هنگامی که کشورهای بلوک غرب به قدرت و ابهت نظام جمهوری اسلامی ایران و پیشرفتهای علمی و هستهای آن پی بردند در برابر دیپلماسی ایرانی، استراتژی «فشار» و تاکتیک «چماق و هویج» را سرلوحه معادلات سیاست خارجی و بینالمللی خود قرار دادند. آمریکا، انگلیس و دیگر همپالگان غربیشان برای جلوگیری از پیشرفتهای علمی و توقف در پیشرفت برنامه اتمی ایران، بهترین ابزار بینالمللی و به ظاهر قانونیشان را «تحریم» دانستند و عملا ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد چندین بار ایران را به تحریمهای بینالمللی محکوم کردند (از تحریمهای علمی، اقتصادی تا تحریم شخصیتهای سیاسی و نظامی وابسته به نظام).
صدور قطعنامه ها و بیانیههای متعدد و مشتمل بر تحریم شورای امنیت علیه ایران (در طول 3 دهه حیات نظام جمهوری اسلامی ایران)، صورتبندی تحریمها در زمینههای اقتصادی، علمی، سیاسی و فروش سلاح و مهمات در ضدیت با برنامههای صلح آمیز هستهای جمهوری اسلامی، تحریمهای یکجانبه آمریکا و فشارهای این کشور بر شرکتهای نفتی متقاضی سرمایهگذاری در ایران و... مدلولی بر این ادعاست که در طول 3 دهه اخیر بویژه چند سال گذشته، آمریکا و دوستان غربیاش برای تحقق تحریمها علیه ایران از هیچ کاری دریغ نکردهاند! از سویی معادلات سیاسی دولتمردان کشورهای عضو سازمان ملل با جمهوری اسلامی ایران و میزان انعقاد تفاهمنامهها، قراردادها و نوع روابط دیپلماتیک با بسیاری از کشورها نشان میدهد تحریمها علیه ایران بیاثر بوده است. در این رابطه 2 اتفاق خبری جدید که در سال 90 حائز اهمیت بوده ، مدلول این ادعاست:
1- دو روز پیش، شانزدهمين نمايشگاه بينالمللي صنعت نفت كشور فعالیت خود را آغاز کرد تا پرده دیگری از تلاش و مجاهدتهای علمی جوانان و دانشمندان این مرز و بوم درباره صنعت نفت و پتروشیمی جمهوری اسلامی را به معرض نمایش جهانی بگذارد. نکته جالب توجه در این نمایشگاه این بود که علاوه بر 1550 شرکت داخلی و خارجی، 41 كشور دنيا در این نمایشگاه حضور داشتند. بیشک قدرت و اقتدار علمی جمهوری اسلامی آنها را واداشته بود بهرغم شدت فشارها و تحریمها علیه ایران با حضور در تهران با متولیان تکنولوژی و مولدان صنعت پتروشیمی جمهوری اسلامی که به این مرحله از توانمندیهای علمی رسیده و به عنوان یکی از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی نفت و گاز جهان شناخته شدهاند، تعامل و تبادل کنند.
2- پایگاه اینترنتی ایتالیاییزبان بورسا ایتالیانی (بورس ایتالیا)، در گزارشی كه روز 23 فروردین 1390 (12 آوریل 2011) منتشر كرده، نوشته است: «شركت نفت و گاز «انی» ایتالیا، دقیقا در سالی كه باید به خروج راهبردی خود از تهران شدت عمل بیشتری میدهد معادل 888میلیون دلار از ایران نفت خریده و همه این مبلغ به حساب شركت ملی نفت ایران واریز شده است.
در حالی كه مقامهای دولت آمریكا پیشتر گفته بودند از 8 شركت مهم نفت و گاز بینالمللی از جمله شركت «انی» ایتالیا تعهد گرفتهاند فعالیتهایشان را بتدریج در ایران كم و در نهایت متوقف كنند، گزارشهای منابع ایتالیاییزبان نشان میدهد شركت انی در سال مالی 2010، 888 میلیون دلار با ایران معامله داشته است! این منبع ایتالیایی سپس خبر از آن داده كه انی در سال 2010 واردات نفت خام خود از ایران را نسبت به سال 2009، دو برابر كرده است. بورسا ایتالیانی مینویسد: «در سال 2010 میلادی شركت نفت و گاز ایتالیا حدود 6/1 میلیون تن نفت خام از ایران به ایتالیا وارد كرده كه در مقایسه با نفت خام وارد شده از ایران در سال 2009 میلادی كه برابر با 980 میلیون تن بود دو برابر شده است».
