گروه فرهنگ و هنر:
5 سال از رسانه‌ای شدن خبر ساخت فیلم زندگی شهید چمران توسط ابراهیم حاتمیکیا می‌گذرد ولی هربار تولید پروژه به دلایلی شکل نمی‌گیرد. حاتمیکیا دی‌ماه سال گذشته برای فیلم سینمایی
«چ مثل چمران» پروانه ساخت دریافت کرد و حتی در مراسم رونمايي از مجموعه فيلم‌هاي دفاع‌مقدس‌اش خبر از تولید آن در سال 91 داد اما گفته‌های کوتاه و موجز او در برنامه تلويزيوني «راز»، بار دیگر حکایت از تداوم طلسم پروژه‌اش داشت. این‌بار اما دلیل حاتمیکیا برای توقیف ماندن پروژه‌اش متفاوت از قبل بود؛ «برخي تنگ‌نظري‌ها در مسير اعطاي مجوز براي ساخت اين فيلم سينمايي از سوي مراجع ذي‌صلاح».
وزیر ارشاد:
بايد كاري درخور نام شهید چمران انجام شود
صحبت‌های روز گذشته وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي بار دیگر این امیدواری را برای حاتمیکیا به‌وجود آورده تا احتمالا در آینده‌ای نزدیک بتواند یکی از مهم‌ترین فیلم‌هایش را تولید کند. سيدمحمد حسيني درباره حمايت از پروژه سينمايي شهيد چمران گفت: معاونت سينمايي پيگير اين پروژه است. او در گفت‌و‌گو با ایسنا تاکید کرد: كار درباره شهيد چمران اهميت دارد و بسيار ارزشمند است كه اميدواريم به خوبي انجام شود چرا كه شهيد چمران يك شخصيت ماندگار است و بايد كاري درخور نام و شجاعت‌ها، رشادت‌ها و فداكاري‌هايي كه اين شهيد بزرگوار داشته انجام شود تا مدل و الگويي باشد براي ديگر بزرگان و شخصيت‌ها و سرداران دفاع مقدس كه كارهاي خوبي براي آنها انجام دهيم.
پيرهادي: ساخت پروژه منتفی نشده
چندی پیش هم تهیه‌کننده پروژه چمران با رد شایعه تولید این فیلم عنوان کرده بود: ما آمادگي كامل داريم پروژه شهيد چمران را در نخستین زمان ممكن شروع كنيم. محمد پیرهادی تاکید کرد: مراكز تصميم‌گيري حوزه فرهنگي كشور همه همت و تلاش خود را به كار گيرند تا ان‌شاء‌الله بتوان فيلمي درخور شأن و جايگاه شهيد چمران تهيه و به نسل جوان كشور ارائه كرد. وی در عین حال گفت: به‌رغم پيگيري‌هاي انجام شده، هنوز اراده قطعي براي ساخت اين پروژه شكل نگرفته و ما همچنان در انتظار شروع جدي اين پروژه هستيم. پیرهادی تصريح كرد: آرزو داشتيم ساخت فيلم شهيد چمران در بخش خصوصي تحقق پيدا كند اما با توجه به گستردگي فراوان اين پروژه و متاسفانه بضاعت مالي در اين بخش و عدم وجود موسسات و مراكز فرهنگي مستقل امكان تحقق اين آرزو فراهم نيست.
