گروه فرهنگ و هنر :
حضرت آیتاللهالعظمي خامنه‌ای صبح روز چهارشنبه (21 اردیبهشت‌ماه) حدود 3 ساعت از غرفه‌های ناشران برگزیده و کتاب‌های پرتیراژ دیدن کردند و از نزدیک با تازه‌ترین کتاب‌ها و تولیدات چاپ و نشر بیشتر آشنا شدند. رهبر حكيم انقلاب اسلامی پس از این بازدید در جمع ناشران برتر و برگزیده، ضمن تشکر از دست‌اندرکاران عرصه نشر و کتاب، موضوع کتاب را مقوله‌ای مهم و بدون جایگزین دانستند و خاطرنشان کردند: در سال‌های اخیر کیفیت نشر، شمارگان و تنوع موضوعات کتاب‌ها افزایش یافته و با گذشته قابل مقایسه نیست اما تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم. حضرت آیتاللهالعظمي خامنه‌ای با اشاره به گسترده شدن افق دید نویسندگان افزودند: از نظر محتوا هم کارهای خوبی انجام شده که با تلاش و سرمایه‌گذاری بیشتر این روند رشد ادامه خواهد یافت. ایشان پیشرفت کشور بدون توسعه در بخش کتاب را غیرممکن دانستند و خاطرنشان کردند: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دستگاه‌های دولتی و صاحبان انگیزه به مقوله کتاب اهمیت بدهند و تولید کتاب را با جدیت دنبال کنند. حضرت آیتاللهالعظمي خامنه‌ای پیشرفت‌های کشور در بخش‌های مختلف صنعت نشر و تولید کتاب را پیشرفتی محسوس ارزیابی و بر ادامه اهتمام به مقوله کتاب تاکید کردند.
هیچ چیز جای كتاب را نمی‌گیرد
«هیچ چیز جای كتاب را نمی‌گیرد.» شاید اعتقاد رهبر به همین موضوع است كه موجب می‌شود تقریبا هر سال میهمان ثابت نمایشگاه كتاب باشد؛ نمایشگاهی كه 24سال پیش با پیگیری‌های خودشان آغاز به كار كرده و حالا بازدید از آن تبدیل شده به یكی از برنامه‌های ثابت رهبری، تا هم در جریان تازه‌های نشر قرار بگیرد و هم مهم‌تر از آن، اهمیت كتاب و كتابخوانی را برای خیلی‌ها یادآوری كند. انجام این برنامه آنقدر قطعی است كه با شروع ایام نمایشگاه، همه منتظر تعیین زمان آن هستند تا برنامه‌شان را بر اساس آن تنظیم كنند. خیلی از غرفه‌دارها سعی می‌كنند طوری برنامه بچینند كه بالاترین مسؤول انتشارات در آن روز در نمایشگاه باشد. خیلی از بازدیدكنندگان سعی می‌كنند هرطور شده از روز بازدید رهبر مطلع شوند تا بتوانند رهبر را هم در نمایشگاه ببینند. البته خیلی‌ها هم هستند كه مطمئنند این كار نشدنی است و برنامه‌شان را جوری تنظیم می‌كنند كه حتما در آن روز به نمایشگاه نیایند تا درگیر مشكلات شلوغی، حفاظت و... نشوند. امسال اما همه این برنامه‌ها به هم ریخت. بازدید رهبر تفاوتی اساسی با آنچه هر سال اتفاق می‌افتاد، داشت. سالنی در كنار نمایشگاه برپا شد تا هم فرصتی باشد برای ارائه گزارشی از وضعیت نشر و هم فرصتی برای ناشران مطرح و كتاب‌های مهم برای دیده شدن. بازدید رهبر از ساعت 10 صبح، همزمان با آغاز به كار نمایشگاه شروع شد. جز تعدادی بازدیدكننده حرفه‌ای كه متوجه حضور رهبر شده بودند، همه‌چیز نمایشگاه مثل روزهای عادی پیش می‌رفت. دیگر مثل سال‌های گذشته نه سالنی بسته بود و نه بازدیدكننده‌ای مشغول مباحث امنیتی. احتمالا این موضوع بیشتر به نفع شهرستانی‌هایی شده بود كه فرصت زیادی هم برای بازدید نداشتند. اما در گوشه‌ای دیگر از مصلا، وزیر فرهنگ داشت گزارش فعالیت‌های وزارتخانه‌اش را در حوزه كتاب ارائه می‌كرد؛ از افزایش عناوین منتشر شده می‌گفت و رشد كتاب‌های تالیفی و كاهش كتاب‌های ترجمه‌ای. به خاطر كاهش مجموع تیراژ كل كتاب‌ها مورد سوال قرار می‌گرفت و شاید زیر لب خدا را شكر می‌كرد كه رهبر از كاهش متوسط تیراژ هر كتاب سوال نكرده. آمارها كه تمام شد، نوبت به تازه‌های نشر رسید و كتاب‌هایی كه در سال گذشته مورد تقدیر قرار گرفته بودند. از بدشانسی وزیر بود یا از بدسلیقگی برگزاركنندگان، نخستین غرفه مربوط به كتاب‌های كودك بود. رهبر نگاهی به چند كتاب انداخت و در آخر گفت: «چیزهای خیلی مفیدی نبود». اما جلوتر، وضع عوض شد. كتاب‌های حوزه جنگ نرم، علوم انسانی، دین و دفاع مقدس چهره رهبر را بشاش‌تر كرد. هرچند انتظار ایشان بیشتر از این حرف‌ها بود، این را می‌شد وقتی فهمید كه اشاره‌ای به جوایز جشنواره‌های كتاب كردند: «جایزه‌ای كه شما می‌دهید، كمتر