توافق 2 جنبش فتح و حماس برای دستیابی به یک سازوکار سیاسی مشترک و دوری جستن از اختلافات گذشته، بشدت نگرانی رژیم صهیونیستی را برانگیخته است. رهبران حماس و فتح 2 جنبش رقیب، هفته گذشته توافق کردند تا اختلافات سیاسی خود را کنار بگذارند و یک جبهه مشترک برای مبارزه با رژیم اسرائیل تشکیل دهند. این 2 جنبش که دیدگاه کاملا متفاوتی نسبت به روند سازش دارند همواره در طول 18 سال گذشته یعنی از زمان امضای قرارداد اسلو در سال 1993 تا کنون در برابر یکدیگر صف‌آرایی کرده بودند. رهبران حماس اعتقاد دارند که روند سازش و دادن امتیاز از سوی حکومت خودگردان به رژیم اسرائیل کوچک‌ترین کمکی به حل مشکلات ملت فلسطین نخواهدکرد.
حکومت خود گردان که از سال 1994 در کرانه غربی شکل گرفت همواره تلاش داشته از رهگذر گفت‌وگو با رهبران رژیم صهیونیستی بندهای موافقتنامه اسلو را اجرایی کند اما در طول این مدت این مذاکرات نه‌تنها هیچگونه پیشرفتی نداشت بلکه این رژیم فعالیت‌های شهرک‌سازی خود را تا شرق بیت‌المقدس و کرانه غربی گسترش داد. در سال 2005 میلادی برخی رهبران کشورهای عربی از جمله مصر، بحرین، عربستان، قطر، مغرب و امارات عربی متحده حماس را تحت فشار قرار دادند که از فاز نظامی به فاز سیاسی منتقل شود. رهبران حماس در سال 2006 در انتخابات پارلمانی فلسطین شرکت کردند و 70درصد از 132 کرسی پارلمان فلسطین را به دست گرفتند. بر مبنای نتایج این انتخابات، حماس دولت خود را به ریاست اسماعیل هنیه در نوار غزه که تنها 365 کیلومترمربع مساحت دارد تشکیل داد. اما همین کشورهای عربی که حماس را به ترک مبارزه مسلحانه و ورود به فاز سیاسی تشویق می‌کردند حاضر نشدند دولت اسماعیل هنیه را به رسمیت بشناسند. جنبش فتح به ریاست محمود عباس که خود را بازنده انتخابات یافت رژیم صهیونیستی را به ترور رهبران حماس تشویق کرد. در سال 2007 رژیم صهیونیستی برای جلوگیری از ادامه جلسات پارلمان فلسطین 22 تن از نمایندگان وابسته به فراکسیون حماس را دستگیر و زندانی کرد. همچنین اسرائیل در جنگ 22 روزه غزه تعدادی از اعضای کابینه اسماعیل هنیه را به شهادت رساند تا از ادامه فعالیت این دولت جلوگیری کند. در طول 5 سال گذشته رهبران حکومت خودگردان نشست‌های متعددی با مقامات رژیم صهیونیستی برگزار کردند اما این گفت‌وگوها نتایج مهمی به همراه نداشته. انتشار اسناد مذاکرات سری رهبران حکومت خودگردان فلسطین و اسرائیل از سوی پایگاه اطلاع‌رسانی
« ویکی‌لیکس» نشان می‌دهد محمود عباس و تیم وی همواره علیه حماس توطئه چینی می‌کردند. از سوی دیگر در اسناد ویکی لیکس تاکید شده،محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان و تیم مذاکره‌کننده وی با دریافت مبالغی رشوه از اسرائیل و آمریکا موافقت خود را با گسترش شهرک‌های صهیونیست نشین در شرق بیت‌المقدس اعلام کرده بودند.
رخدادهای اخیر منطقه و سقوط دیکتاتورها در تونس و مصر، شرایط سیاسی را به سود حماس تغییر داد. نبیل‌العربی، وزیر خارجه جدید مصر اخیرا اعلام کرد: مصر در طول 10 روز آینده مرز رفح را روی فلسطینیان باز خواهد کرد. موضع‌گیری دولتمردان جدید مصر علیه اسرائیل و افزایش نفوذ اخوان‌المسلمین مصر پس از سقوط حسنی‌مبارک جایگاه جنبش حماس را در اراضی اشغالی ارتقا داد. از سوی دیگر طرح انتفاضه سوم که یک طرح کاملا بی‌سابقه و تاثیرگذاری به نظر می‌رسد می‌تواند راه‌حلی برای بحران 63 ساله فلسطین تلقی شود. به موجب این طرح قرار است در 15ماه مه (25 اردیبهشت‌ماه) همه فلسطینیان آواره ساکن مصر، اردن، سوریه و لبنان در یک ساعت معین مرزهای مختلف فلسطین اشغالی را پشت سر بگذارند و وارد اراضی اشغالی فلسطین شوند. حرکت همزمان نزدیک به 2 میلیون فلسطینی به سمت اراضی اشغالی فلسطین می‌تواند افکار عمومی جهان را علیه رژیم صهیونیستی وآمریکا برانگیزد. به همین دلیل اکنون که جنبش فتح همه پایگاه‌های مردمی خود را در داخل و خارج از دست داده تلاش می‌کند تا به حماس نزدیک شود. توافق اخیر حماس و فتح برای همکاری تنگاتنگ علیه رژیم اسرائیل فصل جدیدی از مبارزه سیاسی مردم فلسطین علیه اسرائیل را خواهد گشود. لذا پس از رخدادهای اخیر در جهان عرب اکنون این سونامی به مرزهای فلسطین اشغالی نزدیک می‌شود و سرانجام به تزلزل رژیم صهیونیستی منجر خواهد شد. رهبران رژیم اسرائیل پس از امضای کلی توافقنامه فتح و حماس هشدار داد‌ه‌اند که از فعالیت سیاسی رهبران حکومت خودگردان در کرانه غربی جلوگیری خواهند کرد. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان نیز به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرده توافق فتح و حماس یک حرکت استراتژیک برای احقاق حقوق ملت فلسطین به شمار می‌رود.
در صورت دستیابی 2 جنبش فتح وحماس به یک وفاق و همگرایی واقعی، اراضی اشغالی در سال جاری شاهد تابستان داغی خواهد بود و شرایط جدیدی بر فلسطین اشغالی حاکم خواهد شد. این شرایط می‌تواند اوضاع اراضی اشغالی را به سود ملت فلسطین تغییر دهد و راه را برای تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی به پایتختی بیت‌المقدس هموار کند. طبیعی است در چنین شرایطی حماس به دلیل اتخاذ مواضع کاملا هوشمندانه و قاطعانه در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی نقش تاثیرگذاری در دولت آینده فلسطین ایفا خواهد کرد.
* كارشناس مسائل خاورميانه