۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۹:۱۴
بازخواني روابط سياسي و اقتصادي آمريكا و عربستان

دلارهاي نفتي آل‌سعود براي نجات اوباما

سیدبهزاد اخلاقی:

خاورمیانه در ‌ماه‌های گذشته توجه جهانیان را به خود جلب کرده و این مهم در حالی است که جامعه عرب منطقه همپیمانان برون‌مرزی دارد که هر تغییر در جغرافیای این منطقه، دوستان کشورهای فوق را با چالش‌هایی مواجه خواهد کرد. در این بین نقش ایالات متحده آمریکا از دیگر کشورهای جهان بیشتر بوده و نباید از نظر دور داشت که واشنگتن در حالی که هزاران کیلومتر از نظر جغرافیایی با منطقه فاصله دارد اما همانند یک بازیگر منطقه‌ای قابل بررسی است. به نوعی می‌توان خاورمیانه عربی را همسایه ایالات متحده دانست. این کشور دارای چندین پایگاه نظامی و اطلاعاتی در سراسر جهان عرب بوده و اکنون با دومینوی تغییرات در این کشور‌ها قدرت دهه‌های خود را در مواجهه با توفانی سهمگین می‌بیند. آمریکایی‌ها در سال آتی میلادی با یکی از حساس‌ترین انتخابات ریاست‌جمهوری خود رو‌به‌رو هستند. دولت باراک اوباما، نخستین رئیس‌جمهور رنگین‌پوست این کشور، با استفاده از همان فرمول‌های همیشگی کاخ‌سفید عملا نتوانسته است موفقیت چشمگیری به‌دست آورد، این در حالی است که شعار تغییر آمریکایی‌هاي نامید را برای آینده‌ای روشن امیدوار کرده بود. در همین چارچوب بودجه و مساله ریاضت اقتصادی در آمریکا برای اوباما دردسرساز شده بود. مساله فروش تسلیحات به خارج از مرز‌های آمریکا همواره یکی از منابع اصلی درآمدی بزرگ‌ترین تولید‌کننده سلاح در جهان بوده است. در همین راستا خاورمیانه ‌عربی بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین خریدار سلاح‌های ایالات متحده به‌شمار می‌رود که در دوره اوباما قرارداد‌های جدید با کشورهای منطقه یکی از منابع درآمدی مهم برای فرار از کسری بودجه دولتی به‌شمار می‌رفت. سفر‌های وزرای خارجه و دفاع آمریکا به این منطقه در همین چارچوب تحلیل می‌شود. در طول 3 سال گذشته هیلاری کلینتون، وزیر خارجه دولت اوباما که یکی از رقبای انتخاباتی وی در انتخابات سال 2008 به‌شمار می‌رفت سفر‌های متعددی را برای صلح خاورمیانه انجام داده بود اما نباید از نظر دور داشت که این سفر‌های بدون توفیق برای دستگاه دیپلماسی آمریکا بوده و تنها می‌توان آنها را به نوعی بازاریابی مدرن تسلیحاتی دانست. تحولات منطقه خاورمیانه و برخورد گزینشی آمریکا با کشورهای منطقه نشان از عدم وجود نقطه‌نظری واحد درباره برخورد با این کشورها دارد. هیلاری کلینتون در ضیافت شامی که در آن وزرای خارجه اردن و قطر به نمایندگی از کشورهای خاورمیانه شرکت کرده بودند، گفت: ‌زمستان طولانی دنیای عرب در حال پایان است. او در این جلسه تاکید کرد تغییرات آغاز شده و باید به ندای مردم پاسخ گفت اما در پس این سخنان هیچ موضع‌گیری مشخصی درباره تحولات در منطقه نکرد که نشان بلاتکلیفی کاخ‌سفید درباره بررسی مسائل خاورمیانه و نوع برخورد اقتصادی و سیاسی با این تحولات است. کلینتون تحولات منطقه را «طغیان اعراب» نام نهاده است اما در جملات بعدی‌اش به روابط نزدیک و خاص آمریکا با کشورهای خاورمیانه و حاشیه عربی خلیج‌فارس اشاره کرد تا رهبران عرب خود را بدون دایه فرض نکنند.

