اینک کسی از فوتبال حرف نمی زند

1-آنتی‌تز مورینیو مقابل بارسا همواره بر یک اصل استوار بوده؛ دفاع، دفاع و دفاع و سپس ضدحمله و شاید کار تمام. از زمان حضور سرمربی پرتغالی در چلسی تا امروز توپ‌های فراوانی بودند که  با این ترفند از سوی تیم‌های متبوع او به درون دروازه ویکتور والدس غلتیده‌اند. مثل گلی که 6-5 سال قبل دروگبا در نوکمپ زد و آن گل محصول پاس 50 متری فرانک لمپارد بود، سپس در اینتر و بازی رفت نیمه‌نهایی فصل قبل که تقریبا هر 3 گل نرآتزوری روی این تاکتیک حاصل شد. اما پیاده کردن این نوع از سبک بازی در مادرید (که هیچ تشابهی با اینتر و چلسی بی‌افتخار در اروپا ندارد) قطعا هزینه‌های گزاف خود را خواهد داشت. در ال‌کلاسیکوی شماره یک (از چهارگانه‌های اخیر) مورینیو ترجیح داد در زمین خودی دفاع کند و روی ضدحملات دروازه بارسا را فتح کند. با توجه به تساوی آن دیدار فرصت کمی برای منتقدان باقی ماند تا آن نوع از بازی را به درستی تشریح کنند. سپس در کوپا دل‌ری نمونه کامل «فوتبال بر پایه دفاع و ضدحمله» از نیمه دوم تا سوت پایان بازی به منصه‌ظهور گذاشته شد و گل رونالدو به صورت کلی، صورت مساله را پاک کرد و همانطور که شهره است در پایان  نبرد، از فرمانده فاتح آمار کشته‌هایش را نمی‌گیرند، و کمتر کسی پیدا شد که درباره فلسفه فوتبال ژوزه در رئال مقابل بارسا صحبت کند. مردم پایتخت اسپانیا که در فینال جام‌جهانی 2010 مرتب هلندی‌ها را به‌خاطر نوع بازی تدافعی‌شان مورد شماتت قرار می‌دادند و تیکی‌تاکای تیم‌شان  که  وام گرفته از مکتب و بازیکنان بارسا بود را به رخ لاله‌های نارنجی می‌کشیدند، حالا تمام قد از فوتبال ژوزه دفاع می‌کنند چون شکست‌های متوالی از بارسا نوعی خلأ برای آنها خلق کرده که از نخستین تبعات آن می‌توان به از بین رفتن اعتماد به‌نفس اشاره کرد.

2- بعد از شکست بارسا در کوپا دل‌ری، اصوات و نظریات خطرناک و تقریبا بدیعی از سوی هواداران فوتبال رئال شنیده می‌شد که  در آن رسما از فوتبال تخریبی، نازیبا، خشن و چرک حمایت می‌شد چون خروجی آن متوقف کردن بارسا بود (یک نگاه کاملا ماکیاولیستی به فوتبال که هدف وسیله را توجیه می‌کند). شاید فاصله بعیدی که بین 2 تیم در این چند ساله ایجاد شده باعث  جان گرفتن و حمایت از این نوع فوتبال شده باشد. زمانی که بارسا خودش را از «فوتبال امروز» جدا کرد و نمایشی در اندازه‌های« فوتبال فردا» اجرا کرد، دیگر شکست دادن این تیم  با هر روشی برای رقبا (بویژه تیم‌های مورینیو) مبدل به فضیلت محض شد. نظریه «من با هر ترفندی می‌برم و بعد از فتح هیچکس حق ندارد  درباره کیفیت این پیروزی از من سوال کند» به ژوزه مورینیو اجازه داد در 2 بازی اول ال‌کلاسیکوی چهارگانه، با آزادی عمل بیشتری در پرافتخارترین تیم جهان، تفکراتش را عملیاتی کند.

3- دقیقا به مدت یک هفته و بلافاصله پس از فتح کوپا دل‌ری، در رسانه‌های کشور خودمان، مقالات متعددی در حمایت از سبک ژوزه شروع به رویش قارچ‌مآبانه‌ای کرد. بازی با 3 ‌هافبک دفاعی، استفاده از یک بولدزر قدرتمند اما کم‌هوش به‌نام په‌په در میانه میدان، رسما جامه آنتی‌تز شکست بارسا را بر تن کرد و بر مدافعان این نوع از فوتبال حجت تمام شد که مورینیو پاشنه آشیل بارسا را یافته و به همین سادگی می‌توان یکی از بی‌نقص‌ترین تیم‌های حال حاضر جهان را متوقف کرد. اکثر ادله دفاع از سبک ژوزه تقریبا صحیح بود و به درستی اشاره به این موضوع می‌شد که او چگونه موتور بازیسازی بارسا را از کار انداخته است اما نکته ظریفی که عامدانه از چشم افتاد و کسی علاقه نداشت درباره‌اش حرفی بزند فوتبال خشنی بود که پیش نیاز و مستلزم پیاده کردن این طرح بود. کسی از خودش نمی‌پرسید هزینه ارائه این فوتبال در صورت اخراج په‌په چه خواهد بود؟ بازیکن برزیلی‌الاصل تیم ملی پرتغال با کارت سبزی که داوران اسپانیایی به او هدیه داده بودند در 2 بازی نخست تا آنجایی که امکان داشت خطا کرد و با هجوم بی‌محابایش به سوی فانتزیست‌های بارسا به آنها این پیام را مخابره کرد که اگر سریع توپ را از خودتان دور نکنید ممکن است ساق پایتان  را در دستانتان قرار دهم. مورینیو دقیقا می‌دانست علاوه بر پرس‌ هافبک‌های بارسا به اهرم  روانی دیگری به‌نام هراس از مصدومیت بلندمدت احتیاج دارد. این متد از بازی تا حد زیادی بر کار بازیکن شکننده‌ای مثل اینیستا تاثیر گذاشت. این روش آمیخته به خوره ژوزه بود برای مهار بارسا.

4- پس از به‌صدا درآمدن سوت آغاز ال‌کلاسیکوی سوم توسط اشتارک آلمانی، رئال مقابل 90 هزار هوادار خودی و در زمین خودش همان خلعتی را بر تن کرد که پیش از این چلسی و اینتر در خانه مقابل بارسا پوشیده بودند. در نیمه نخست در اکثر مواقع داور، بازی را مدیریت کرد و در غلاف ماندن کارت‌های رنگین اشتارک  این فرصت را برای 3 ‌هافبک تدافعی مادرید به‌وجود آورد که با همان روش پیشین، موتور بازیسازی بارسا را دچار ریپ کنند اما ژوزه از روی نیمکت منتظر یک عکس‌العمل از سوی بارسا بود تا پس از آن با همان روش همیشگی دروازه والدس را تهدید کند؛ آنها در 50 متر زمین خودی مثل فنر جمع شدند و در انتظار جلو کشیدن بازیکنان پپ نشستند تا بلافاصله بعد از گرفتن توپ و با وجود بازیکنان سرعتی مثل رونالدو، اوزیل و دی‌ماریا و البته مارسلو همان گل‌هایی را بزنند که پیش از این در اینتر توسط میلیتو و اشنایدر زده شده بود اما بارسا برخلاف انتظار توپ را گرفت و در عوض هجوم همه‌جانبه تنها در میانه میدان تعداد پاس‌هایش را بالا برد  که نخستین ثمره این سبک، بالا رفتن مالکیت توپ به وسعت 71 درصد برابر تنها 29 درصد مادریدی‌ها بود. آیا تساوی بدون گل برای مورینیو خوشایند بود؟ پیدا کردن پاسخ سوال چندان ساده نیست چون دقیقا در همان موقعی که سرمربی  مادریدی به‌زعم خودش قصد داشت نوع فوتبال محتاطانه در خانه را با به زمین آوردن کاکا به جای لاس تعویض کند، اتفاقی رخ داد که به صورت کل صورت مساله تفکرات مورینیو را دگرگون ساخت. نوع خطای په‌په که پیش از این در طول همین بازی و 2 پیکار قبل، نمونه‌های ملایم‌ترش را به نمایش گذاشته بود با کارت قرمز مواجه شد. از اینجا به بعد «جهانبینی فوتبالی» و «استراتژی کلان» مدافعان سبک مورینیو دیگر به خود فوتبال کاری ندارد و با قاطعیت می‌گویند اخراج په‌په یک توطئه از پیش طراحی شده بوده است! آنتی‌تز ژوزه زمانی کارآیی‌اش را از دست داد که داور آلمانی از سوی یوفا ماموریت داشت از «فوتبال» محافظت کند. پیش از این در بازی ال‌کلاسیکوی شماره یک، مورینیو  به تساوی کشیدن بازی یک برهیچ باخته را با 10 نفر در بوق و کرنا کرد و مرتب از آن صحبت می‌کرد تا نشان دهد چگونه «پلن شماره 2» دارد  وقتی تیمش 10 نفره می‌شود اما چه می‌شود که تئوریسین بازی پیچیده دفاعی این بار عوض اینکه بگوید چطور نتوانسته به سبک بازی گذشته با یک یار کمتر، مقابل بارسا سربلند شود، تنها توپ را در زمین اشتارک می‌اندازد و در مصاحبه‌های خود، داور آلمانی و یوفا را مقصر حذف قریب‌الوقوع تیمش می‌داند؟

