمكي را مورد سوال قرار داد و گفت: چرا «اخراجيها-3» برخلاف 2 نمونه قبلياش كه متمركز و در چارچوبي خاص بودند اينقدر شلوغ است و راجع به همه چيز حرف ميزند؟ وي در پاسخ اظهار داشت: اين شلوغي اساسا از قصه ميآيد و خط قصه، 3 آدم با تم انتخابات است و بخشي از اين شلوغي به ساختار و بخشي ديگر به فضاي پشتصحنه تلويزيوني يك برنامه زنده برميگردد و اينكه چرا اينقدر حرف در فيلم گفته ميشود بايد بگويم چون اين قسمت جمعكننده قسمتهاي قبلي است و ما در هر سكانس با شگفتي و اتفاقات جديد مواجه ميشويم که از اين موارد ميتوان به كشف هويت «ايران» اشاره كرد.
«اخراجيها» از مفاهيم حرف ميزند
نه از مصاديق
در ادامه اين بخش از برنامه فراستي با اشاره به «اخراجيهاي یک و 2» گفت: در اين 2 فيلم آدمها از درون قصه ميآيند اما در «اخراجيها-3» ما شخصيتهايي چون پدر ايران و دباغ را ميبينيم كه پيشينه و نماد بيروني ندارند. دهنمكي در پاسخ به اين نظرات گفت: نبايد فراموش كرد كه ما با سهگانه «اخراجيها» مواجه هستيم و شخصيتها تعريف شدهاند اما بايد بگويم قصد من در «اخراجيها-3» اين بود كه مصادیق گم و مفاهيم روشن شود، در حقيقت اين فيلم از مفاهيم حرف ميزند نه از مصاديق، در ضمن «اخراجيها» طرفدار مردمي است كه بازيچه قرار ميگيرند.
فراستي در پايان اين بحث گفت: با اين حرف موافقم اما شخصيت ايران، به گفته شما نماد كشور ايران به خوبي از آب درنيامده است.
ساخت 3 فيلم ركوردشكن نشانه توانايي دهنمكي است
از سوی دیگر روز گذشته رضا رويگري در دفاع از کارگردان «اخراجیها-3» گفت: مسعود دهنمكي كار خود را بلد است و ساختن 3 فيلم ركوردشكن نشانه گوشهاي از توانايي آقاي دهنمكي است. این بازیگر در گفتوگو با فارس اظهار داشت: خوشبختانه «اخراجيها-3» با موفقيت بالايي روبهرو شده و استقبالي كه مردم از فيلم كردهاند، فوقالعاده بوده است. وي افزود: اين موفقيت وقتي چشمگيرتر ميشود كه در نظر بگيريم عدهاي جوي عليه فيلم به راه انداخته بودند يا قصد ايجاد چنين جوي داشتند. به هر حال موفقيت گيشهاي اين فيلم بيشتر از دیگر فيلمهاي در حال اكران است. بازيگر نقش دباغ در «اخراجيها-3» درباره كارگرداني دهنمكي در اين فيلم گفت: اين اولين همكاري سينمايي من بعد از سريال «دارا و ندار» با آقاي دهنمكي بود. وي كارگرداني را بلد است و ميداند چه ميكند و براي همين هم هست كه «اخراجيها-3» اينگونه با استقبال روبهرو شده است. در واقع ساختن 3 فيلم ركوردشكن نشانه گوشهاي از توانايي آقاي دهنمكي است.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا انتقاداتي كه از اين فيلم ميشود، مغرضانه است يا بر اساس واقعيت، گفت: نميتوانم بگويم كه همه اين انتقادات منصفانه و واقعي است يا مغرضانه، زيرا هر كسي بر اساس نظرات خودش نظر ميدهد و به نظرم ما بايد آن نظرات را هم محترم بشماريم.