 

در میان این کشورها، بحرین به عنوان میزبان پایگاه پنجم نیروهای آمریکایی در جهان جایگاه خاصی دارد و به‌رغم کشتار مردم و تظاهرکنندگان توسط نیروهای سعودی و سربازان پادشاه این کشور، عملا آمریکایی‌ها درباره آن سکوت کرده‌اند. بعد از این جلسه وزیر دفاع آمریکا سخنان خود را از آن جایی شروع کرد که وزیر خارجه در مراسم شام با سران عرب آن را به پایان رسانده بود. گیتس در ویرجینا تاکید کرد: آمریکا در طول تاریخ برخورد گزینشی با مفهوم دموکراسی در جهان انجام داده است و این وابسته به شرایط در کشورهاست. اکنون سوالی که باید در سیاست خارجی آمریکا پرسیده شود این است که درباره پیشبرد دموکراسی چه چیزی از همه مهم‌تر است؟

گیتس این سوال را اینگونه پاسخ می‌دهد که با توجه به تاریخ و رجوع به گذشته، ما آمریکایی‌ها همواره امنیت ملی خود را در نظر گرفته‌ایم. این سخنان گیتس را می‌توان اینگونه تفسیر کرد که واشنگتن در شرایطی که امنیتش تامین شود از دموکراسی حمایت می‌کند و در غیر این صورت به آن پشت خواهد کرد. درباره ساحل خلیج‌فارس باید این نکته را در نظر گرفت که اکنون بحرین و عربستان سعودی همپیمانان آمریکا در منطقه هستند و آمریکا تنها 60 میلیارد دلار قرارداد تسلیحاتی با عربستان دارد. در همین شرایط نباید فراموش کرد که برای پایداری این قرارداد‌ها که در انتخابات آتی آمریکا برگی برنده برای هواداران اوباماست، واشنگتن حاضر نیست این موقعیت را به خطر بیندازد.

در آخرین دیدار رابرت گیتس از عربستان سعودی، پادشاه این کشور ملاقاتي 90 دقیقه‌ای با وزیر دفاع آمریکا داشت که در آن به خطرات منطقه‌ای موجود اشاره کرده و اوضاع بحرین را وخیم گزارش داد.

سران منطقه‌ای به یک اطمینان از سوی آمریکا نیاز دارند اما واشنگتن توان چنین اقدامی را در حال حاضر ندارد. تجربیات منطقه‌ای نشان می‌دهد آمریکا نمی‌تواند آینده را در خاورمیانه پیش‌بینی کند. 

 

قدردانی آل‌خلیفه از آل‌سعود به علت سرکوب تظاهرات مردم

 

 

نخست‌وزیر رژیم آل‌خلیفه با سفر به ریاض شخصا از اربابان سعودی خود به علت کمک به سرکوب قیام مردم بحرین قدردانی کرد. همزمان با ادامه حملات وحشیانه رژیم آل‌خلیفه به تجمعات و مراسم مذهبی مردم بحرین و تخریب مساجد و حسینیه‌ها، نیروهای بحرینی و سعودی ديشب به مردم عزادار در مراسم سوگواری شهادت حضرت فاطمه زهرا‌(س) حمله کردند . نیروهای بحرینی و سعودی با یورش به مسجد امام علی‌(ع) در منطقه «سلم‌آباد» در استان شمالي بحرين، اين مسجد را تخریب کردند . 2 روز پیش هم نظامیان آل‌خلیفه با همراهی مزدوران آل‌سعود، 2مسجد را در شهرهای کَرزَکان و عالی ویران و با شلیک گلوله و گاز اشک‌آور نمازگزاران را متفرق کردند. تاکنون بیش از 6 مسجد در مناطق مختلف بحرین به دست عوامل رژیم آل‌خلیفه و سعودی ویران شده است. در همين حال دیروز نخست‌وزیر رژیم آل‌خلیفه با سفر به ریاض شخصا از اربابان سعودی خود به خاطر کمک به سرکوب قیام مردم بحرین قدردانی کرد . به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان، خلیفه بن سلمان در دیدارهای خود ابراز امیدواری کرد تا رژیم آل‌خلیفه همچنان به پشتوانه حمایت‌های گسترده مالی و نظامی رژیم آل‌سعود، مردم معترض بحرین را سرکوب کند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده