گروه سیاسی:
به فاصله کمتر از یک هفته هیلاری کلینتون، وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا 2 بار همزمان با اعلام نگرانی کاخ سفید از افزایش قدرت ایران در منطقه، اتهامها و اهانتهایی را علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد. با این حال این اتهامات درحالی مطرح شد که به اعتقاد تحلیلگران، ایالات متحده برنامهای جدید برای انقلابهای منطقه و ایجاد فرصت بازیگری برای خود دارد. این برنامه از یکسو بر اتهام به ایران برای کاهش قدرت کشورمان در منطقه و از سوی دیگر بر ایجاد برنامههای اقتصادی و سیاسی برای به انحراف کشاندن قیامهای مردم مسلمان متکی است. هیلاری کلینتون که براي شركت در نشست 2 روزه وزراي خارجه ناتو به برلين پايتخت آلمان رفته بود از تريبون اين نشست، اتهاماتش علیه ایران را مطرح کرد. البته آنچه اینبار کلینتون گفت تا حدودی عجیبتر از ادعاهای قبلی وی درباره مناسبات جمهوری اسلامی با انقلابهای منطقه بود. وزیر خارجه آمریکا اینبار تهران را به تلاش براي منحرف كردن انقلابهاي دموكراتيك در خاورميانه متهم كرد! به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، وزیر خارجه آمریکا گفت: «ايران تلاش میکند انقلابهاي دموكراتيك خاورميانه را به انحراف بکشاند» (!) كلينتون همچنین مدعي شد: «ايران به وضوح در حال بهرهبرداري از قيامهاي خاورميانه براي پيشرفت اهداف خود و تحريك ناآراميهاي گستردهتر است». البته وی همچنین ايران را متهم كرد كه در پي بهره بردن از ناآراميهاي منطقه است و مدعي شد آنها شاهد فعاليتهاي ايران در تلاش براي بهرهمندي از اين ناآراميها هستند: «آنها ميكوشند از ناآرامي استفاده كنند و در تلاشند دستور كارشان را در كشورهاي همسايه پيش ببرند.» وزیر خارجه آمریکا در حالی انقلابهای منطقه را دموکراتیک خوانده که مردم منطقه، آمریکا را به عنوان بزرگترین حامی دیکتاتورهای حاکم بر کشورهای خود میدانند. از سوی دیگر ایالات متحده آمریکا در ابتدای همه انقلابها و قیامهای مردم مسلمان منطقه، اقدام به حمایت صریح از دیکتاتورها و مخالفت علنی با قیامهایی که اینک کلینتون آنها را «انقلابهای دموکراتیک» میداند، کرده بود. شاید خانم کلینتون گمان کرده است مردم منطقه بسیار فراموشکار هستند و حمایتهای وی و باراک اوباما از حسنی مبارک را فراموش کردهاند: «حکومت مبارک مستقر و باثبات است... ما از مردم مصر ميخواهيم خشونت را كنار بگذارند. ارتش به وظيفه خود عمل ميكند و نميتوان به آنها خرده گرفت. در حقيقت اين مردم هستند كه بايد از خشونت اجتناب كنند!... ما به کمک مبارک اصلاحات سیاسی و اقتصادی در مصر انجام ميدهيم». این جملاتی است که هیلاری کلینتون در حمایت از حسنی مبارک و در تقابل با قیام مردم مصر در روزهای نخست انقلاب اعلام کرده بود. اینک اما کلینتون قیام مردم مصر را انقلابی دموکراتیک و مورد تایید آمریکا میداند. باراک اوباما نیز در همان روزهای نخستین «انقلاب دموکراتیک» مردم مصر بارها از حسنی مبارک حمایت کرد و خواستار گفتوگوي مردم با دیکتاتور برای بقای حکومت وی شد. قطعا این تناقضات رفتاری و گفتاری دولت آمریکا در قبال قیامهای منطقه مورد توجه ملتهاست. از سوی دیگر حمایت همهجانبه ایران از قیامهای مردمی منطقه – و نه شورشهایی که آمریکا در برخی کشورها برای انحراف انقلابهای واقعی به راه انداخته- نیز خدشهناپذیر است. حمایت ایران از انقلابهای مصر و لیبی در کنار حمایت از انقلابهای یمن و بحرین ارزیابی میشود، درحالی که دستور کشتار وحشیانه مردم بحرین و سرکوب انقلاب آنان از سوی رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا به آلخلیفه و آلسعود داده شد!
واکنش به اظهارات احمدینژاد
به اعتقاد کارشناسان این اتهامات کلینتون واکنشی است به اظهارات اخیر دکتر محمود احمدینژاد، رئیسجمهور ایران در سیستان و بلوچستان. رئیسجمهور درباره تلاش آمریکا برای ایجاد دوگانه شیعه و سنی و ایرانی و عربی گفت: «آنها ميخواهند شعار مرگ بر آمريكا و اسرائيل را از ملتهاي ما بگيرند و درگيري بين برادران را جايگزين آن كنند اما امروز خطاب به آمريكا ميگويم كه مردم زاهدان اين شعار خود عليه استكبار و آمريكا را فراموش نخواهند كرد. آنها خيال ميكنند با نقشههاي جديد ميتوانند مطالبات و خيزشهاي مردمي را به نفع خود و صهيونيستها مصادره كنند، آن هم كساني كه دستشان به خون ملتها آغشته است و دركشورهاي خودشان ديكتاتوري موج ميزند». رئیسجمهور پیش از آن نیز در اظهارنظری تصریح کرد که خاورمیانه جدید بدون حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی ایجاد خواهد شد. به اعتقاد کارشناسان اظهارات احمدینژاد مسؤولان ایالات متحده را به خشم آورده است. با این حال به نظر میرسد مهمترین دلیل خشم مقامات آمریکایی، نفوذ فزاینده ایران در منطقه است.
