متين كاكويي :
درحالی با نامگذاری سال 1390 به عنوان سال «جهاد اقتصادی» از سوی مقام معظم رهبری روح تازهای در کالبد اقتصاد کشور دمیده شده که باید قبل از هرچیز زیرساختهای اجرای هرچه بهتر این تکلیف شناسایی شود تا امسال با فراهم کردن بستر برای کار مضاعف، قطار اقتصاد با سرعت هرچه بیشتر در ریل جهاد به پیش رود. با توجه به اینکه مقوله «انرژی» در هر کشور از زیرساختهای اساسی برنامههای زیربنایی اقتصاد بهشمار میرود و با توجه به عادت نادرست ایرانیها در مصرف انرژی، شاید بتوان گفت «مدیریت انرژی» در کشور میتواند بهعنوان مهمترین فعالیت در سالی که بهنام جهاد اقتصادی نامیده شده، مطرح باشد. با نگاهی به بخش برق که از مهمترین سنگبناهای تولید در هر کشوری است به این نتیجه میرسیم که شاخصهای توسعه در صنعت برق در ایران و جهان و مقایسه آنها در 45 سال اخیر نشان ميدهد كه در طول این مدت ظرفیت نیروگاهی ایران 8 برابر، تولید سرانه 6/4 برابر و متوسط مصرف خانگی 2 برابر شده است که در این باره از میانگین جهانی بالاتر قرار داریم. بنابراين رشد مصرف انرژی و شدت مصرف انرژی در ایران در مقایسه با جهان جاي تاسف شديد دارد كه البته در اين ميان تمرکز مصرف انرژی نيز مربوط به بخشهای خانگی و تجاری بوده و اين در حالي است كه بیشترین حجم مصرف انرژی در کشورهای توسعهیافته و کشوری مانند چین در بخشهای تولیدی است. از سوي ديگر، انرژي مصرفي ايران در بخش توليد نيز بهرهوري لازم را ندارد، به طوري كه شاهد آن هستيم كه در ایران میزان انرژی مصرف شده برای تولید یک کالا گاه تا 6 برابر میانگین جهانی است كه این موضوع عامل اصلی غیرقابل رقابت بودن کالاهای ایرانی با کالاهای مشابه تولید شده در دیگر کشورهاست. شايد بتوان اينگونه ارزيابي كرد كه یکی از مهمترين عوامل در بالا بودن مصرف انرژی در ایران، پایین بودن قیمت است به طوری که تا قبل از اجرای قانون هدفمندی یارانهها قیمت هرکیلووات ساعت انرژی برق حدود 160 بوده و اکنون 450 ریال است. اما درشرايطي كه هماینک هم حدود 55 درصد از قیمت انرژی برق مصرفی توسط دولت تامین و پرداخت میشود، قیمت هر کیلووات انرژی برق در آمریکا 721 ریال و در سایر نقاط جهان بهصورت میانگین 121 تومان و 4 ریال است. بیان اين نكته قابل توجه است كه در برخی کشورهای توسعهیافته جهان 50 درصد هزینه انرژی مصرفی را بابت مالیات محیطزیست از مشترکان دریافت میکنند، اما از سوي ديگر میزان آلایندگی نیروگاههای تولید انرژی برق در ایران و جهان نیز یک عامل هشداردهنده است. این درحالی است که به ازای تولید هر یک کیلووات ساعت انرژی برق در جهان 650 و در ایران 750 گرم انواع گازهای آلاینده خطرناک وارد هوا میشود. در اين زمينه همکاری و توسعه همکاری بخش خصوصی، دانشگاه و صنعت برق برای رسیدن به راهکارهای مناسب و تاثیرگذار در مدیریت انرژی امري مبارك خواهد بود چرا كه برای مدیریت انرژی، راهکارهای مختلفی مورد نظر استادان و صاحبنظران است. شايد بتوان از جمله این راهکارها را کاهش میزان مصرف برق در بخش خانگی و هدایت برق صرفهجویی شده به بخش تولید دانست. در اين باره برای رسیدن به عدد قابل قبول در کاهش مصرف برق در مصارف خانگی اگر هر مشترک در این بخش یک لامپ 100 وات را از مجموعه مصرفی خارج کرده و متقاعد شود که کولر و یخچال دارای برچسب انرژی مورد تایید و قبول خریداری کند، در یکسال حدود 30 درصد از مصرف برق در این بخش صرفهجویی خواهد شد. براي درك اهميت اين موضوع بايد به اين نكته توجه كرد كه صرفهجویی این میزان انرژی برابر است با کاهش 6 تا 7 هزار مگاوات بار نیروگاههای تولید برق و واضح است كه با هدایت این میزان برق به بخشتولید و صنعت تحولی اساسی در این بخش خواهیم داشت. در اين باره همچنین باید از توسعه و تعمیق همکاریهای بین بخشی برای رسیدن به اهداف کلان در مسیر بهینهسازی مصرف و توسعه صنعت نیز بهعنوان دیگر ماموريتهاي مهم سياستگذاران در حوزه انرژي كشور یاد کرد.