بازخوانی یک نامه؛ دلیل انصراف حاتمیکیا
پروژه شهید چمران ابتدا قرار بود به صورت مجموعه تلويزيوني به کارگردانی حاتمیکیا و تهیه‌کنندگی حبیب‌الله کاسه‌ساز تولید شود. اين مجموعه متعلق به گروه حماسه و دفاع مقدس و گروه شاهد بود که در ادامه منجر به تولید یک مستند شد؛ البته بدون دخالت حاتمیکیا. در آن برهه خبرهایی از روند تولید سریال از قول تهیه‌کننده رسانه‌ای شد. حاتمیکیا اما به دلیل آنچه عدم مطابقت اخبار منتشر شده با روند تولید پروژه بود، رسما انصراف خود را از ساخت پروژه شهيد چمران اعلام كرد. وی در نامه‌ای که سيزدهم آذر‌ماه سال 85 منتشر کرد، چنین نوشت: بنده هر چه سعي كردم سرم در لاك خويش باشد و كمتر زير ذره‌بين رسانه آفتابي شوم، نشد كه نشد. نمي‌دانم اين اخلاق حرفه‌اي است يا اخلاق شخصي، ولي به هر حال اصرار دارم تا وقتي پروژه‌اي به نتيجه واضحي نرسيده، آن را عيان نكنم. متاسفانه پروژه شهيد چمران از طرف تهيه‌كننده دچار آفت شد و من فيلمسازي شدم كه در آن واحد چندين پروژه در دست كار دارم. همكاراني كه در سريال «حلقه سبز» با من بودند، مي‌دانند كه من در طول ساخته شدن اين سريال تمام وقت و روح خودم را در خدمت كار گذاشته بودم. ولي خبرهاي گاه و بي‌گاه رسانه‌اي روند پروژه چمران، آنها را متعجب و مرا سرخورده و عصبي مي‌كرد. بارها به اين نحوه اطلاع‌رساني اعتراض كردم و رفتار و روحيه خودم را به دوستان توضيح دادم كه اين روش مانع پيشرفت كار مي‌شود. اين حكايت همچنان باقي بود، تا اينكه اخيرا سفر به آمريكا در جرايد مطرح شد. تصور كنيد كساني كه در جريان چند و چون اين پروژه نيستند چگونه بايد حلاجي كنند كه آمريكا چه ربطي به شهيد چمران دارد و هزار اما و اگرهاي ديگر كه مرا در شرايطي انفعالي قرار مي‌داد. غافل از آنكه بنده به عنوان مسؤول تيم تحقيقي از اين سفر بي‌خبر بودم و اساسا چنين سفري در دستور كار قرار نداشته است. من ترجيح مي‌دهم اين‌بار روي سخنم افكار عمومي باشد و يك بار براي هميشه اين بحث را باز كنم. اينجانب حدود 4 سال پيش علاقه‌ام را براي ساختن فيلمي از شهيد چمران به آقاي كاسه‌ساز ابراز كردم و در همان دوران چند بار پايمان به صدا و سيما باز شد و عملا اتفاقي نيفتاد. دليل اين وقفه پيشنهادي بود كه بنده مطرح كرده بودم و آن تحقيقات مفصل درباره اين شهيد بود. من پروژه را به 3 مرحله تقسيم كرده بودم. مرحله اول تحقيقات، مرحله دوم نگارش فيلمنامه و مرحله سوم كارگرداني. اين تقسيم‌بندي از آن جهت بود كه امكان داشت در روند كار اختلافاتي پيش آيد و بهتر آن بود كه در همان مرحله من كنار كشيده و همكار ديگري پروژه را پيش مي‌برد. متاسفانه وقتي پروژه شهيد چمران تصويب شد كه سريال «حلقه سبز» شكل عملياتي گرفته بود و من در همان اوايل تحقيق اعلام كردم بايد كار را تعطيل كنيم، چرا که من در حين ساختن يك فيلم حاضر نيستم به پروژه ديگري فكر كنم و از آن دسته فيلمسازاني كه به‌طور همزمان فيلم مي‌سازند و فيلمنامه مي‌نويسند و داور جشنواره مي‌شوند و در جشنواره‌هاي فرنگي