2 سال پیش و بعد از استقبال 7 میلیونی مردم در سینماها از فیلم اخراجی‌ها، لس‌آنجلس تایمز نوشت: «اخراجی‌ها محاسبات آمریکا درباره جوانان ایرانی را به هم ریخت!» این روزنامه آمریکایی اعتراف کرده بود که فکر نمی‌کردند جوانان ایرانی نسبت به جنگ، جبهه و زوایای پیدا و پنهان آن دغدغه‌خاطر داشته باشند! استقبال بی‌نظیر مردم از فیلم اخراجی‌ها و انعکاس قوی رسانه‌ای و اجتماعی آن با عنوان «پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران» سبب شد مافیای اقتصادی و سیاسی سینمای ایران و وابستگان دگم و تمامیت خواه آن که هویت خود را در پز و تز روشنفکرنمایی و ارائه فیلم‌های سفارشی و فیلمفارسی‌های دور از واقعیت می‌دیدند با صورت بندی «لابی» و«گروه فشار» در حوزه سینما و رسانه، تمام قد دربرابر اخراجی‌ها بایستند و به جای همراهی با مردم یا نقد سینمایی و طرح مسائل منصفانه، پرده‌ای از«روشنفکرنمایان فیلم‌سوز» و نه فیلمساز را به نمایش بگذارند که خود سناریونویس، کارگردان و عوامل آن بودند!
مراد نگارنده بررسی فنی فیلم اخراجی‌ها نیست اما با نگاهی به آثار سینمایی رده اول جهان می‌توان گفت که در سینمای نوین برآمده از گفتمان نه چندان مطلوب «هنرپست مدرن» همواره سعی شده از ساختارهای فنی و سنتی فیلمسازی که مربوط به حوزه «سلیقه‌ها» و نه «مبانی» است دوری کرد و برخی مولفه‌های تاکتیکی مانند خلاقیت و نوآوری فنی، غافلگیری مخاطب، متفاوت بودن و دور از انتظار بودن روایت فیلم و... که در نظر مخاطبان و منتقدان آثار هنری درجه اول جهان مطلوب بوده، بر قسمت‌های فنی فیلم (از سناریو تا فیلمبرداری، موسیقی، تدوین، دکوپاژ و... )حاکم شود. مراد اصلی نگارنده بررسی پیامدهای اجتماعی و سیاسی فیلم است که بسی قابل تامل به نظر می‌رسد:
1 –
مطمئنا به دلیل وجود فیلم‌های اخراجی‌های 1 و 2، می‌توان گفت مردم ایران اخراجی‌های 3، سوژه، کارگردان و حتی روایت امروزی آن را می‌شناسند و با نگاهی معرفتی تا گیشه سینماها می‌روند اما سوال اساسی آن است که چرا مردم ایران نه دوباره، بلکه سه باره به تماشای اخراجی‌ها رفتند و حتی در ایام نوروز تا پاسی از شب وقت خود را صرف تهیه بلیت و به صف ایستادن در سالن‌های سینما کردند؟
از سویی دیگر به جرات می‌توان گفت تعطیلات نوروزی یا تبلیغات صدا و سیما و... کمترین تاثیر را در جذب مخاطب این فیلم داشته است چه آنکه در سال‌های پیش، میزان فروش اخراجی‌های 1 و 2 به نسبت سایر فیلم‌ها که در فصلی غیر از نوروز اکران شد، مدلولی بر ادعاست.
پرواضح است مردم به این دلیل پای اخراجی‌های3 می‌نشینند که اثری مربوط به هویت‌ها و تمایلات ملی و انقلابی‌شان است و با تعصبات و تعلقات دینی و مذهبی آنان بویژه در حوزه‌های معرفتی، عاطفی و معنوی زندگی‌شان گره خورده است و به همین دلیل هم هست که برخی منتقدان سیاسی از اپوزیسیون گرفته تا اصلاح طلب و... لب به انتقاد می‌گشایند و هویت‌های سیاسی، هنری و اقتصادی خود را در خطر می‌بینند اما سوال اساسی که متبادر ذهن می‌شود آن است که چرا مانور اصلی روشنفکرنمایان و منتقدان به ظاهر مقید! و حتی برخی عناصر سیاسی! منحصرا روی مسائل فنی و تکنیکی فیلم است ؟ چرا در برنامه‌های «هفت» و «نگاه دو» به سوژه، سیاستگذاری و مخاطبان فیلم آنطور که انتظار می‌رفت پرداخته نشد؟ در حقیقت همین علت اصلی مخاطب پذیری اخراجی‌ها بود که از سوی همه منتقدان حتی در صدا و سیما به حاشیه رفت و یکی از آسیب‌های اصلی فتنه (جابه جایی مسائل اصلی با مسائل فرعی) دامن‌گیر ترازوی نقد آنان شد. همین مولفه اصلی مخاطب‌پذیری اخراجی‌ها باعث شد اصحاب بازی‌های سیاسی، اسباب بازی‌های سینمایی را کوک کنند و در رسانه ملی هم برچهره اخراجی‌های 3، خط باطل بکشند و در رسانه‌های نوشتاری و سایبری خود در فیس‌بوک و ... حتی چت روم اینترنت، فتنه‌گری کنند!
