وطنامروز:
برخی منابع غربی میگویند آمانو قصد دارد تا آخر سال جاری میلادی ادعا کند مطالعات ایران درباره برنامه ساخت سلاح هستهای که تا پیش از این «ادعایی» خوانده میشد، واقعیت دارد. جورج جان خبرنگار شناختهشده آسوشیتدپرس در وین که دارای ارتباطات گستردهای با محافل داخلی آژانس است، چندی پیش در گزارشی خبر داده است که دیپلماتها در دبیرخانه آژانس میگویند آمانو هماهنگیهایی با آمریکا به عمل آورده تا بتواند مجددا اتهامات بیپایه درباره پیگیری برنامه ساخت سلاح هستهای در ایران را زنده کند. وی در گزارش خود نوشته است: «بعد از بيش از 4سال بنبست در تلاشهاي آژانس براي تحقيق درباره آزمايشهاي هستهاي ادعايي عليه ايران با هدف ساخت سلاحهاي هستهاي، آمانو در نظر دارد احتمالا تا آخر سال کنوني نتيجهگيريهايي در اين باره انجام دهد و بگويد چنين آزمايشاتي انجام شده است». جان ادامه میدهد: «به گفته ديپلماتها اين امر به سهم خود راه را براي تجديد ارجاع ايران به شوراي امنيت باز ميکند و به تشديد احتمالي تحريمهاي فعلي يا مجموعه جديدي از مجازاتهاي سازمان ملل عليه اين کشور منجر خواهد شد». یک کارشناس مرتبط با پرونده هستهای در تهران در این باره به «ایران هستهای» گفت: «تلاش برای احیای مطالعات ادعایی احتمالا یکی از آخرین طراحیهای آمریکا برای ایجاد مشغولیتهای امنیتی برای ایران و کند کردن روند تاثیر آن بر تحولات خاورمیانه است. بویژه اینکه این بحث دقیقا زمانی مطرح میشود که آمریکاییها موضوع ارجاع پرونده هستهای سوریه به شورای امنیت را هم در دستور کار دارند». این کارشناس ادامه داد:
«با این حال بعید است ایران نگرانیاي در اینباره داشته باشد چرا که شیره بحث مطالعات ادعایی مدتهاست کشیده شده و دست غرب در این باره کاملا خالی است اما متقابلا با طرح مجدد این بحث، ایران فرصتی خواهد داشت برای اینکه یک بار دیگر دروغسازیهای غربیها را مستندا افشا کند». این دیپلمات همچنین گفت: «مانورهایی از این دست نشان میدهد تنگناهای آمریکا در منطقه و هراس آن از تبدیل شدن ایران به برنده بزرگ تحولات منطقه بسیار جدی شده است و به همین دلیل تلاش میکنند با طراحی پروژههای موازی و احیای مباحث مرده از اعتماد به نفس فزاینده منطقهای ایران کم کنند یا با مشغول کردن آن به پروژههای موازی از تمرکز آن روی تحولات منطقه بکاهند».
«مطالعات ادعایی» به مجموعه مباحثی گفته میشود که دربرگیرنده ادعاهای آمریکا مبنی بر در دست داشتن اسنادی است که نشان میدهد ایران زمانی برنامه ساخت کلاهک هستهای داشته است. ایران از همان ابتدا تاکید کرد که این پروژه صرفا یک داستانسرایی تبلیغاتی از جانب آمریکاست و خواستار آن شد که اسناد مورد ادعای آمریکا در این باره برای بررسیهای کارشناسی در اختیار ایران و آژانس گذاشته شود. نهایتا در اوت سال 2007 میان ایران و آژانس توافقی انجام شد که مقرر میکرد اولا مطالعات ادعایی یک «موضوع باقیمانده» میان ایران و آژانس نیست و ثانیا بر اساس این توافق که به مدالیته مشهور شد، آژانس وظیفه دارد اصل اسناد مطالعات ادعایی را از آمریکا دریافت کند و برای بررسی به ایران بدهد. تنها وظیفه ایران طبق این سند آن بود که ارزیابی خود را از این اسناد به آژانس ارائه بدهد. با وجود اعلام آمادگی کامل ایران برای مشارکت در این فرآیند، آمریکا هرگز حاضر نشد اسناد مورد ادعای خود را در اختیار آژانس قرار دهد و لذا آژانس هم از عمل به تعهد خود در قبال ایران که ارائه اصل اسناد بود ناتوان ماند.