نیما سبک روحیه:
استیلآذین را میتوان از منظری مولفهای از شرایط فوتبال این روزهای ایران دانست، پدیدهای که این روزها بیش از همیشه متاثر از بیاخلاقی به نظر میرسد و البته عرصهای برای بروز لمپنیسم شده است. طعنهدار این بود که در مسابقه پر سر و صدای لیگ این هفته تقریبا همه المانهای یک فیلمفارسی تیپیکال حاضر بودند، سوشا مکانی جوان دلشکسته چهارشانه به طرز سادهلوحانهای در انتهای بازی اشک میریخت، دایی با یقه باز و البته بدون کلاه شاپو پشت خط ایستاده و فرمان میداد، مربی موسپید ژستی مبهوت گرفته و به سبک آدمهای عاقل، با تجربه و مهربان فیلمفارسیها مبهوت به چمن خیره شده و مثلا ناراحت بود و البته سیاهی لشکرهایی حاضر هستند که با همه وجود به جان هم افتاده و کتک میزدند.
سوشا مکانی
مرور فیلم بازی یک رفلکس منجر به نجات دروازه را در دقیقه 85 توسط سوشا مکانی نشان میدهد، صحنه منجر به جنجال در دقیقه 92 رخ داده است، جایی که سوشا مکانی احتمالا دچار گرفتگی عضله کمر شد و توپ را به بیرون زد. انجام قضاوت درباره واقعی بودن یا نبودن مصدومیت به هیچ عنوان ممکن نیست پس تنها کار ممکن مرور 2 سناریوی احتمالی است. در صورتی که این مصدومیت نوعی تمارض باشد میتوان مکانی را به دلیل دروغگویی مقصرترین فرد در جنجال این بازی دانست. با لحاظ کردن سناریوی دوم یعنی مصدومیت احتمالی مکانی، میتوان از منظری دیگر به موضوع نگاه کرد. اشکهای یک بازیکن حرفهای! مثالهای زیادی از دروازهبانهایی که عناصری ویژه برای تیمهایشان بودهاند وجود دارد، چیلاورت کاریزماتیک و موثر، رنه هیگویتیای یاغی؛ وندرسار خونسرد و دیگرها. توان روحی بالا و قابلیت رهبری مولفهای مهم برای یک حرفهای محسوب میشود ولی ما در این بازی جان دلشکستهای را دیدیم که با اشاره به آسمان در حالی که اشک میریخت نامردها را به خدا حواله میکرد! سوال این است آیا این دروازهبان بازیکن حرفهای لیگ ایران است؟ و البته قراردادی در حدود 500 هزار دلار منعقد کرده؟ احتمالا او بیشتر شبیه یک جوان دلشکسته است تا یک بازیکن حرفهای فوتبال.
علی دایی
چندین ساعت از بازی نگذشته انتقادات آغاز شدند، چرا دایی دستور به ادامه بازی و پس ندادن توپ داد؟ سوالی که میتواند حتی دستمایه یک بحث سنگین فلسفی باشد. با این همه احتمالا تحلیل اخلاق از نظر ماکیاولی یا نیچه کمکی به ایجاد یک نتیجه منطقی فوتبالی نکند. قوانین بازی فوتبال بسیار شفاف هستند، لزومی بر پسدادن توپ وجود نداشت و البته با چنین نگاهی نشاندن علی دایی در جایگاه نیکولا ماکیاولی (فیلسوف ایتالیایی و نویسنده کتاب شهریار که معتقد به استفاده ابزاری از اخلاق است) و محکوم کردنش منطقی نخواهد بود. با این همه مصاحبه دایی پس از بازی حاوی نکات تاملبرانگیزی است «محمد نوري دستش پاره شده، سپهر حيدري لبش و حسين بادامكي پايش، متاسفانه سوشا مكاني فحش ناموس به رحمان داده بود و من فقط توانستم بازيكنانم را به رختكن ببرم»، آیا این اظهارات مشابهتهایی با جملات پس از دعواهای سنگین از نوع گروهی اقشار پایین اجتماع ایران ندارند؟ دست بر قضا علی دایی، رکورددار گل ملی و فارغالتحصیل دانشگاه شریف وسط این دعوا قرار دارد و حتی خود را یکی از طرفین دعوا قرار داده است! اتفاقی که البته مایه تاسف است.
تماشاگران
یک گزینه منطقی و واکنش طبیعی برای تماشاگران حاضر در استادیوم در حین بازی عکسالعمل نشان دادن به اتفاقات بازی است. در سانتیاگو برنابئو به نتایج ضعیف با نشان دادن دستمال سفید اعتراض میشود، گلیزرها مالکان آمریکایی باشگاه منچستریونایتد با شعارهای انتقادآمیز هواداران انگلیسی استقبال میشوند و... در ایران هم رویه مشابهی وجود دارد با یک قید ساده شده. عموما عکسالعمل هواداران فوتبال از نوع لیگ ایران از نوع رد مطلق یا تحسین از نوع شعارهای اغراق شده است. شعارهایی با درونمایه حمایتی مضمون صدای غالب ورزشگاه تا به ثمر رسیدن گل پرسپولیس هستند، این صدای غالب رفته رفته به گله و شکایت از تیم و البته گاهی اعتراض تا دقیقه 90 تبدیل میشود و البته پیکی با فریادهای «سلطان علی دایی» پس از به ثمر رسیدن گل آرفی دارد، شعاری که میتوانست در صورت به ثمر نرسیدن گل 180 درجه متفاوت باشد. نکته آن است که اصولا شعارهای روی سکوها در بسیاری از بازیها با کوچکترین اتفاقی تغییر میکند و شاید بتوان احساساتی گری صرف، موضعگیری سریع و البته فقدان عقلانیت در پارهای مواقع را مولفه نوع هواداری ورزشگاهی در ایران دانست. آیا مشابهتی بین تعدادی از هواداران امروز فوتبال ایران با جماعتی که در زمانی نه چندان دور در سینما برای قهرمان کلاه مخملی فیلم سوت و هورا میزدند وجود دارد؟
عادل فردوسیپور
فردوسیپور در هنگام ورود سکو برت به زمین از اصطلاح عجیب «مو قشنگ!» برای چند بازیکن با موهای بسته و سوشا مکانی استفاده کرد. خاطرهای نهچندان دور درباره احسان حدادی بسکتبالیست بااستعداد ایرانی که در امبیای بازی میکند وجود دارد، در یکی از بازیها 2 گزارشگر تلویزیونی او را به شکل نهچندان مودبانهای به یک شخصیت کارتونی تشبیه میکنند، نتیجه شکایت یک ایرانی از این 2 گزارشگر با سابقه و رای دادگاه به محرومیت این 2 گزارشگر با سابقه از گزارش چند مسابقه بود. احتمالا کسی فردوسیپور را به دلیل اظهارنظر عجیبش درباره ظاهر چند انسان که البته مسالهای کاملا شخصی است مواخذه نخواهد کرد، ولی با این همه نمیتوان نپذیرفت که این رفتار او یعنی ورود به حریم خصوصی دیگران با طعنه و نیشخند میتواند بازخوردی ناصحیح و ایدهای اشتباه را به جامعه بازخورد دهد.