اصالت انسان به این است که «از روح خداوند» در او دمیده شده است، یعنی ما مظهر خداوند هستیم؛ موجودی جامع که این شایستگی را داریم به روح الهی شرافت یابیم اما در دنیا خود را به هواهای نفسانی گرفتار می‌کنیم و همین گرفتاری است که موجب می‌شود تاریکی‌های نفسانی بر ما چیره شوند و در مرحله‌ای از حیات که قرآن نام آن را حیات دنیوی می‌نامد، بازداشته شویم تا حدی که پاره کردن این پرده‌های ظلمانی بدون راهنمایی طبیبان روحانی که پیامبران و امامان معصوم سلام‌الله علیهم و معلمان روحانی باشند، امکان ندارد. اما چه باید کرد؟ انسان‌ـ از دنيا تا آخرت‌ـ در تمام اين نشئات وجودي، طالب رستگاری و سعادتمندی است؛ اين طلب تحميلی نیست بلکه امری فطري است، يعني انسان در هركاري مي‌خواهد پيروز باشد و هيچ‌وقت طالب شكست نيست اما چه‌بسا اشتباه می‌گیرد، یعنی در حالی که سعادت ما آن است که به اصل خود بازگردیم؛ اصلی که از آن آمده‌ایم اما هدف را اشتباه می‌گیریم و همین مرتبه پایین حیات را که زندگی دنیوی است، اصل می‌گیریم و همه تلاش خود را در تثبیت و تقویت این زندگی به کار می‌بریم. موضوع را با روایتی از امیرمومنان سلام‌الله علیه توضیح می‌دهیم:
«شَتَّانَ مَا بَيْنَ عَمَلَيْنِ عَمَلٍ تَذْهَبُ لَذَّتُهُ وَ تَبْقَى تَبِعَتُهُ وَ عَمَلٍ تَذْهَبُ مَئُونَتُهُ وَ يَبْقَى أَجْرُه» (نهج‌البلاغه صبحی صالح، ص: 490 ) «چه فاصلهاى است بين 2 کردار؛ عملى كه خوشى آن بگذرد و رنج و عذابش بماند و عملى كه زحمتش سپرى شود و پاداشش بماند».
عمل اول، كار براى دنيا و خشنودی نفس است كه پيامد آن شقاوت اخروى است كه در پى آن است و عمل دوم، كار اخروى است که برای خداوند انجام می‌شود. بديهى است كه ميان اين دو تفاوت زيادى است. آری! ما چه بسیار اشتباه در هدف داریم یعنی هدف را اشتباه می‌گیریم. انسان در هر کاری ناچار به انتخاب هدف است اما هدف چیست؟ هدف دنیوی و لذات دنیوی است که زودگذر است و تثبیت آن انسان را از خداوند محجوب می‌کند و از حرکت معنوی بازمی‌ماند یا هدف اخروی و سعادت اخروی است که انسان را به اصل خودش بازمی‌گرداند؟
«شَتَّانَ بَيْنَ عَمَلَيْن» چه بسيار تفاوت است بين 2 كردار؛1)«عَمَلٌ تَذْهَبُ لَذَّتُهُ» كاري كه لذت او نابود مي‌شود و از بين مي‌رود، یعنی زودگذر است اما «تَبْقَى تَبِعَتُهُ» زيان و محنتش مي‌ماند. این چه نوع عملی است؟ عمل برای خشنودی نفس و تثبیت هواهای نفسانی و زندگی دنیوی است.
2)«وَ عَمَلٌ تَذْهَبُ مَئُونَتُهُ» كاري كه رنج و ناراحتی و خستگي‌اش از بين مي‌رود اما «يَبْقَى أَجْرُهُ» پاداشش می‌ماند زیرا برای خداست. مي‌بينيم چقدر بین این 2 عمل فرق است؟!