از بقیه دنیا نیست. 110سكه، 200سكه و... پس چرا این‌طور؟» بالاخره، سالن اول یا همان «سالن گزارش» تمام شد و نوبت به سالن ناشران رسید؛ ناشرانی كه در سال89 بیشترین كتاب‌های چاپ اول را منتشر كرده بودند. هرچند نام خیلی از این انتشاراتی‌ها آشنا بود اما خیلی‌هایشان در نمایشگاه‌های قبل فرصت دیدار رهبر را پیدا نكرده بودند و لابد حق هم داشتند كه به‌عنوان فعال‌ترین مجموعه‌های نشر از این موضوع دلخور باشند. با ورود به این سالن فضای بازدید هم عوض شد. دیگر خبری از گزارش‌های رسمی نبود. هر ناشری سعی می‌كرد آخرین تولیداتش را به بهترین شكل معرفی كند و به نحوی رهبر را بیشتر در غرفه‌اش نگه دارد. یك نفر از خاطراتش با رهبر صحبت می‌كرد و دیگری درددلی در حوزه نشر داشت. خیلی‌ها كتاب‌های جدیدشان را به رهبر هدیه دادند و خیلی‌ها هم چفیه‌ای از رهبر هدیه گرفتند. بعد از 2 ساعت و نیم، بازدید از نمایشگاه تمام شد و رهبر به سالنی در گوشه نمایشگاه رفت و ناشران هم پشت سر ایشان وارد شدند تا فارغ از گزارش و درددل، چند دقیقه‌ای هم حرف رهبر را بشنوند درباره كتاب: «وقتی امروز را با 15-10 سال پیش مقایسه می‌كنم، كیفیت خیلی بالا رفته، علاوه بر كمیت. در گذشته خیلی عقب بودیم، زمان انقلاب وضعیت بهتر شد. در سال‌های اخیر هم كه این پیشرفت كاملا محسوس شده. هم موضوعات متنوع‌تر شده و دایره دید نویسندگان متنوع‌تر شده، هم محتواها قوی‌تر شده. كیفیت چاپ و صفحه‌آرایی و جلد و... هم پیشرفت كرده و چشم‌نواز شده.» و بعد هم بشنوند از فلسفه توجه جدی رهبر به كتاب: «كتاب جایگزین ندارد. با اینكه لوازم رسانه‌ای متعددی اضافه شده، هیچكدام جای كتاب را نمی‌گیرد». اذان ظهر بود و قطعا پایان بازدید رهبر، بازدیدی كه با توصیه‌ای به ناشران پایان یافت: «هرچه ممكن است به مقوله كتاب اهمیت بدهید. هم وزارت ارشاد و جاهای دولتی، هم شما ناشران. پیشرفت كشور بدون پیشرفت كتاب امكانپذیر نیست. ما هنوز خیلی عقبیم».
ماجراي هديه رهبر انقلاب به يك خبرنگار
«ماجرای هدیه رهبر انقلاب به یک خبرنگار» هم گزارشي خواندنی خبرگزاری فارس است: حضرت آيت‌الله‌‌العظمي خامنه‌اي رهبر معظم انقلاب اسلامي با حضور در بيست و چهارمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران از بخش ويژه و كتابهاي حضرت زهرا(س) و برگزيده و همچنين از دیگر كتب بازديد كردند. هياهوي جالب و غيرقابل وصفي در نمايشگاه حاكم شد به شكلي كه خبرنگاران و بازديدكنندگاني كه از ساعات اوليه در انتظار گشايش درهاي شبستان بودند متوجه حضور ايشان شدند. با ورود به صحن شبستان اين مهم را دريافتم كه عطر حضور رهبري محيط مصلا را زيبنده كرده چرا كه ايشان هر سال با حضور در نمايشگاه از اين مهم رويداد فرهنگي بازديد و نكاتي را به ناشران و غرفه‌داران ارائه ميكنند. رهبر انقلاب را سيدمحمد حسيني، وزير و بهمن دري، معاون فرهنگي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين بازديد همراهي كرده و ايشان را در جريان آخرين اخبار و اطلاعات نشر قرار دادند، گرچه رهبر انقلاب خود از علاقه‌مندان شديد كتاب هستند و اين بازديد هر سال نشان از اين مهم دارد. اما هديه چفيه رهبر انقلاب از نكاتي است كه در برخورد هر فردي به ايشان مطرح مي‌شود، كوچك و بزرگ هم ندارد؛ روز 21 ارديبهشت كه ايشان از نمايشگاه بازديد مي‌كردند خبرنگاري در جوار ايشان ايستاد و تقاضاي هديه كرد؛ گويا جمعيت اطراف اجازه نزديك شدن را به او نمي‌دادند اما به هر ترتيبي بود خود را به رهبر انقلاب رساند و تقاضاي چفيه كرد كه اين درخواست به سرعت پاسخ گفته شد و رهبري چفيه خود را به اين خبرنگار هديه كرد. خبرنگار سر از پا نمي‌شناخت، گويي اين همان هديه‌اي است كه مدت‌ها انتظارش را مي‌كشيد، برگه‌هاي خبر را فراموش كرده و از ذوق دريافت هديه در پوست خود نمي‌گنجيد، به هر كه مي‌رسيد اين هديه را نشان مي‌داد تا ديگران هم عطر رهبر را از چفيه استشمام كنند. شايد ماندگارترين خاطره از نمايشگاه بيست و چهارم كتاب تهران همين دريافت چفيه از مقام معظم رهبري براي اين خبرنگار باشد و تا ابد در تارك خاطراتش مانا و ثبت شود.