گروه سیاسی:
اخیرا پایگاه اینترنتی ویکی‌لیکس سندی منتشر کرده که گفت‌و‌گوهای مسؤولان سفارت آمریکا در پکن با مقام‌های چینی درباره ایران را روایت می‌کند. این سند توصیفی است تقریبا دقیق از قرابت‌ها و تفاوت‌های نگاه چین و آمریکا درباره ایران. کارشناسان وزارت خارجه ایالات متحده بر اساس این گفتوگوها معتقدند: «چين به روند در پيش گرفته شده توسط 1+5 متعهد بوده و براي روابط دوجانبه‌اش با ايران هم ارزش قائل است». بر اساس این سند، چين می‌گوید: «هم‌اكنون بسيار زود است به آن دسته از اقداماتي بينديشيم كه در صورت ساخت بمب هسته‌اي توسط ايران بايد در قبال اين كشور اتخاذ کرد».
در ادامه به بخش‌هایی از این سند اشاره می‌شود. بر اساس این سند، پولاف، مسؤول ناظر امور ايران در سفارت آمريكا، روابط ايران و چين و تلاش‌هاي جامعه بين‌المللي را در قبال موضوع هسته‌اي ايران با «ژو وي» معاون مديركل آسياي‌غربي و مسؤول ميز ايران در وزارت خارجه چين مورد بحث و بررسي قرار داده است. پولاف همچنين با «لي گوفو» مديركل مركز مطالعات خاورميانه در موسسه مطالعات بين‌المللي وزارت خارجه چين (CIIS) نيز ملاقات و گفتوگو داشته است.
سیاست ضد و نقیض آمریکا در قبال ایران
ژو وي به پولاف گفت: چين از نزديك بازنگري جاري در سياست خارجي آمريكا در قبال ايران را پيگيري مي‌کند. وي افزود: چين بر اين باور است كه آمريكا همچنان در پي حفظ نقش رهبري خود در خاورميانه بوده و نتايج اين بازنگري بر روابط چين با منطقه تاثيرگذار خواهد بود. ژو وی افزود: پكن اميدوار است آمريكا در تنظيم مجدد سياست خارجي خود در قبال ايران و بازنگري در آن شفاف‌سازي بيشتري کند. چين در حال حاضر جز حدس و گمان درباره نحوه اين تغييرات كه قرار است حول مجموعه‌اي مهم از موضوعات و دغدغه‌هاي مشترك صورت پذيرد چيز ديگري در دست ندارد. ژو در عين حال بر اين نكته نيز تاكيد کرد: سياست كلي چين در قبال ايران تغييري نكرده و پكن همچنان بر اهميت ثبات در خاورميانه و مخالفتش با ساخت سلاح‌هاي هسته‌اي در اين منطقه تاكيد مي‌ورزد. ژو بيان داشت: شفافيت بيشتر در اين باره ضروري است چرا كه امروز چين از واشنگتن صداهاي ضد و نقيضي مي‌شنود كه بيانگر وجود ديدگاه‌هاي متفاوت در اين كشور در قبال ايران است. این مقام چينی تصریح کرد: این کشور به 1+5 متعهد بوده و آماده است گفتوگوها ميان ايران و آمريكا را تسهيل کند. چين، چنانكه از بيانيه مشترك اخير 1+5 درباره ايران حمايت کرد، خود را به اين گروه پايبند مي‌داند. چين عميقا اميدوار است يكي از نتايج بازنگري در سياست خارجي آمريكا در قبال ايران انجام گفتوگوهاي مستقيم با اين كشور باشد. در اين مسير چين مي‌تواند با ايجاد كانال‌هاي ارتباطي با ايران نقش مثبت خود را ايفا کند.
