بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم
خداوند ان‌شاءالله سال جديد را بر همه شما دوستان، برادران و خواهران و همچنين بر خانواده‌ها و كسانتان مبارك كند. اميدواريم كه سال جديد ان‌شاءالله براى همه شما و براى ملت ايران سال پربركت و شيرينى باشد. البته بخشى از اين به عهده خود ماست؛ ما هستيم كه با رفتار و جهتگيرى‌هاى خودمان، زندگى را مبارك يا نامبارك می‌كنيم. يعنى آنچه كه سرنوشت نهایى انسان را تنظيم می‌كند، انتخاب خود انسان است. خداى متعال اين توانایى را به ما داده كه انتخاب كنيم؛
«و هديناه النّجدين»
2 راه را به ما نشان داده كه انتخاب كنيم. البته گاهى شرایط جورى است كه انتخاب براى انسان آسان است، گاهى انتخاب سخت است ولى به هر حال بايد در همه امور انتخاب كرد.
اينكه در سوره مباركه حمد، هر روز بارها تكرار می‌كنيم
«اهدنا الصّراط المستقيم»، نشان‌دهنده اين است كه صراط مستقيمى كه در پيش گرفته‌ايم
- فرض اين است كه مثلا شناختيم و در پيش گرفتيم- هر لحظه به دوراهى‌هایى می‌رسد. يعنى اينجور نيست كه يك تونلى باشد كه وقتى انسان داخل آن رفت، ديگر همين طور تا آخر تضمين شده باشد- مثل خط آهن - نه، دوراهى‌هاى متعددى، سه‌راهى‌هاى متعددى سر راه وجود دارد كه بايد ديد، شناخت، فهميد و قدم در راه درست گذاشت. اين «اهدنا» كه هر روز تكرار می‌كنيم، يعنى امروز هم «اهدنا»، فردا هم «اهدنا»، پس‌فردا هم «اهدنا»؛ در اين قضيه هم «اهدنا»، در آن قضيه هم «اهدنا». كار را هم خيلى نمی‌خواهيم نشدنى و سخت بگيريم؛ نه. خداى متعال بيّنات را در مقابل همه قرار داده؛ «ذلك ان لم يكن ربّك مهلك القرى بظلم و اهلها غافلون». اينجور نيست كه اگر ما وسيله هدايت در اختيار نداشته باشيم و احيانا حركتمان درست نبود، خداى متعال ما را مؤاخذه كند يا عذاب كند يا چه كند؛ نه، وسيله هدايت را هم خداى متعال در اختيار می‌گذارد. البته مواردى هم هست كه از اين قاعده كلى استثناست، ليكن عادتا اينجور است؛ هدايت الهى هست.
نوروز هم، يعنى نو شدن سال- حالا اسمش را هرچه بگذاريم؛ كه خب، نوروز اسم مناسبى است- چيز خيلى خوبى است. در حركت زندگى، مقطع قرار دادن خيلى خوب است. اگر زندگى همين طور يكنواخت ادامه پيدا كند و انسان به مقاطع جديد نرسد، قاعدتا به فكر نوسازى و نوآورى نخواهد افتاد. مقطع قرار دادن در حركت عمر و مسير عمر، يكى از فوایدش همين است كه انسان می‌گويد خب، اين سال كهنه شد، تمام شد، حالا شد سال نو؛ سال نو هم كار نو، فكر نو، همت نو و انگيزه نو را قهرا با خودش همراه مى‌آورد؛ همچنان كه رسم است بين ما و بين ديگر مردم دنيا كه وقتى سالشان نو می‌شود، لباس‌ها را نو می‌كنند، خانه را نو می‌كنند؛ كه خب، بين ما خانه‌تكانى و اينها معمول است؛ ديگران هم ظاهرا اين چيزها را دارند. پس نوروز يك مقطع جديدى است.
جديد بودن مقطع اين فايده را دارد كه انسان اين فرصت را پيدا می‌كند كه به كارهاى گذشته و آينده خود فكر كند؛ يعنى بگويد خب، حالا اين سالى كه گذشت، ما اين اشكالات را داشتيم؛ از اين سال شروع كنيم درست كردن، اصلاح كردن. در همه امور زندگى، اين معنا مى‌آيد. به نظر من نقطه اولايي كه انسان خوب است به فكر بيفتد، رابطه خودش با خداست. اول سال كه می‌شود، آدم فكر كند كه خب، سال گذشته و قبلش هر جور بود، گذشت؛ الان يك مقطع جديدى است؛ يك رابطه جديدى با خداى متعال تعريف كنيم؛ هم در جنبه‌هاى ايجابى، هم در جنبه نفيى. جنبه نفيى يعنى گناه. انسان به بعضى گناه‌ها عادت كرده؛ لذا اهميت آنها را درك نمی‌كند. اگر انسان يك تامل بكند، اينها را در رفتار خودش، در عمل خودش متوجه می‌شود. البته انسان به خودش حسن‌ظن دارد. معمولا انسان با خودش كمتر سوءظن پيدا می‌كند. اين گرفتارى بنى‌آدم است كه كارهاى خودش را توجيه می‌كند؛ ليكن اينجور هم نيست كه نشود خداى متعال با ما احتجاج كند. بنابراين حجت بر ما تمام است. دقت بكنيم، پيدا می‌كنيم.
در قلب انسان و در روح و وجدان انسان يك باطنى وجود دارد كه او معمولا با خود ما صادق است. ولو ظواهر قلب، ما را فريب می‌دهد اما باطن قلب با ما صادق است. امام رضوان‌الله عليه يك وقتى فرمودند: من در فلان قضيه، در باطن قلبم هم ناراحت نمی‌شوم. واقعا همين جور است؛ قلب يك باطنى دارد كه ما كمتر به آنجا سر می‌كشيم. اگر انسان به آنجا سر بكشد، خودش را در مقابل خودِ
افشا شده مشاهده می‌كند.
خب، انسان به بعضى گناه‌ها عادت كرده، بعضى گناه‌ها را كوچك شمرده و به آنها تن داده. سال نو يكى از كارهایى كه می‌شود كرد، همين است؛ آدم ببيند چطور می‌شود گناهان را كم كرد؛ يعنى بنويسند. پارسال يا پيرارسال بود كه من شرح حال شهيد افشردى (باقرى) را می‌خواندم- به نظرم شرح حال ايشان يا يكى ديگر از همين شهدا بود- در آنجا ذكر شده بود كه ايشان هر روز خطاهاى خود را می‌نوشته؛ همين كه در توصيه علماى اخلاق و در توصيه‌هاى بعضى از احاديث و اينها هم هست كه خطاهاى خودتان را بنويسيد، هر شب خودتان را محاسبه كنيد. او اين چيزها را روى كاغذ می‌نوشته. ماها رومان نمی‌شود خودمان بنويسيم، روى كاغذ بياوريم، علنى كنيم؛ ولو بين خودمان و كاغذ. او در يادداشت‌هاى خود نوشته بود كه مثلا من شب ديدم امروز اين چند تا گناه را انجام دادم. اين محاسبه نفس، خيلى چيز خوبى است. انسان بايد خود را محاسبه كند، بعد يكى‌يكى از انجام گناهان خود كم كند. ما به بعضى از گناه‌ها عادت كرده‌ايم - گاهى انسان 5 تا، 6 تا، 10 تا گناه را عادت كرده- همت كنيم اينها را يكى‌يكى كنار بگذاريم؛ اين نقاط ضعف را يكى‌يكى كم كنيم.
ادامه درصفحه 3