شركت مي‌كنند، نيستم. دوستان پروژه پيشنهاد كردند با توجه به روحيه حقير كار در حالت نيمه‌تعطيل به حيات خود ادامه دهد و الا از جهت صدا و سيما مشكل پيش خواهد آمد و بنده با اين شرط كه طي اين كار هيچ تماسي با گروه نخواهم داشت، موافقت كردم. حقير طي فيلمبرداري 10 ماهه سريال «حلقه سبز» بارها و بارها گزارش روند پيشرفت پروژه چمران را از رسانه‌ها ديده و شنيدم و در همان دوران به دوستان تهيه‌كننده معترض شدم كه بايد از بيلان دادن اين پروژه در غيبت مسؤول پروژه جلوگيري كنند، چرا كه اصولي نيست مسؤول پروژه بي‌اطلاع از روند آن باشد و چنين بوق و كرنايي شود، ولي كو گوش شنوا؟! وقتي فيلمبرداري سريال «حلقه سبز» تمام شد عملا من با حال و روزي به گروه پيوستم كه ديگر آن انگيزه سابق را نداشتم. من در تمام دوران فيلمسازي هميشه خودم بودم كه به خودم سفارش كار داده‌ام و اشتياق ساختن آن هميشه از طرف خودم مطرح بوده، ولي اين بار شرايط و حس و حال عوض شده بود و من بايد جوابگوي خيل تبليغات انجام شده در روند اين پروژه مي‌بودم و اين شرايط مطلوبي براي من نبود.
خوشبختانه متوجه شدم كه در دوران غيبت من، گروه در حين تحقيقات تصاويري ضبط كرده و در قالب فيلم مستند در دوران سالگرد شهيد چمران از صدا و سيما پخش شده است. بارها گفته‌ام آرزو مي‌كنم آخرين كار من ساختن فيلمي درباره شهيد چمران باشد و آن را بزرگ‌ترين انگيزه شخصي خودم مي‌دانم، ولي روند پيش آمده عملا سكان كشتي را از من ربود و من بايد در فرصت و مهلتي ديگر و در فضايي كاملا شخصي به اين دردانه شهيدان جنگ، مصطفي چمران بپردازم. حال كه تهيه‌كننده محترم بدون هماهنگي با حقير روند پروژه را رسانه‌اي كرده است، بنده نيز كناره‌گيري‌ام را از اين پروژه به همين روش اعلام مي‌كنم.
پروژه‌اي براي بازگشت
امروز اما نکته مهم نفس کارگرداني فيلمی با موضوع شهيد چمران توسط کارگرداني باسابقه چون ابراهيم حاتمي‌کياست که احتمال منتفي شدن آن هم مي‌تواند محل افسوس باشد. حاتمي‌کيا که به تعبير خودش از فيلم «از کرخه تا راين» همواره با تنگ‌نظري‌ها و سختگيري دوستداران و همسنگران مواجه بوده اين روزها در گذرگاهي ديگر با اين معضل دست و پنجه نرم مي‌کند و اين‌بار تفاوت در اين است که او پس از سال‌ها پرسه زدن در حال و هواي سوژه‌هاي اجتماعي رو به خاستگاه اصلي خود يعني سينمای جنگ برگردانده است و در صورت ناکامي در اين مسير معلوم نيست تا چند سال ديگر دل به سينمايي از جنس سياسي- اجتماعي ببندد. حاتمي‌کيا شاعر سينماي جنگ است و سينماي جنگ چند سالي است چشم به راه يک نور اميد است؛ چه بهتر که اين نور اميد در بستر روايت حماسه رادمردي چون مصطفي چمران از زاويه نگاه ابراهيم حاتمي‌کيا بتابد... فيلم «شهيد چمران» طبق خبرهاي منتشر شده دربرگيرنده حضور اين قهرمان دفاع مقدس در نبرد پاوه است. قصه فيلم نيز 48 ساعت از اين نبرد را روايت خواهد کرد. به دليل سنگيني هزينه ساخت چنين فيلمي، حاتمي‌کيا و پيرهادي براي ساخت آن منتظر همراهي نهادهاي مرتبط با اين موضوع هستند.