از این رو گرچه این تحریمها با بیاعتنایی اعضای جامعه بینالملل روبهرو شده و تاکنون نتوانسته روی برنامههای هستهای ایران و روند پیشرفتهای علمی تاثیرگذار باشد اما بعد از شکست غرب در«جریان فتنه» و «براندازی نرم» و نیز اتفاقات و تحرکات منطقه خاورمیانه و موج بیداری اسلامی، نوع رویکرد و وضعیت خود آمریکاییان درباره «تحریم» قابل تامل به نظر میرسد:
1 –اواخر اسفندماه سال گذشته، شاید نخستین بار بود که يك مقام اطلاعاتي بلندپايه آمريكايي در اظهاراتي رسمي اعتراف کرد تحریم علیه ایران فایدهای ندارد و حتی برای اینکه دل ایرانیها را به دست آوریم باید با آنها روابط اقتصادي برقرار کنیم! جيمز كلاپر، عاليرتبهترين مقام اطلاعاتي آمريكا در اظهاراتي بيسابقه كارآمدي استراتژي تحريم عليه ايران را به طور كامل زير سوال برده و گفته بود: «ايران همچنان به كار بردن الفاظ و عبارات تند عليه غرب را ادامه خواهد داد اما ارزيابي ما اين است كه اجتناب از تحريمهاي سنگينتر و حفظ روابط اقتصادي و تجاري ممكن است در نرمتر شدن رفتار ايران نقش مفيدتري داشته باشد». 2–دو هفته پیش، پایگاه خبری سانفرانسیسکو اگزمینر به نقل از مارک دوبوویتز، رئیس اتاق فکر آمریکایی و مدیر اتاق فکر بنیاد دفاع از دموکراسی آورده بود: مارک کرک، ژوزف لیبرمن و یان کیل، سناتورهای آمریکایی اخیر در نامهای خطاب به هیلاری کلینتون، وزیر خارجه و تیموتی گایتنر، وزیر خزانهداری آمریکا از نتیجه تحریمهای اعمال شده علیه ایران اظهار ناامیدی کردند. به گفته مدیر اتاق فکر بنیاد دفاع از دموکراسی «تحریمها تهران را قدرتمندتر کرده است» و کشورهای جهان نسبت به تحریمهای غربی بیتوجهی کرده و همچنان به ارتباط خود با تهران ادامه میدهند! گفتنی است، بسیاری از دولتمردان کشورهای همسایه و نیز دول غربی در روابط دیپلماتیک خود در موارد بسیاری به بیاثربودن تحریمها علیه ایران اعتراف کرده و معتقدند سیاستهای احمدینژاد با همراهی ملی ایرانیها، توانسته در حوزه دیپلماسی عمومی، تحریمها را دور زده و غرب را فلج و عصبانی کند! شاید از همین رو بوده که: 1- پس از به بنبست رسیدن تحریمها، 2 - به موازات شکست غرب دربرابر بیداری اسلامی و 3 - عمق نفوذ جمهوری اسلامی ایران در تحولات منطقهای و جهانی؛ بويژه تحولات خاورمیانه، دولتمردان آمریکا و انگلیس «ضرورت تغییر نظام ایران» را به عنوان اصلیترین خواسته خود عنوان کردند. چندی پیش جف مورل، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا عنوان کرد: « ایران موضوع اصلی مذاکرات گیتس با مقامات سعودی است. جمهوری اسلامی تهدیدی برای منطقه است.» و پس از این سفر است که تلویزیون العربیه مدعی میشود: «امکان ندارد بتوان با جمهوری اسلامی ایران وارد گفتوگو و مذاکره شد. فقط باید منتظر تغییر نظام در ایران بود. ما باید تا آن زمان در هوشیاری کامل باشیم». ژنرال جیمز جونز، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا نیز گفته بود: «انقلاب اسلامی ایران محرک اصلی قیامهای مردمی در منطقه است. ایران آمریکا را دچار مشکل کرده است. میتوانید روی این موضوع شرطبندی کنید که ایران در حال تاثیرگذاری روی همه چیز است».با نظر بر موارد فوق است که میتوان گفت استراتژیهای آمریکا نسبت به معادلات بینالمللی بیاثر بوده و تهدید و تحریم غرب علیه جمهوری اسلامی، درنظر دولتمردان و ملت بصیر ایران محلی از اعراب ندارد و امروز تبدیل به یک شوخی و جک شده است ! درمیان ایرانیان ضربالمثلی هست که خالی از لطف نیست: «در دوران نه چندان دور، در ایران صاحب منصبان نظامی، كلاه پشمی پوستی بر سر میگذاشتند و از آن جایی كه نظامیان مامور نظم و نسق هستند، وقتی از دور پیدا میشدند مردم خود را جمع و جور میكردند كه مورد مؤاخذه واقع نشوند و اگر آن شخص نظامي، صاحب منصب، بلندپايه و افسر نبود به هم میگفتند اینكه افسر نظامی نیست كلاهش پشم ندارد!»