نخستین گام در گذر از زندگی پست حیوانی و ورود به زندگی انسانی، بیداری از خواب غفلت است که ما را گرفتار خود کرده است. باید توجه کرد دنیا و زندگی در دنیا بد و مذموم نیست زیرا دنیا گذرگاهی است که انسان را به خدا می‌رساند، بلکه به تعبیر روایات ما مزرعه آخرت است: «الدنيَا مَزْرَعَهًْ الْآخِرَهًْ» [عوالی اللئالی؛ 1/267] که ما در آن تلاش می‌کنیم و کشت می‌کنیم تا در جهان باقی و جاودان برداشت کنیم و به سعادت ابدی برسیم. پس وقتی می‌گوییم زندگی پست دنیوی، منظورمان را باید روشن کنیم، زندگی پست دنیوی یعنی تثبیت هواهای نفسانی و منیت‌ها در ما که ما را از مقام انسانیت که مقام احسن‌تقویمی است پایین می‌کشد و به اسفل‌السافلین تنزل می‌دهد، به حدی که از حیوان هم پست‌تر می‌شویم؛ موجودی حسود، لجوج، بخیل و خلاصه! همه یا بخشی از نقص‌هایی که رذایل اخلاقی نام دارند و خلاف فطرت و اصالت ما در آفرینش است در ما جمع می‌شود و ما را از مقام انسانیت پایین می‌کشد.
اما اصالت آفرینش ما چیست؟ تنها یک آیه برای تبیین اصالت ما کافی است. خداوند در 2 آیه می‌فرماید که ما انسان را از گل [سوره مبارکه ص: 71] آن هم گل خشکِ بدبو آفریدیم:
«إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَا مَسْنُون» [حجر: 28] اما فرشتگان موظفند به همین انسان سجده کنند؛ چرا؟ زیرا در او از روح الهی دمیده شده است: «فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» [حجر: 29 و ص: 72] «هنگامی که او را از نظر جسمانی کامل کردم و از روح خود در او دمیدم» «فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ» «سجده‌کنان در برابر او بیفتید» یعنی در برابر او نهایت خضوع را داشته باشید. در مفاد آیه باید دقت کرد، وقتی بدن جسمانی انسان کامل شد، در این حال «در او دمیدم» چه چیزی را؟ «از روحم» نمی‌فرماید، روحم را در او دمیدم، بلکه می‌فرماید: «از روحم» اول اینکه این تعبیر فقط درباره انسان است و حتی فرشتگان نیز شامل آن نیستند، پس افتخار اینکه انسان مظهر خداوند و جلوه او باشد، مختص انسان است. یعنی انسان نوعی شرافت دارد که به روح خداوند متصف شده است. دوم اینکه تعبیر «من روحی» اشاره دارد بر اینکه این حیاتی که ما داریم که با تعبیر «دمیدن» در آیات آمده است مرتبه نازلی از روح خداوند است. توجه داریم که روح خداوند قابل تبعیض و جزءجزء شدن نیست که بخشی را در ما دمیده باشند و آنچه در انسان دمیده شده است، روح الهی نیست، بلکه «از روح» خداوند است که مرتبه نازله آن است، پس در حقیقت ما مرتبه نازله روح خداوند هستیم. یعنی ما مظهر الوهیت الهی هستیم، چهره‌ای پایین‌آمده از روح خداوند. [حضرت امام خمینی، تقریرات فلسفه؛ 3/44 ـ 45] این اصالت و حقیقت ما است که باید تلاش کنیم به آن برسیم و گام نخست گذر از حیات پست دنیوی و جهاد با نفس است، نفسی که تلاش دارد این حیات پست را در ما تثبیت کند.