مراسم گراميداشت هزاره شاهنامه صبح دیروز (شنبه، 24 ارديبهشت‌ماه) از سوي فرهنگستان زبان و ادب فارسي در بنياد ايران‌شناسي آغاز شد. غلامعلي حدادعادل، رئيس فرهنگستان زبان و ادب فارسي در اين مراسم درباره راز ماندگاري شاهنامه اظهار كرد: هزار سال است كه شاهنامه در دل و در دست ايرانيان و فارسي‌زبانان جاي دارد و عارف و عامي، شهري و روستايي، پير و جوان همه اين كتاب را مي‌شناسند. نقالان در قهوه‌خانه‌ها اين كتاب را روايت مي‌كنند و داستان‌هاي حماسي آن را با لحن گرم و گيرا مي‌خوانند و مرشدان در زورخانه‌ها اشعار رزمي و پهلواني‌اش را با آهنگ مخصوص مي‌خوانند و ضرب مي‌گيرند. وی ادامه داد: هزار سال است نقاشان و نگارگران و هنرمندان تصور خود را از اشعار شاهنامه به تصوير مي‌كشند و هزار سال است كه روستاييان در شب‌هاي سرد زمستان گرد آتش مي‌نشينند و به حكايت عبور سياوش از آتش گوش مي‌سپرند و هزار سال است كه شاعران به تقليد از شاهنامه، فتح‌نامه، شهنشاه‌نامه و علي‌نامه و گرشاسب‌نامه مي‌سرايند و مولوي و سعدي و حافظ ابيات شاهنامه فردوسي را به تضمين و تلميح به شعر خود مي‌افزايند و حكيمان و عارفان و معلمان اخلاق از آن نكته‌ها مي‌آموزند. حدادعادل با اشاره به اينكه بايد از خود پرسيد راز ماندگاري شاهنامه چيست، گفت: چرا شاهنامه پا به پاي ايرانيان و فارسي‌زبانان به پيش مي‌رود و چرا فردوسي همواره عزيزتر و گرامي‌تر مي‌شود؟ براي درك اهميت شاهنامه بايد به هزار سال قبل برگرديم و اوضاع و احوال اجتماعي و ديني مردم آن روزگار را بررسي كنيم. وی عنوان كرد: حقيقت اين است كه با ظهور اسلام، ايرانيان در عين مسلماني اراده كردند ايراني بمانند؛ اگرچه پيامبر اسلام (ص) عرب و عرب‌زبان بودند و قرآن كريم به زبان عربي نازل شد اما ايرانيان اسلام را با عربيت يكي ندانستند و ايراني ماندند و اسلام عقيده آنان و ايران علاقه آنان بود و توانستند اين دو را يكجا جمع كنند. ايرانيان از پيامبر(ص) آموختند كه هيچ عربي از هيچ عجمي برتر نيست؛ مگر به تقوا. رئيس فرهنگستان زبان و ادب فارسي با بيان اينكه بني‌اميه و بني‌عباس در آن زمان از قدرت خود سرمست بودند و عجم را تحقير مي‌كردند، اظهار كرد: اين تحقير بر ايرانيان گران مي‌آمد و از قبل از حكيم ابوالقاسم فردوسي، ايرانيان براي گردآوري و ثبت زبان فارسي كوشش مي‌كردند و فردوسي نيز كه از خاندان دهقانان‌‌نژاد خراساني بود، همت كرد و با سپري كردن 30 سال از عمر خود، شاهنامه را در تاريخ جاودانه ساخت و يادگار كهن مردم ايران را به وجهي دلپذير و دلنشين در قالب شاهنامه عرضه كرد و حافظه‌اي تاريخي و جمعي به وجود آورد. حدادعادل تاكيد كرد: هويت فردوسي در مقابل اسلام نبود بلكه هويتي ايراني متمايز از هويت عربي بود و البته غيرعربي هم نبود. فردوسي مسلماني درست‌اعتقاد و شيعه‌اي قدرتمند بود و مسلماني خود را شجاعانه عنوان مي‌كرد. رئيس كميسيون فرهنگي مجلس ادامه داد: اگرچه شاهنامه فردوسي عمدتا حكايات ايران پيش از اسلام است اما به روشني رنگ و بوي اسلامي دارد و فردوسي مي‌خواست با شاهنامه در مقابل بني‌عباس و بني‌اميه به ايرانيان اعتماد به نفس ببخشد. حدادعادل با بيان اينكه ماندگاري شاهنامه دلايل ديگري نيز داشته است، به خدمات فردوسي به زبان فارسي در كتاب شاهنامه اشاره كرد و گفت: فردوسي با 60هزار بيت پخته و روان و دلنشين كه امروز نيز بعد از هزار سال مردم عادي و عامي كوچه و بازار آن را مي‌فهمند، زبان اسلام را كه زبان ديني ماست، مانند نخ تسبيحي به تمام اقوام ايراني در رشته‌اي واحد متحد کرد.