گروه سیاسی:
روزنامه آمريكايي والاستريت ژورنال در گزارشي نوشت مقامات آمريكايي اعلام كردهاند نگران هستند تصميم مصر براي تجديد روابط با ايران، آغاز روندي از تغييرات كلان در سياست خارجي اين كشور باشد.
والاستريت ژورنال در مقالهاي به قلم «مت بردلي»، روزنامهنگار و تحليلگر آمريكايي تصريح كرد: ايران و دولت جديد مصر اخيرا سيگنالهايي را رد و بدل كردهاند كه بيانگر كنار گذاشتن دهههاي متمادي رابطه سرد است. اين سيگنالها نگراني آمريكا، رژيم صهيونيستي و عربستانسعودي را درباره بقاي موازنه قدرت شكننده خاورميانه برانگيخته است. بنابراين گزارش، ايران اعلام كرده است پس از 3 دهه قطع روابط ميان 2 كشور، سفيري را براي اعزام به مصر منصوب كرده است. اين خبر در سايت انگليسي شبكه خبري پرس تيوي، شبكه تلويزيوني انگليسيزبان دولتي ايران منتشر شد. همچنين درست در همين زمان، مقامات وزارت خارجه مصر اعلام كردند
نبيل العربي، وزير خارجه جديد اين كشور درصدد ديدار از نوار غزه است كه توسط گروه حماس- از گروههاي تحت حمايت تهران كه پيشتر دولت مبارك همواره از برقراري رابطه با آن بر حذر بود- اداره ميشود. به نوشته اين تحليلگر آمريكايي، اين اخبار پس از آن اعلام ميشود كه نبيل العربي، در ماه آوريل سال جاري با يك ديپلمات ارشد ايراني ديدار و پس از آن اعلام كرد مصر صفحهاي جديد در روابط خود با ايران گشوده است. در چنين شرايطي، مقامات آمريكايي اعلام كردهاند كه نگرانند تصميم مصر براي تجديد روابط با ايران، آغاز روندي از تغييرات كلان در سياست خارجي اين كشور باشد. اين مقامات نگران آن هستند كه اين چرخش سياسي مصر منجر به قدرت گرفتن ايران و دوستان منطقهاياش نظير حماس و حزبالله شود كه اتفاقا آمريكاييها از هر دوي اين گروهها به منزله تروريست ياد ميكنند!
به گزارش فارس بر اساس اين گزارش، حركت جديد سياست خارجي مصر شامل نزديك شدن به سوريه، از متحدان ايران، نيز ميشود. در ماه مارس گذشته، رئيس جديد سازمان اطلاعات مصر، مراد موافي، سوريه را به عنوان مقصد نخستین سفر خارجي خود انتخاب كرد. البته دقيقا روشن نيست كه در ديدارهاي وي در سوريه چه مواردي به بحث گذاشته شده است.
هزينه سنگين دشمني با ايران براي مصريها
به نوشته بردلي، مصر براي چندين دهه بازيگري مهم در راستاي موازنه قدرت (مدنظر غرب) در خاورميانه محسوب ميشد؛ اين كشور با جمعيت فراوان، قواي مسلح تحت حمايت آمريكا و روابطش با اسرائيل، وزنهاي سنگين در مواجهه با دشمنان اسرائيل از جمله ايران و سوريه محسوب ميشد اما با رشد روزافزون قدرت ايران در منطقه و قدرت گرفتن هرچه بيشتر «اسلام سياسي»، مواضع ضدايراني مصر تبديل به هزينهاي سنگين در عرصه ديپلماتيك براي اين كشور شد. از آنجا كه قاهره توان تعامل با ايران را نداشت، موقعيت خود به عنوان بازيگر منطقهاي را از دست داد و آن را به كشورهايي چون قطر، سوريه و عربستانسعودي واگذار كرد. برخي مقامات مصري و تحليلگران سياست خارجي بر اين باورند كه ديپلماسي جديد مصر را بايد بيشتر تلاشي براي بازيابي پرستيژ از دست رفته تلقي كرد تا همبستگي با ايران. دولت جديد مصر، تغيير سياستهاي خود را بيشتر در راستاي باز كردن درهاي جديد تعريف كرده است تا بازبيني روابط خود با ديگر كشورها.
