يگانه بودن علامه شهيد آیتالله مرتضی مطهري(رض) در ميان فلاسفه اسلامي به دلیل 2 ویژگی بارز است؛
1- به فرموده حضرت امام رضوانالله تعالی علیه، «تمام کتب» او قابل استفاده است؛ 2- طبق فرمایش رهبر حکیم انقلاب، «تنها فردی است که دیدگاه فلسفیاش به مسائل اجتماعی، سیاسی و حتی مسائل زندگی تسری مییابد». با وجود چنين ويژگيهایی در مشي علمي شهيد مطهري ميتوان گفت، او ضمن نظر داشتن به اقتضائات زمان خود، متوجه آيندهاي بود كه در بستر تحولات شكل ميگرفت.
يكي از تفاوتهاي اساسي ميان فلاسفه غربي با فلاسفه اسلامي در اين است كه فلاسفه غربي از قرنها پيش تلاش كردند تا انديشههاي فلسفي و يافتههاي ذهن خود را در بنيانهاي حكومتي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، آموزشي و... جوامع غربي رسوخ دهند كه به تدريج نيز اينچنين شد و بررسي تاريخ تحولات غرب مويد اين موضوع است، تا جايي كه هيچكس نميتواند اين واقعيت را انكار كند كه «غرب مدرن» مولود انديشههاي فيلسوفان مغرب زمین است. هر آنچه بود شرايط حاكم بر جوامع غربي پذيراي نقشآفريني اين فلاسفه بود و نظرات فلاسفه برجسته غرب با مقداري تقدم و تاخر بر روند تغيير و تحول در غرب تاثيرات عميق ميگذاشت. برخلاف غرب در عالم اسلام، يكنواختي بيشتری مشاهده ميشود و نقاط برتر جوامع اسلامي در گذشته نسبت به غرب به موضوعات ديگر بازميگردد. مشرب فلسفي علامه شهيد مطهري كه با استناد به آثار و ورودش به حوزههاي مختلف فلسفي، مشخص است، به خوبي با تاريخ فلسفه غرب و عالم اسلام آشنا بود، «اسلام ناب محمدی» است. اين شهيد بزرگوار متعلق به دورهاي از فلسفه اسلامي است كه سالها از اوجگيري آن توسط مرحوم ملاصدرا، فيلسوف بيبديل جهان اسلام تحت عنوان «حكمت متعاليه» ميگذشت ولي با وجود اين جهش علمي عظيم در عالم فلسفه از لحاظ اجتماعي و تعامل با جامعه همچنان «وضعيت» گذشته بر آن حاكم بود. اگر اين «وضعيت» تغيير مييافت، ميتوانست اقدامي «اولي» و «تحولآفرين» در جهان اسلام محسوب شود و موجب دستاوردهاي ارزشمند و مبارك شود و اين افتخار نصيب اين مرد الهي یعنی شهيد مطهري شد. مشي فلسفي علامه شهيد مطهري فاصله طولاني و چند صدساله ميان انديشههاي ناب فلسفه اسلامي با رفتار و تحولات اجتماعي در عرصههاي مختلف را كم كرد. هر چند راه ترسيم شده توسط اين فيلسوف نامي، رهرو جدي و شناخته شدهاي نداشت اما تمجيدهای امام امت و حضرت آیتالله العظمی خامنهای از شهيد مطهري با برجسته کردن اين بخش از تكاپوي علمي ايشان و مطالعه فرآيند تحولات ارتقابخش جوامع مختلف نشان ميدهد، با پر كردن اين خلأ ميتوان در انتظار جامعهاي متعالي و رشد يافته بود؛ و این خلأ با وجود علامه مجاهد حضرت آیتالله مصباح یزدی، جبران شد؛ شخصیتی که مانند شهید مطهری، دشمن اصلیاش، منحرفان و ملتقطانی هستند که به ترور شخصیت ایشان میپردازند.