وقتي دريافتم چه حكمت و معرفتي در ادبيات ايراني خاصه شعر وجود دارد به اين فكر افتادم تا هموطنانم بويژه جوانترها را از اين گنج شايگان بياگاهانم. سالها طول كشيد تا اين آگاهي نسبي براي خود من حاصل شد. زماني كه مشغول تحقيق در كتاب «تاثير ادبيات ايران بر ادبيات جهان» بودم، شكوه زبان و شعر فارسي برايم ملموستر شد. قرن نوزدهم ميلادي كه مشهور است به دوره ويكتوريا ادبيات فارسي در اروپا چنان درخشيد كه ويكتوريا هوگو ميگفت: «گويي قلم من ايراني شده است.» ژول مول(Jule mohl ) دعا ميكرد: «خدايا! آنقدر به من عمر عنايت فرما تا بتوانم تصحيح شاهنامه را به فرجام ببرم». همين مول كه از شاهنامه سخن به ميان ميآورد شاهنامه را به زبان فرانسه ترجمه كرد كه با هزينه دولت فرانسه به چاپ رسيد. آتكينسون(Atkinson) شاهنامه را به سال 1820 میلادی به زبان انگليسي ترجمه و چاپ كرد، آرنولد(Arnold)، سهراب و رستم را به انگليسي ترجمه و منتشر كرده، برادران وارنر(Warner) تمام كتاب شاهنامه را در سال 1907 میلادی به انگليسي ترجمه كردند. در ميان آلمانها اول ون شاخ(v. schack) و سپس روخرت(F.Ruchers )شاهنامه را به زبان ايتاليايي ترجمه كردند. ايتالو پيزي(Itali Pizzi ) در
8 جلد شاهنامه را به زبان ايتاليايي ترجمه كرد. من چون از فردوسي سخن به ميان آوردم به اختصار به پارهاي از مترجمان شاهنامه اشاره كردم. اگر نام مترجمان و شارحان فردوسي در اروپا را جمع كنيم حتما يك جلد كتاب خواهد شد. البته ديگران مانند عطار، مولوي، حافظ و سعدي جاي خود دارند. گوته، شخصي كه شرق و غرب را با ادبيات به هم گره زد در ديوان غربي شرقي گفت: «اي حافظ! اي شاعر آسماني! آيا ميشود دربان ميكدهاي شوم كه تو مستي خود را از آن وام گرفتهاي؟»
بگذاريد برگرديم به روزگار رودكي، رودكي را آدمالشعرا يعني پدر شعر فارسي ناميدهاند. اگر رودكي را با جفري چاوسر، پدر شعر انگليس مطابقت كنيم آنگاه نبوغ او معلوم ميشود. چاوسر 300 سال پس از رودكي ميزيسته است. قبل از چاوسر شخصيتهايي چون پترارك، بوكاچو، دانته و ديگران وجود داشتند كه طبعا جفري چوسر از آنها تقليد كرده است ولي پيش از رودكي شاعر و شعري به صورت جدي وجود نداشت. با اين حال زبان چوسر براي انگليسيزبانان مفهوم نبود و بايد شعر پدرشان را ترجمه كرد تا از آن سر درآورند. بگذريم، زبان فارسي زباني است كه روزگاري از كرانههاي غربي قسطنطنيه تا سواحل شرقي درياي چين و از ماوراءالنهر تا اعماق دكن قلمرو قدرتش بود. ابنبطوطه در درياي چين غزل سعدي ميشنيد و سيداسماعيل جرجاني در ولايت خوارزم ذخيره خوارزمشاهي مينوشت. مولوي در قونيه بانگ شمس من و خداي من برداشته بود و به شعر حافظ شيراز سيهچشمان كشميري و تركان سمرقندي دستافشاني و پايكوبي ميكردند و امروز نوبت ماست تا از اين ميراث يگانه حفظ و حراست كنيم. يكي از دستمايههاي عالي شعر و شاعري مشاعره است كه خوشبختانه از طريق شبكه
محترم 7 هر شب پخش ميشود. همراه با مشاعره كتاب مشاعره را انتشارات سخن براي نمايشگاه كتاب به بازار ميآورد. اين كتاب شامل حدود 12هزار بيت است با نمايههاي گوناگون كه ميتواند پاسخگوي سلايق مختلف باشد. البته قرار است شبكه 7 هم براي معرفي و نشر آن، ميان دوستداران مشاعره از طريق سايت ويژهاي اقدام كند. كوتاه سخن اينكه در مجموعه برنامههاي مشاعره دريافتم چگونه جوانان و نوجوانان حتي بچههاي 6 و 7 ساله به اين فن شريف اقبال داشتند و روي آوردند. اميدوارم اين نهضت معنوي سبب شود تا فرزندانمان بتوانند اوقات فراغت و حتي بهترين اوقات خود را با شعر
و ادبيات پر كنند.
خدايا عاقبت محمود گردان.
* مجری برنامه مشاعره