5- اینچنین داستان غرولند‌های مردی که خود را خاص می‌خواند باز شروع می‌شود؛ پیش کشیدن اخراج  بازیکنان رقبای بارسا در اروپا و همچنین به میان آوردن بحث بازی با چلسی به معنای دم زدن از مافیایی است که در یوفا وجود دارد و آنها می‌خواهند به هر قیمتی بارسا را قهرمان چمپیونز کنند. البته او هوشمندانه از یاد می‌برد که در همان بازی معروف اینتر و بارسا در دور رفت چطور یوفا حاضر نشد به‌خاطر خاکستر آتشفشان ایسلند و تعطیلی پروازهای هوایی، آن پیکار سرنوشت‌ساز را به تعویق بیندازد تا کاتالان‌ها مجبور نباشند در سفری بی‌مانند و تاریخی فاصله هزار و اندی کیلومتری بارسلون تا میلان را با اتوبوس بپیمایند. او که انتخابش به عنوان بهترین مربی جهان در سال گذشته میلادی، وامدار قهرمانی  اینتر پس از نیم قرن در اروپا بود اینک علاقه‌ای ندارد تا به‌یاد بیاورد در همان بازی رفت چگونه تیم داوری گل آفساید دیه‌گو میلیتو را صحیح اعلام کرد و در آن سو پنالتی  واضح روی مسی را نادیده گرفت تا به لطف گل‌آوراژ بهتر تیم سراسر دفاعی‌اش از سد بارسای تماما هجومی بگذرد.

6-آنتی‌تز مورینیو مقابل بارسا یک بار در کوپا دل‌ری پاسخ داد اما فاصله باریک عملیاتی شدن این ترفند با شکست خوردن مفتضحانه‌اش در دست داورانی است که عده‌ای از آنها می‌بینند یک مدافع چگونه بی‌محابا به سوی ساق مردان حریف هجوم می‌آورد و آنها در عوض با نشان دادن «کارت سبز» این نوع از فوتبال را شیوع می‌بخشند و در آن سو بخش دیگری از داوران هستند که مثل اشتارک زمین مسابقه را پاک می‌کنند از عناصری که قصدشان گرفتن توپ نیست بلکه سلاخی ساق و ترساندن ذهن  خلاق است. مورینیو اینک از بازیکنی حمایت می‌کند که پیش از این به‌خاطر خطای متوحشانه‌اش در لالیگا سابقه محرومیت تاریخی 12 جلسه‌ای را دارد.

7- رئال هزینه بها دادن به آن نوع از فوتبال را پرداخت کرد؛ آنها یکبار جام تقریبا کم‌ارزش پادشاهی را با آن ترفند گرفتند و غرورشان متورم شد از  شکست  دادن بارسا با حربه دفاع و ضد حمله و البته فوتبال پرخشونت (که پیش‌تر در فلسفه مادرید جای چندانی نداشت) و سپس در آوردگاه به مراتب بزرگ‌تری چند چیز را یکجا به قمار گذاشتند و باختند؛ فوتبال رو به جلو و تماشاگرپسند در خانه، موقعیت گل در زمین برنابئو، مالکیت توپ و میدان مقابل حدود  
90 هزار هوادار خودی و سرانجام نتیجه  و گل‌هایی که مسی به‌واسطه فلسفه هجومی بارسا آنها را زد و در آن سو کریس رونالدو هرگز موفق به انجامش نشد چون ژوزه تنها برای او یک مشق داشت؛هجوم در زمان ضدحمله.

8- تیتو ویلانوا دستیار گوآردیولا درباره مورینیو یک جمله جالب دارد؛ ژوزه تنها مربی جهان است که در مصاحبه‌هایش درباره همه چیز حرف می‌زند جز فوتبال. و اینک گویی این ویروس به دوستداران او نیز منتقل شده است؛ نوشته‌های پرتعداد درباره اخراج په‌په و پرداختن به صحبت‌های مورینیو درباره گذشته داوری‌های بازی‌های بارسا. اما انگار کسی حواسش نیست مسی گلی را زد که ثمره عبور از 6-5 مادریدی بود و این یعنی حرف زدن از فوتبال.