منهم باخوم، سخنگوي وزارت خارجه مصر ميگويد: «نقش مصر را نبايد دستكم گرفت اما واقعيت آن است كه اين نقش طي 30 سال گذشته كاهش يافته است. اگر اكنون كاري در حال صورت گرفتن است، در راستاي بازيابي آن موقعيتي است كه مصر سالهاي سال در آن قرار داشت». خانم باخوم همچنين تاكيد كرده است واكنش كشورهاي غربي نسبت به تعاملات جديد مصر با ايران اغراقآميز بوده است. پس از اين سخنان بود كه پرس تيوي گزارش داد علياكبر سيبويه، ديپلمات كهنهكار ايراني به عنوان سفير ايران در مصر منصوب شده و اين اقدام پس از مذاكرات بين علياكبر صالحي، وزير امور خارجه ايران با نبيل العربي به انجام رسيده است. البته يك ديپلمات ايراني در سازمان ملل متحد اعلام كرد نميتواند سريعا اين خبر را تاييد كند. با اين اتفاقات، آتش نگراني درباره افزايش نفوذ ايران در منطقه بار ديگر شعلهور شد. شوراي همكاري خليج فارس كه دربرگيرنده كشورهايي چون قطر و عربستانسعودي است، از شوراي امنيت سازمان ملل متحد خواست در برابر آنچه «دخالتهاي آشكار ايران» در بحرين و برخي كشورهاي ديگر خواند، ايستادگي كند. عربستانسعودي و بحرين، ايران را متهم ميكنند به انقلابيون بحريني كه اكثرا شيعه هستند، كمك ميكند. سخنگوي وزارت امور خارجه ايران نيز در واكنش به اين انتقادات تصريح كرد: طرح چنين ادعايي در شرايطي كه برخي از اعضاي شوراي همكاري خليجفارس به بحرين نيرو اعزام كرده و زنان و مردان بيدفاع اين كشور را سركوب ميكنند، امري شگفتآور است.
مصر ديگر متحد قابل اعتماد آمريكا نخواهد بود
والاستريت ژورنال ميافزايد: برخي اسلامگرايان مصري از هماكنون ديپلماسي ويژه خود را آغاز كردهاند. اخيرا، مقدي حسين، رئيس حزب عمل اسلامي مصر با علياكبر صالحي، وزير امور خارجه ايران در تهران ديدار كرده است. هر دوطرف در اين ديدار بر لزوم عاديسازي هرچه سريعتر روابط 2 كشور تاكيد كردند.
به نظر ميرسد مصر نيز از همان الگوي سياست خارجي تركيه پيروي ميكند؛ الگويي كه تركيه به عنوان يك متحد آمريكا، از اهداف و مقاصد اين كشور گسيخت. گذشته از مواضعي كه سرانجام از سوي مصر در قبال ايران اتخاذ خواهد شد، به احتمال زياد اين كشور ديگر چندان به منافع آمريكا متعهد نخواهد بود و به قول مقامات آمريكايي، مصر ديگر آن متحد قابل اعتماد دوران حسني مبارك نيست. يكي از مقامات آمريكايي در اين باره ميگويد: «سخت است تصور كنيم تغيير حادث شده در مصر، آنچه را كه داشتيم دوباره در اين كشور به ما بازگرداند». يك مقام آمريكايي ديگر بر اين باور است كه وضع مصر، مزاحمتهاي بيشتري را براي اسرائيل ايجاد خواهد كرد و همچنين از نفوذ آمريكا بر اين كشور و در نتيجه در تمام منطقه، آن هم در اين شرايط بحراني كاسته خواهد شد. اين مقام آمريكايي بر اين باور است كه در شرايط كنوني آنچه بيش از همه ميتواند مصر را در اردوگاه غرب نگه دارد، روابط نظامي اين كشور با عربستانسعودي است. با اين حال سعوديها نيز با نگراني اوضاع سياسي مصر و تغييرات آن را دنبال ميكنند و شك دارند كه بتوانند براي مقابله با ايران همچنان روي دولت آينده مصر حساب كنند، آنگونه كه روي مبارك حساب ميكردند. همانگونه كه مشاهده شد، رياض به هيچوجه از عبور كشتيهاي نظامي ايران از كانال سوئز خوشحال نشد. اين حركت به نظر سعوديها تلاشي براي افزايش حضور نظامي ايران در خاورميانه، آن هم در بحبوحه افزايش تنشهاي فرقهاي بود. با اين حال، سخنگوي وزارت خارجه عربستان از اظهارنظر رسمي در اين باره پرهيز كرد و آن را مسالهاي مربوط به دولتهای خارجي دانست.
نگرانی اعراب خلیجفارس از نزدیکی روابط قاهره - تهران بياساس است
يك مقام مصري با تاكيد بر اينكه كشور متبوعش پس از انقلاب 11 فوريه (22 بهمن) صفحه جديدي از روابط را با همه كشورهاي جهان از جمله ايران خواهد گشود، نگراني كشورهاي عرب حاشيه خليجفارس را از نزديكي قاهره- تهران بياساس خواند. احمد السمان، سخنگوي نخستوزير مصر روز گذشته در گفتوگو با روزنامه
«الشرق الاوسط» تاكيد كرد: كشورش به سياستهاي رژيم سرنگون شده حسني مبارك در روابط خارجي مقيد نخواهد بود و قصد دارد بر اساس احترام متقابل صفحه جديدي از روابط را با همه كشورهاي جهان از جمله ايران بگشايد و هيچ دليلي براي بيم و هراس در اين زمينه وجود ندارد. وي همچنين با بيان اينكه كشورش در مسائل داخلي چه درباره محاكمه حسني مبارك و چه در روابط با ايران اعمال فشار از سوي هيچ طرفي را نميپذيرد، گفت اصولا چنين فشارهايي از سوي هيچ كشوري اعمال نميشود.