تأثیرگذاری چین بر روابط ایران و آمریکا
به گزارش ایران هسته‌ا‌ی، سند ویکی‌لیکس به ادامه صحبت‌های ژو اشاره کرده و از قول وی آورده است: هر چند چين و ايران از روابط سياسي و اقتصادي خوبي با يكديگر برخوردار هستند اما اين به معناي حمايت چين از همه سياست‌هاي تهران نیست. چين ارتباطاتي قوي با رژيم ايران برقرار کرده و از اين ارتباطات براي انتقال و بيان نگراني‌هاي 1+5 و شوراي همكاري خليج‌فارس درباره مساله اشاعه هسته‌اي به ايران بهره مي‌برد. پكن به دنبال‌ترغيب ايران به ايفاي نقش مثبت در منطقه است. ژو با بيان تاثيرگذاري ارتباطات چين با ايران در اين حوزه‌ها افزود: همكاري ايران با آژانس بين‌المللي انرژي هسته‌اي و 1+5 از نتايج ميانجيگري مثبت چين بوده است. چين اين موضوع را براي ايران مشخص کرده كه همكاري‌هاي اقتصادي ايران و چين با يكديگر نبايد اينگونه تعبير شود كه چين نسبت به مساله اشاعه هسته‌اي بي‌تفاوت است يا قصد همكاري با جامعه بين‌المللي را در اين حوزه ندارد.
گفتوگو با ايران به صبر نياز دارد
ژو در ادامه بر ضرورت گفتوگو با ایران تاکید کرد و گفت: بازنگري سياست آمريكا در قبال ايران سبب شده در ايران بحث درباره نحوه واكنش به اين تغييرات داغ شود بویژه درباره احتمال گفتوگوهاي مستقيم بحث‌هايي جدي در حال انجام است. چين از ايران خواسته به پيشنهاد آغاز گفتوگوهاي آمريكا با اين كشور پاسخ مثبت دهد. وی با بيان اين مطلب كه توقعات در آمريكا درباره نحوه واكنش ايران به اين پيشنهاد بسيار بالاست، آمريكایيان را توصيه به صبر و حوصله کرد. ژو گفت: با توجه به اهميت موضوعات قابل طرح در گفتوگوهاي احتمالي براي ايالات متحده، اين كشور حتي در صورت دشواري اين گفتوگوها بايد آن را با ايران دنبال کند.
آمريكا بايد پيشنهاد عيني ارائه کند
این سند ویکی‌لیکس، در ادامه به صحبت‌های لي اشاره می‌کند. لی معتقد است: گفتوگوهاي مستقيم آمريكا با ايران در واقع بسيار پيچيده خواهد بود چرا كه در حال حاضر آمريكا براي ترغيب ايران به تغيير رفتار، دستش از هرگونه پيشنهاد خالي است و چيز زيادي براي ارائه به اين كشور ندارد. هر چه از عمر حکومت ایران بیشتر مي‌گذرد، اطمينان به مشروعيت داخلي‌اش بيشتر شده در نتيجه ارزشي كه براي عادي‌سازي روابط‌اش با آمريكا قائل بود نيز روز به روز كاهش مي‌يابد. علاوه بر آن، اهميت تضمين‌هاي امنيتي نيز براي دولتي كه خود قادر به تامين امنيتش هست و براي ادامه بقای خود به آنها نياز ندارد، كاهش مي‌يابد. وي افزود: دولت آمريكا بايد خود را براي امتيازدهي به ايران آماده کرده و به اين كشور پيشنهادي عيني و ملموس ارائه کند. پيشنهاد لي اين بود كه آمريكا مي‌تواند از در «احترام متقابل» وارد شود. لي ادامه داد: با توجه به گفتوگوهاي مفصلي كه با تصميم‌گيرندگان و سياستگذاران ايراني داشته‌ایم، دريافتیم كه آنها نسبت به نيات آمريكا ترديد دارند. وي پيشنهاد کرد، گفتوگو با ايران براي اينكه آغازي نادرست نداشته باشد بايد به‌صورت نمادين شروع شود. طرفين ابتدا بايد بر اصولي كه ارتباط مستقيم با موضوع هسته‌اي ندارد توافق کنند.