۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۴۷
تأملی درباره نقش «سرعت» در فوتبال

ذهن سریع‌تر از گام

الکساندر نثرتون

 

بازیکنانی که به آسیب‌دیدگی‌های جدی دچار می‌شوند و به شکلی ناامیدکننده بازمی‌گردند از آن پس تنها سایه خود را به‌عنوان یک قهرمان حمل می‌کنند. وقتی بازیکنانی که در سرعت کارآمد هستند در جریان دهه 20 زندگی‌شان شروع به افت می‌کنند فقط آنهایی دوران بازیگری را به صورت تمام و کمال به پایان می‌برند که به اندازه کافی نسبت به تطبیق با شرایط جدید حساس باشند. سرعت و استارت انفجاری می‌تواند یک بازیکن را به تیم تحمیل کند ولی این ویژگی‌های خدادادی در حرکتی طولانی رنگ می‌بازند؛ اگر تو بازیکن خیلی خوبی باشی و اتفاقا سرعت هم داشته باشی آن وقت تبدیل به یک بازیکن عالی می‌شوی اما اگر بازیکنی سریع باشی ولی چیزی ورای آن نداشته باشی وقتی که بارقه جوانی‌ات کمرنگ شد و تو شکل بازی‌ات را تغییر ندادی فقط می‌توانی له‌له بزنی. نمونه‌های بیشماری از آسیب‌دیدگی‌های جدی وجود دارد که یک بازیکن سرعتی را به یک نوع بازیکن دیگر تبدیل کرده‌ است. اما آنچه بدیهی است اینکه این افول به‌طور کاملا قابل پیش‌بینی در هیچ ورزشی مثل کریکت، یکی از محبوب‌ترین بازی‌های انگلیسی‌ها، رخ نمی‌دهد، جایی که سرعت به طور خالص به‌عنوان عاملی برای بردن بازی مطرح است اما حالا مربیان جدید که چنین انتقالی را وقتی که خودشان بازیگر بودند تجربه کرده‌اند، در حال بازنگری تکیه خاص روی سرعت کریکت‌بازان هستند اما آیا بازیکنان فوتبال چنین راهنمایان متخصصی دارند؟

 

آلن شیرر پس از هر مصدومیتی قابلیت حرکت بیشتری را از دست می‌داد و اینکه او بر بسیاری از این چالش‌ها فائق آمد تا برتری‌اش در گلزنی را حفظ کند بر اعتبار او می‌افزاید. شیرر با قدرت پیش‌بینی و تکنیکش بهای محو شدن تدریجی سرعتش را پرداخت و با این وجود کماکان مهاجمی باقی ماند که سطح کمتری از زمین را پوشش می‌داد با خاصیت انفجاری کمتر. در نتیجه او به تدریج دریافت که جا گذاشتن یار مقابلش غیرممکن است ولی مهارت او در آنجا بود که به مهاجمی تبدیل می‌شد که دفع کردنش روز به روز مشکل‌تر می‌شد. رونالدو (اول) جذاب‌ترین بازیکن نسل خود بود و خروار خروار برای کروزیرو،
پی‌اس وی آیندهوون، بارسلونا، اینتر و رئال‌مادرید گل زد. سرعت و قدرتش هزاران موقعیت برای او پدید می‌آورد اما در حالی که بدنش بیشتر و بیشتر خراب می‌شد از گل‌هایش کاسته نشد، اگرچه در دوران پایانی بازی‌اش با زانویی شیشه‌ای مدارا می‌کرد و همان کارش را به آخر رساند. در راس فهرست آسیب‌دیدگی‌های بی‌پایان، پل گاسکوئین در زمین با عزم و اراده علیه بلایی که در بیرون آن سر بدن خود می‌آورد می‌جنگید. الکل و ذات بی‌بند و بارش تا آنجا که امکان داشت به آسیب‌دیدگی ربات‌های او کمک می‌کرد. اما ذهن فوتبالی «گازا» به‌طور مستمر تیز باقی ماند و تا اوایل 30 سالگی با وجود محدودیت‌های جسمانی، برای ماندن در بازی از نبوغش بهره می‌برد. فقط تصورش را بکنید که گاسکوئین بدون آن بلاهایی که سر بدنش می‌آورد و بدون مصدومیت‌های بدی که نصیبش شدند چه اعجوبه‌ای می‌توانست باشد. مزیتی که موجب انتقال گازا به تاتنهام و بعدتر لاتزیو شد از حد توانایی بازیکنانی که او آنها را «به‌درد نخور» می‌نامید فراتر می‌رفت. بازیکنانی هم بوده‌اند که هرگز متکی به سرعتشان نبوده‌اند که چنین بازیکنانی لایق احترام درخور هستند. زین‌الدین زیدان در آغاز بازیگری‌اش کند نبود ولی چنین تصور می‌شد که همیشه از سرعتش جلو می‌زد. پیش از آنکه لیگ برتر انگلستان یک محصول جهانی شود جان شریدان، بازیکنی خلاق اما فاقد سرعت بود. آندرس اینیستا هم بازیکن تنبلی نیست و نبوغ او به مغزش بازمی‌گردد نه به ماهیچه‌هایش. اما از آن جذاب‌تر داستان بازیکنانی است که فوتبالشان را با سرعتی خیره‌کننده آغاز کردند و تا روز بازنشستگی تخته‌گاز پیش رفتند. این می‌تواند دشوارترین سابقه بازی برای هر بازیکنی باشد که با پاهایی سریع متولد می‌شود چون به‌ندرت یکی از آنها پس از 30 سالگی هم برای تیمش کلیدی خواهد بود. رایان گیگز به خاطر باقی گذاشتن دورانی منحصر به فرد در منچستریونایتد مورد اقبال است و همچنین به‌خاطر تغییر دادن خود از یک تازی شکاری در دهه 90 به یک مرد مو جوگندمی اما کماکان موثر در دهه پس از آن؛ یک بازیکن دیدنی پیش از گردش هزاره که بعد بسیار باهوش‌تر، موثرتر و باثبات تر شد. برخلاف دیگر بازیکنان یونایتد او پس از آسیب‌دیدگی، دوباره بادبان‌ها را افراشت. حرفه‌ای‌گری گیگز، به او فرصتی تضمین شده داد تا پروسه تغییر (انتقال) را به انجام برساند. تصورش را بکنید که یاپ استام نه به خاطر مصدومیت بلکه به خاطر آنچه نوشت از یونایتد رفت چون در اتوبیوگرافی‌اش نوشته بود سرالکس فرگوسن در پی‌اس‌وی آیندهوون او را شنود می‌کرده است. یا گابریل هاینتزه وقتی رفت که سعی نکرد از سایه پاتریس اورا بیرون بیاید، نه فقط به خاطر آسیب‌دیدگی جدی‌اش. گیگز توأمان از قدرت ذهنی و تواضع کافی برخوردار بود تا در 3 دهه حرکتی متوازن داشته باشد. در حالی که دیگر پیشکسوت یونایتد خطر غرور را نمایان کرد. مایکل اوون وقتی در سال 2001 جایزه بهترین بازیکن اروپا را به تسخیر خود درآورد حتی بیش از امروز وین رونی اروپایی‌ها را به وجد آورد. مردی که از اعتماد به نفسی که داشت خجالت نمی‌کشید و حتی برای انتقال دادن خودش یک بروشور از خود تهیه کرده بود. اوون حتی یکبار رفتاری غیرمحترمانه در قبال یک بچه 13 ساله در برنامه تلویزیونی‌اش انجام داد طوری که نویل ساوثال (مجری برنامه) مجبور به دخالت شد. او به توانایی‌هایش بسیار مطمئن بود بنابراین زمان زیادی برد تا دریابد که نیاز به تطبیق دادن خود دارد. پس از آن، او ناگهان طوری تواضع نشان داد که از دستور دادن به یک بازیکن تیم اصلی در نیوکاسل در حال سقوط عاجز می‌نمود. حالا او عضوی از گروه اولدترافورد است؛ اما به لحاظ فیزیکی درهم شکسته و از نظر ذهنی از هم پاشیده. درن هاکربی شاید از اوون هم بیشتر پرت افتاده باشد. او استعدادی داشت که دست‌کم به درد تیم ملی B انگلستان می‌خورد. اما او الان در لیگ آمریکاست چون در واقع همه چیزی که داشت سرعتش بود. بیان مشکلات اوون و هاکربی تنها به پررنگ‌تر شدن دستاوردهای آنچنانی گیگز می‌انجامد. سرعت هاکربی تا به آنجا بود که برای لیگ قهرمانان دستچین شد ولی استعداد (فوتبال) او دوران او را در سن‌خوزه (ارث کوئیک) ختم کرد. در آن قله فوتبالی لیگ قهرمانان، از هاکربی انتقاد می‌شد که مثل «قایق پرسرعت بدون سکان» می‌ماند. این توصیفی کامل برای بازیکنانی است که نمی‌توانند سرعتشان را تحت کنترل بگیرند مثل میلان باروش، دنیس رامدال و جبرئیل سیسه و حتی شاید تئوولکات. ولکات به‌ندرت موقعیتی برای تلف کردن استعدادش داشته است. چه برای باشگاهش و چه برای کشورش. او بهترین بال راست است به شرطی‌که بهترین بهره را از سرعتش ببرد. اما اگر او بخواهد یک فوتبالیست بزرگ باشد نه فقط یک قهرمان دو، باید برای یک دهه دوام بیاورد نه فقط چند فصل. بدون آن چیزی که کریس وادل «مغز فوتبال» می‌خواند، بخت او به خاطر سرعتش ممکن است رنگ ببازد. خوشبختانه او آرسن ونگر را دارد تا از او بیاموزد ولی او در درس تضمین استمرار موفقیت‌هایش پیشرفت چندانی نکرده است. ولکات از ترکیب تیم بدون افسون و بدون فروغ انگلستان در جام جهانی 2010 جا ماند چون در ديدار دوستانه‌ای قبل از جام نشان داده بود فاقد ذهن تصمیم‌ساز است و منصفانه است اگر بگوییم تندی نفوذهایش با کندی ذهنش خنثی می‌شود. اگر او بزودی در آرسنال به نهایت استعدادش نرسد باید خودش را برای بازی کردن در جای دیگری آماده کند. اگر این اتفاق بیفتد که چندان غیرمحتمل هم نیست آن وقت ولکات یک بازیکن دیگر خواهد بود که نتوانسته نهایت استفاده را از نهایت سرعت ببرد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده