حضرت رسول اکرم صلی‌الله علیه و آله و سلم در حديثي مي‌فرمايند: «العِلمُ علمان، علمُ الأبدانِ وَ علمُ الأديان» (بحارالانوار: 1/220) «علم 2 دانش است: علم بدنها و علم دينها» يعني بشر در زندگي خود به 2 دانش نياز مبرم دارد: نخست دانش پزشكي كه موضوع آن بدن انسان است از حيث اينكه سلامت باشد، دوم، علم اديان كه دانشها و علوم ديني و اسلامي است كه حفظ سلامت اعتقادات، سلامت رفتار و اعمال فردي و اجتماعي و حفظ سلامت نفس و درونيات نفساني انسان را برعهده دارد. بنابراين کمال انسان در دنیا و آخرت منوط به اصلاح 2 ساحت انسانی است. آشنایی با علم پزشکی و عمل طبق دستورات آن باعث مي شودبدن سالم بماند و موجب می‌شود روح نیز که مناسبتی تام با بدن دارد، آرام گیرد و بتواند مدارج ترقی را بدون مانع جسمانی طی کند، زیرا اگر ما از نظر جسمانی بیمار و ملول باشيم، توانايي‌مان برای ریاضت‌هاي شرعي و اعمال عبادی و اخلاقی کم خواهد شد و این خود مانعی بزرگ بر سر راه سلوک الی‌الله است. از سوی دیگر اگر علم ادیان حاصل شود و به مقتضای آن عمل شود، انسان با قوت علمی و عملي، سیر و سلوک الهی را طی خواهد کرد و طبعا توان پروازش چنان بالا خواهد گرفت که تا دوردست‌ها را نیز سیر می‌کند. (ملاصدرا، تفسیر القرآن الکریم، 6/57) علم‌الابدان را طب جسمانی يا دانش پزشكي و علم‌الادیان را طب روحانی نام می‌نهند و عمده در طب روحانی علم اخلاق است، بلکه اگر طب روحانی به صورت مطلق به کار رود، منظور علم اخلاق است.
اما چنانکه ما در طب جسماني نيازمند پزشكاني ماهر و با وجدان هستيم، در طب روحاني نيز طبيبان دردآشنا را محتاجيم تا درد ما را بشناسند و راه معالجه را هم به نكويي بدانند. به اين دليل است كه اميرمومنان سلام‌الله‌عليه، پيامبر اعظم صلي‌الله‌عليه و آله و سلم را پزشك ما معرفي ميكنند كه هم درد ما را به‌خوبي ميشناسند و هم راه معالجه و دارو و درمان را به همراه دارند و در صورت لزوم دست به تيغ جراحي ميبرند و در اين راه از کمک به هيچ بيماري فروگذار نمي‌کنند، زيرا در مطب خود ننشستهاند كه بيمار به دنبال شان برود، بلكه خود به دنبال بيماران ميروند. «طبيب دوار بطبه» (نهج‌البلاغه، خطبه 107، ص: 120، موسسه نهج‌البلاغه، از خواننده محترم خواهش ميكنم كه همه خطبه را با دقت ـ نه يك بار بلكه چندين بار- بخواند تا به كنه مطلب پي ببرد.) و اين شأن معلم اخلاق و مهذب نفوس است كه جز پيامبر و خاندان او سلام الله عليهم اجمعين، تنها علمای رباني را سزاست، نه هر كسي كه دعايي مينويسد و كلامي نافذ دارد كه آنها پزشكان قلابي هستند كه حتما بيمار خود را ميكشند و به هلاكت ميرسانند!