برنامه جدید دولت اوباما برای منطقه
افزایش قدرت ایران در منطقه واقعیتی است که مورد اعتراف مقامات کاخ سفید قرار گرفته است. چندی پیش مشاوران امنیت ملی به اوباما توصیه کردند تا همه تصمیمات خود در قبال تحولات منطقه را متاثر از نقش ایران در این تحولات اتخاذ کند. به اعتقاد این مشاوران، تحولات منطقه و نقش ایران در این انقلابها، برای آمریکا بسیار خطرناکتر از فناوری هستهای ایران است. این موضوع نشان از این واقعیت میدهد که آمریکا خود به افزایش قدرت ایران در منطقه واقف است و به همین دلیل به دنبال کاهش این قدرت و ایجاد فضای بازیگری خود است. به اعتقاد کارشناسان، دولت آمریکا در حال تدوین راهبردی درباره منطقه خاورمیانه است که باز کردن جای پاهای جدید برای سرمایهگذاران غربی، بخشی اساسی از آن است. هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا در نطقی که روز چهارشنبه 24 فروردین 1390 (12 آوریل 2011) در مجمع جهاني آمريکا و اسلام در واشنگتن ایراد کرد از تشکیل گروهی با هدف «سازماندهي گفتوگو با رهبران تجاري آمريکا در ماه آينده» خبر داد که هدف آن «برقراري ارتباط ميان سرمايهگذاران آمريکايي و شرکاي جديد سرمايهگذاري در دموکراسيهاي نوظهور منطقه خاورميانه» خواهد بود. کلینتون گفته است سازماندهي اين مذاکرات را گروهي به سرپرستي مادلين البرايت وزير اسبق خارجه آمريکا، مختار کنت از شرکت کوکاکولا و موسسه والتر ايساکسون در منطقه اسپن آمريکا بر عهده دارند. وزیر خارجه آمریکا با اعلام اینکه «مديران اجرايي شرکتهايي مانند اينتل سيسکو و مورگان استنلي از جمله ديگر شرکاي اين گروه هستند» تاکید کرده که این گروه در ماه مه 2011 نشستی برگزار خواهد کرد. کلینتون درباره اهداف این فعالیت جدید اقتصادی در خاورمیانه ادعا کرد: «شبکهاي از شرکتهاي دولتي و خصوصي در اين سازمان عضويت دارند و برنامههايي را به اجرا درميآورند که هدف از آن تعميق همکاري و يکپارچگي اقتصادي ميان کشورهاي منطقه شمال آفريقاست. به عنوان مثال در ماه دسامبر2010 اين گروه بيش از 400 شرکت نوپاي اقتصادي و گروه تجاري را از جامعه اعراب ساکن آمريکا و شمال آفريقا در الجزاير گرد همآورد و نشستي مشابه نيز براي اواخر سال کنوني ميلادي در مغرب برنامهريزي شده است. برپايي اين نشستها و تماسهاي رودررو و مستقيم زمينه طرح ابتکارهاي نوين و فرامرزي را درباره اشتغالزايي، آموزش جوانان و پشتيباني از افراد تازه کار فراهم خواهد کرد». وی ادامه میدهد: «واشنگتن در دراز مدت مشتاق است تا شاهد ترغيب يکپارچگي نزديکتر اقتصادي در سراسر منطقه، از جمله با قاره آمريكا آمريکا، اروپا و ديگر مناطق جهان باشد زيرا برقراري مناسبات عميق تر تجاري و اقتصادي ميان کشورهاي همسايه موجب ايجاد فرصتهاي بسيار بسيار بيشتر شغلي خواهد شد». کلینتون همچنین بر موضوع سازش اسرائیل و فلسطین در چارچوب سیستم 2 کشوری تاکید کرده است. به اعتقاد کارشناسان، با توجه به اوج گرفتن احساسات ضد آمریکایی در منطقه، آمریکا امیدوار است که بتواند با استفاده از نشست اخیر در قطر، حداقل بخشی از خشم مردم مسلمان خاورمیانه علیه خود را فرو بنشاند و برای دستیابی به این هدف، راهبرد «وعده اقتصادی» را در پیش گرفته است. به عقیده تحلیلگران، علت اصلی در پیش گرفته شدن این راهبرد این است که آمریکاییها معتقدند مشکلات اقتصادی یکی از اصلیترین عوامل بهوجودآورنده خیزشهای منطقه بوده و هماکنون هم انقلابیون مثلا در مصر به هیچ چیز بیش از بهبود وضع اقتصادی خود نمیاندیشند. به همین دلیل آمریکا تصمیم گرفته است با افزایش حضور اقتصادی در منطقه خود را با اهداف انقلابهای مردمی «همراه» نشان بدهد.