سوپراستارهاي سينماي ايران
تا تاجيكستان نيز پيش نميروند
در برنامه این هفته «هفت» بحث قدیمی دستمزد بازيگران در سينما هم مطرح شد. علی معلم در این باره گفت: در ابتدا بايد ماهيت سينمای ايران را مشخص كرد. سينماي ايران برخلاف سينمای آمريكا و در مواردي هند، سينمايي محلي محسوب ميشود كه سوپراستارهاي آن تا تاجيكستان هم پيش نميروند، يعني كسي در خارج از مرزها به خاطر بازي يك بازيگر ايراني در فيلمي از آن استقبال نميكند. محمدرضا شريفينيا در ادامه با تایيد سخنان معلم بيان داشت: بعضي اوقات جوسازي و بازي بازيگران براي گرفتن دستمزد است كه اتفاق ميافتد اما بايد دانست در سينما اندازه هر كسي مشخص است، بازيگري كه بتواند فروش فيلم را ارتقا دهد بايد پول بيشتري بگيرد. در حقيقت در دستمزدها بايد به قيمت موقعيت يك بازيگر در سينما توجه كرد. به عنوان مثال امين حيايي در يك فيلمي تيپي ارائه ميدهد كه فروش دارد، البته گاهي اوقات بازيگر همراه خود اسپانسري ميآورد يا لوكيشني را در اختيار گروه قرار ميدهد كه شايد ما در جريان نباشيم، بنابراين دستمزد وي با اين شرايط متفاوت خواهد بود. وي افزود: در فروش يك فيلم نصف فروش به سينمادار ميرسد، يعني اگر يكميليارد فروش كرده، 500 ميليون تومان آن به سينمادار ميرسد و 10 درصد به پخشكننده و يكسوم تبليغات شهري و تلويزيوني است، حال اگر قرار است دستمزدها اصولي تعيين شود بايد مثلا دستمزد بازيگر 5 ميليون تومان تعيين شود و به شرط استقبال اين مقدار افزايش يابد. در ادامه علي معلم با تایيد سخنان شريفينيا گفت: در سال گذشته تنها 4 فيلم فروشي برابر هزينه توليدش داشته و اين ورشكستي مالي سينما را ميرساند و ادامه حيات اين سينما به كمك ارگانهاي دولتي ميسر است. شريفينيا نيز در ادامه اظهار داشت: در خارج از كشور آژانس بازيگري وجود دارد كه وضع بازيگران را به آنها گوشزد ميكند و بر اين اساس بازيگران از وضع خود در سينما مطلع هستند. علي معلم در راستاي اين موضوع خاطرنشان كرد: زماني كه از يك بازيگر 12 فيلم به طور همزمان در حال اكران است چگونه ميتوان كنترلي بر اوضاع داشت، سينماي حرفهاي متكي بر ستارهها نيست بلكه سينماي حرفهاي ستارهساز است و يك اصل كلي براي فروش فيلم وجود دارد؛ اول فيلمنامه، دوم فيلمنامه و سوم نيز فيلمنامه.
جيراني در واكنش به اين اظهارنظر گفت: در حال حاضر موضوع و ساختار حرف اول را در فروش ميزنند، نه فيلمنامه. معلم در ادامه بحث گفت: كمبود سالنهاي سينما، رواج ساخت تلهفيلمها و توجه بخش ويدئو در حضور چهرهها براي خريد فيلمها موجب شد به بحث ستارهسالاري دامن زده شود و بازيگراني مانند پارسا پيروزفر و فريبرز عربنيا كه چند سال خود را صرف پروژهاي كردهاند از چرخه حذف شوند. در حقيقت سينما داراي ساختار درستي نيست و زماني كه فيلم از بودجه دولتي ساخته ميشود، بازيگران نيز دستمزد بيشتر درخواست ميكنند.
در غير اين صورت در زمينه فيلمها با سرمايهگذاري خصوصي كمتر چنين درخواستهايي ديده ميشود و نوع ديگر فيلمسازي توليد فيلم با سرمايه در حال گردش است كه نياز به فيلمسازي مدام دارد.
شريفينيا نيز اظهار داشت: همه فيلمها متكي بر صحنههاي كولاژي نيستند به عنوان مثال در فيلم «جدايي نادر از سيمين» فيلمي كه براي حكومت اسلامي ايران است، كدام يك از بازيگران دستمزد زياد گرفتند اما چون فيلم داراي قصه بود با فروش خوب فيلم مواجه شديم. جيراني درباره اين اظهارنظر گفت: فيلم آقاي فرهادي نيز فيلمي هنري است و فروش بالاي آن نيز نرمال نيست.