
گروه بینالملل: آمریکا بنابر سیاست سنتی حفظ ثبات در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا با اکثر نظامهای دیکتاتوری حاکم بر کشورها ارتباط داشته است. آمریکا حتی پس از فروپاشی شوروی برای مقابله با جنبشهای اسلامگرا، پیشبرد روند سازش درباره فلسطین و همچنین تضمین جریان انرژی در منطقه، روابط خود را با نظامهای سیاسی حاکم ادامه داده است. تمام کشورهای عربی حاشیه خلیجفارس، پس از حمله عراق به کویت، با آمریکا قراردادهای امنیتی و نظامی امضا کردهاند. این کشور برای حفظ منافع خود در منطقه که هرگز کار آسانی نبوده، سالانه کمکهای قابلتوجهی را به کشورهای مصر و یمن اعطا میکند. اما تحولات اخیر در برخی کشورهای منطقه، دشواری این ماموریت کاخ سفید را دوبرابر کرده است. «بیداری اسلامی» از اواخر سال 2010 منجر به سقوط متحدان کلیدی آمریکا در مصر و یمن و تضعیف سلطنت بحرین شده و کاهش بودجه دفاعی ایالات متحده، منابع کمتری را برای اجرای تعهدات امنیتی آن باقی گذاشته است. با وجود تمام تلاشهای آمریکا مبنی بر حفظ ثبات در منطقه تنها با هدف تامین منافع خود، اما بیداری اسلامی نشان داد دولت آمریکا در پیگیری سیاستهای گذشته خود، کارآمدیاش را از دست داده است. جورج ملوآن، از سردبیران سابق روزنامه وال استریت ژورنال در مقالهای با اشاره به تحولات خاورمیانه مینویسد: سیاستهای انفعالی باراک اوباما، رئیسجمهوری این کشور در صحنههای بینالمللی و ادامه گسترش دامنه دولت در داخل موجب تضعیف نظام آمریکا شده است. ناکامی سیاستهای دولت اکنون در عراق و در برخورد با مناقشه اوکراین با روسیه بیشتر آشکار شده است. هر دو بحران عراق و اوکراین قابل پیشگیری بود اگر آمریکا از نظر نظامی قاطعتر یا در صحنه دیپلماسی فعالتر عمل میکرد. ایالات متحده آمریکا برخوردار از ارتشی قوی و سازمانهای فعال و ذینفود در سطح بینالمللی است و میتواند در زمینههای مختلف با قدرتهای منطقه همکاری کند. هرچند اعتماد به نفس آمریکاییها بهطور گستردهای ضعیف شده است اما همچنان بسیاری برای برخورد قاطع با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه به رئیسجمهور آمریکا و قدرت رهبری این کشور امید بستهاند. باراک اوباما اما با سیاستهای انفعالی خود موقعیت آمریکا در صحنههای بینالمللی را به خطر انداخته است. ناتوانی اوباما در برخورد با تحولات جاری از جمله سوریه، اوکراین و عراق، مردم آمریکا را از درگیر شدن در جنگ به وحشت انداخته است. این روزها مردم در نظرسنجیهای خود با توجه به شکست یکجانبه در افغانستان، نگران خسارات جانی و مالی ناشی از جنگ شدهاند. در این میان رئیسجمهور نقش تاریخی خود برای برطرف کردن نگرانی مردم را فراموش کرده و بر خروج نیروهای نظامی از افغانستان تاکید میکند. در صورتی که هزینه شکست به مراتب بیشتر از جنگیدن است. موفقیت سیاستهای آمریکا براساس آمادگی نیروهای جنگی و تاثیر آن بر تحولات بینالمللی محاسبه میشود. یک رئیسجمهور موثر بهجای دستور خلع سلاح، به تقویت نیروهای نظامی مبادرت و در این راستا به حمایت و پشتیبانی از دوستان و متحدان اقدام میکند. هرچند شاید این یک انتظار بیش از حد باشد اما رئیسجمهور آمریکا باید بهگونهای عمل کند که نشان دهد نظام سیاسی- اقتصادی این کشور همچنان با قدرت در صحنه حضور دارد. در واقع ارزش و معیار سیاست خارجی موفق در نوع حضور در صحنههای بینالمللی و نشان دادن مهارت و تبحر سیاسی است. به نوشته وال استریت ژورنال، از سال 2009 با روی کار آمدن دولت اوباما اعتبار آمریکا در صحنههای خارجی و داخلی رو به افول گذاشته است. دولت دامنه قدرت داخلی خود را گسترش داده و این همان بلایی است که بعد از جنگ دوم جهانی بر سر روسیه و چین آمد. با افزایش بدهیهای داخلی ارزش دلار پایین آمده است، منافع آمریکا در خاورمیانه و اروپا از سوی گروههای تروریستی مورد تهدید قرار گرفته و رئیسجمهور آمریکا هم در حال تماشای این ماجراست.
نگرانیهای اوباما
رهبران سوریه در گذشته به غرب و واشنگتن هشدار داده بودند که اعضای گروهکهای دولت اسلامی عراق و شام (داعش) و جبهه النصره که از کشورهای مختلف برای جنگ وارد سوریه میشوند نهتنها تهدیدی برای این منطقه بلکه برای کل جهان محسوب میشوند. به نوشته خبرگزاری فرانسه، قریب به 800 شهروند فرانسوی بنابر تخمینهای اخیر، زمانی را برای حضور در جنگ داخلی سوریه گذراندهاند و بلژیک نیز اعلام کرده که 200 تن از شهروندان انگلیسی نیز همین کار را انجام دادهاند. انگلیس تعداد شهروندان این کشور دخیل در جنگ داخلی سوریه را 400 تن اعلام میکند. افرادی که دارای پاسپورتهای فرانسوی، بلژیکی و انگلیسی هستند در کنار سایر کشورهای اروپایی برای ورود به آمریکا نیازمند ویزا نیستند و به این ترتیب میتوانند تهدیدی بالقوه برای ایالات متحده باشند. رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در مصاحبه با تلویزیون «ای بیسی» درباره احتمال انتقال تروریستهای اروپایی به آمریکا برای انجام عملیات هشدار داد و گفت: بعضی از اروپاییها با مساله سوریه ابراز همدردی میکنند و برخی هم به عراق میروند و قبل از بازگشت به کشورشان، در این مناطق مهارتهای جنگی کسب میکنند. اوباما اظهار داشت: این جنگجویان گذرنامههای اروپایی دارند و اگر تصمیم بگیرند به آمریکا بیایند، برای ورود نیازی به ویزا ندارند. رئیسجمهوری آمریکا افزود: حال، ما باید زمان زیادی را صرف کنیم و سالهای زیادی را پشت سر بگذاریم تا مطمئن شویم که آژانسهای اطلاعاتی ما میتوانند ایمن و بیخطر بودن اروپاییها را که به آمریکا میآیند تضمین کنند. نگرانیها زمانی در این باره افزایش یافت که مهدی نموشه فرانسوی پس از بازگشت از سوریه به یک موزه یهودیان در بروکسل تیراندازی کرد و 4 تن از جمله یک زوج اسرائیلی را کشت و هماکنون در انتظار حکم نهایی است. پیتر کینگ، قانونگذار جمهوریخواه در پاسخ به صحبتهای اوباما گفت: رئیسجمهور آنچنان که باید به این مساله توجه نمیکند. او باید تهاجمیتر رفتار کند. سوریه بزرگترین تهدید است. نهتنها هزاران اروپایی که ویزای ورود به آمریکا را احتیاج ندارند، به سوریه میروند، بلکه صدها شهروند آمریکایی نیز هماکنون به سوریه میروند. براساس این گزارش، نگرانی مقامات آمریکایی و غرب از نفوذ تروریستها به خاک این کشورها در حالی است که کاخ سفید، هفته گذشته از کنگره این کشور خواسته است 500 میلیون دلار بودجه برای آموزش و تجهیز معارضان مسلح در سوریه اختصاص دهد.