امید صبوری:
پنجشنبه‌شب گذشته برنامه‌ای روی آنتن شبکه تهران رفت که بسیاری را با خاطرات دوران کودکی همراه کرد. جشن «بچه‌های دیروز» که به بهانه بزرگداشت عوامل و سازندگان مجموعه‌ها و فیلم‌های مختص کودکان و نوجوانان در سال‌های نه‌چندان دور برگزار شد در پس‌پشت تمام شادی‌ها و خاطرات، حسرتی را به نمایش می‌گذاشت از یک فقدان؛ فقدان قهرمانانی از جنس علقه‌های کودکانه بویژه در مقیاس سینما. تلویزیون در این سال‌ها همچنان مشغول آزمون و خطاست اما داستان سینمای کودک داستانی دیگر است.
نوستالژی‌های تلویزیونی
اگر مشتری برنامه‌های نوروزی سیما بوده‌اید یا پس از پایان ایام نوروز در رسانه‌های مختلف نظرسنجی‌ها و گزارش‌های منتشرشده درباره محبوبیت برنامه‌های سیما را رصد کرده باشید، حتما مطلعید که پس از 2 دهه همچنان 2 کاراکتر محبوب «کلاه‌قرمزی» و «پسرخاله» در کنار دوستانشان از محبوبیت ویژه‌تری نسبت به دیگر تولیدات برخوردار بودند و این یعنی یک توفیق ماندگار برای رسانه ملی اما نکته جالب توجه درباره این عروسک‌های دوست‌داشتنی اینکه شنیده‌ها حکایت از تلاش‌های تازه‌ای برای حضور دیگرباره آنها بر پرده سینما دارد و این یعنی استمرار امیدواری به احیای سینمای کودک با بهره‌گیری از نوستالژی‌های تلویزیونی اما آیا سینمای کودک هنوز نیازمند سیماست؟
یک فرمول موفق
جریان حضور کاراکترهای محبوب تلویزیون بر پرده سینما و استقبال مخاطبان از آن به سال‌های دهه 60 بازمی‌گردد که مجموعه عروسک‌های شوخ و شیطان «مدرسه موش‌ها» از قاب شیشه‌ای راهی پرده نقره‌ای شدند و با تصویر کردند «شهر موش‌ها» یکی از فیلم‌های همچنان موفق سینمای کودک در ایران را به ثبت رساندند. همین فرمول کمتر از یک دهه بعد در دستور کار عوامل برنامه تلویزیونی «صندوق پست» قرار گرفت تا با فیلم سینمایی «کلاه قرمزی و پسرخاله» نه فقط سینمای کودک که سینمای ایران شاهد یکی از پرفروش‌ترین و در عین حال پرمخاطب‌ترین تولیدات خود تا به امروز باشد. این پروسه کم‌کم تبدیل به یک گزاره جواب پس داده شد و ذهن برخی تهیه‌کنندگان سینما و برنامه‌سازان سیما را به خود معطوف کرد. این جریان البته به دلیل افت کیفی تولیدات کودک و نوجوان در تلویزیون چندان مجال امتداد نیافت و همین قطع بده‌بستان تا حدود بسیار زیادی سینمای کودک را هم به محاق فراموشی برد تا جایی که امروز کمتر کودکی در خاطره کوتاه‌مدت خود لذت تماشای یک اثر شاد و کودکانه در سالن تاریک سینما را به یاد دارد اما چند صباحی است بار دیگر زمزمه احیای رابطه دوسویه سینما و سیما به گوش می‌رسد.
فیتیله‌ای‌های نقره‌ای
در میان اخبار ریز و درشت در این زمینه هر چند جذاب‌ترین‌شان خبر تولید سومین قسمت از فیلم‌های سینمایی «کلاه قرمزی» است که احتمال می‌رود کاراکترهایی چون «پسرعمه‌زا»، «فامیل دور»، «گیگیلی» و... در آن نقش‌هایی برعهده داشته باشند اما خبرهای دیگری نیز مبنی‌بر علاقه دیگر کاراکترهای تلویزیونی برای حضور بر پرده نقره‌ای به گوش می‌رسد. تازه‌ترین این نمونه‌ها خبر ساخت فیلم سینمایی «فیتیله‌ای‌ها و شاه پریون» به کارگردانی آرش معیریان بود که با توجه به فیلم‌های اخیر معیریان احتمالا به قصد گیشه مقابل دوربین خواهد رفت. این فیلم سینمایی روایتی از فیتیله‌ای‌هاست که چندی پیش به همکاری خود با برنامه «فیتیله جمعه تعطیله» پایان دادند. محمد مسلمی، علی فروتن و حمید گلی که گروه فیتیله‌ای‌ها را تشکیل می‌دهند، پیش از این در تله‌فیلمی با عنوان «پاتینگا و قاطینگا در شهر» به ایفای نقش پرداختند که با اقبال مخاطبان کودک و نوجوان روبه‌رو شد. باید دید این 3 کاراکتر محبوب روی پرده عریض سینما تا چه حد موفق به ارتباط با کودکان می‌شوند.
عروسک تازه‌نفس
اما در کنار «فیتیله‌ای‌ها» یکی دیگر از عروسک‌های محبوب تلویزیون هم برای رقابت با عروسک‌های محبوب 2 دهه پیش قصد حضور بر پرده سینما را دارد؛ «پنگول» که چندی پیش به عنوان نخستین عروسک تلویزیون شاهد رونمایی از تمبری با تصاویر خود بود، احتمال می‌دهد در عرصه سینما هم توفیق جذب مخاطبان به سالن را داشته باشد. فیلمنامه این فیلم سینمایی به قلم لاله صبوری نوشته می‌شود و تهیه‌كنندگی آن را داریوش باباییان برعهده دارد. كارگردان این فیلم سینمایی هنوز مشخص نشده‌است.
اگر جواب ندهد...؟!
با وجود تمام این تلاش‌ها نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که نفس نیازمندی سینمای کودک به پتانسیل‌های برآمده از تولیدات تلویزیونی جای تامل دارد و نمی‌توان به راحتی از کنار آن گذشت. درباره میزان محبوبیت و استقبال از تولیداتی که در بالا به برخی از آنها اشاره شد، می‌توان گزاره‌های مختلفی را طرح کرد اما آیا نمی‌توان گفت اگر این معادله دیگر پاسخ ندهد سینمای کودک با یک چالش بسیار جدی مواجه خواهد بود؟ جای قهرمان‌های محبوبی چون «گربه آوازه‌خوان» و «گلنار» یا حتی ضدقهرمان‌هایی چون «دزد عروسک‌ها» چرا این سال‌ها در سینمای ایران اینچنین پررنگ شده‌است؟ شما دلتنگ‌شان نشده‌اید؟!