2 –
اخراجی‌های 3 فیلمی تراژیک و کمدی است که توانسته با واقعیات ملموس جامعه ارتباط برقرار کند و با نگاهی انتقادی، مناسبات و معادلات قدرت را در برخی گروه‌های سیاسی و جریانات داعیه‌دار دموکراسی، قانونمداری، مردمداری و... در قالب سینما به نمایش بگذارد و چهره واقعی برخی دلالان قدرت و سیاست را از پس پرده سالوس و ریا نمایان کند. روایت دختری به نام «ایران» و پدری به نام «حاج رسول» براي بازیافتن هویت اصلی خویش در برخورد با معضلات سیاسی برخی وابستگان به جنگ و عناصری چون «حاجی گرینوف» قوی ترین روایتی است که توانست لحظاتی توام با اشک و لبخند را برای مخاطبان به ارمغان بیاورد و آنان را با شور و شعور انقلابی خود همراه و همنوا کند. و این همه درحالی است که عده‌ای بی‌غصه، عنوان می‌کنند فیلم قصه ندارد! یا آنکه فیلم را منحصرا مطابق با مصادیق سیاسی انتخابات اخیر می‌دانند! گویا این عده یا خود را به «نفهمی» زده‌اند یا به آگاهی و بصیرت مخاطبان توهین می‌کنند. مگر می‌شود مخاطب ایرانی و انقلابی که دل در گرو نظام اسلامی و موطن خویش نهاده و رنگ و بوی خوب و بد، بسیجی و غیر بسیجی، انقلابی و غیر انقلابی را می‌داند، بعد از خروج از سالن‌های سینما قصه‌ای از فیلم را دریافت نکند؟ گویا مدعیان روشنفکری فقط به پای دیدن فیلم‌های جاسوسي و رمبويي و تروريستي یا پارتیزانی و فضايي هالیوود نشسته‌اند و دوست داشته‌اند تنها فیلم‌های به ظاهر فلسفی و هنری را مورد بررسی قرار دهند یا آنکه پس مانده‌های فکری عناصر معلوم‌الحالی چون مخملباف و کیارستمی را ستایش کنند و اصولا نسبت به مفاهیمی چون دفاع مقدس، بسیجی، جانباز شیمیایی و ارزش‌های مقدس و مظلوم جبهه و جهاد هیچ شناخت و تصویری واقعی ندارند!
به‌راستی جرم اخراجی‌های 3 و مسعود ده‌نمکی چیست؟ آیا به صرف اینکه یک تازه وارد توانسته معاملات و معادلات سینمایی و سیاسی ایران را برهم زند او مجرم است؟ قصابان دموکراسی و روشنگری می‌گویند: آری، مجرم است! چون اخراجی‌های 3 نشان داد مردم ایران چقدر به ارزش‌های دینی و جهادی توجه دارند! آری مجرم است، چون اخراجی‌ها موضوعاتی مانند دفاع مقدس، شهدا، جانبازان و مظلومیت بسیجی‌های واقعی را باز هم زنده کرد! مجرم است چون بیش از آنکه فیلمی درباره مسائل داخلی باشد، فیلمی ضد آمریکایی است! فیلمی است که داد غرب را درآورده و مفاهیم غربی را با بحران روبه‌رو کرده است! مجرم است چون کارگردانش اهل شلمچه و دوکوهه است، ده نمکی هم مجرم است چون مثل فلان کارگردان که برای پیش اکران فیلمش به پاریس سفر کرده بود از جنبش مخملین و فرقه فتنه حمایت نکرد! مجرم است چون مانند تهمیه میلانی فناتیک و رادیکال که چند شب پیش در برنامه زنده تلویزیونی «هفت» در دفاع از فیلمش گفت: «همه ما ايراني‌ها دچار عقده هستيم!» به شور و شعور مردم ایران بي‌ادبي نکرد ... آری! اخراجی‌ها مجرم است، ده نمکی هم مجرم است!