اجلاس روساي ستاد كل نيروهاي مسلح كشورهاي عضو سازمان همکاری شانگهای به ابتکار پکن برگزار شد. در این اجلاس از تمام اعضا خواسته شده بود بر قاطعیت خود در مقابله با سرایت انقلاب‌های عربی تاکید کنند اما درباره تدابیر ویژه اعلامیه‌ای صادر نشد. سازمان همکاری شانگهای نقش مثبتی در تامین امنیت منطقه ایفا کرده است. ضمنا نه روسیه و نه چین در امور داخلی کشورهای عضو دخالت نخواهند کرد حتی اگر در آنجا آشوب و شورش برپا شود اما این مهم در حالی است که به نظر می‌رسد رژیم‌های منطقه آسیای مرکزی همانطور که پیش‌بینی می‌شد اکنون در دوران سقوط بسر می‌برند و برای خروج از این بحران مجبورند شرایط حاکمیت را تغییر دهند. کشورهای روسیه، چین، تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان و ازبکستان عضو سازمان همکاری‌های شانگهای هستند. آنها موظفند مشترکا با 3 محور شرارت یعنی نیروهای جدایی‌طلب، افراطیون و تروریسم مبارزه کنند. این سازمان 10 سال پیش تاسیس شد همانطوری که چن بینده، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح چین در اجلاس یادآور شد: «در10سال گذشته به نتایجي جدی دست یافته‌ایم و به طور مستمر همکاری‌های ما در عرصه نظامی عمیق‌تر می‌شود». سی‌تسین پین، معاون رهبر چین گفت: چین با کشورهای عضو سازمان شانگهای همکاری‌های خود را در عرصه دفاع و امنیت استحکام خواهد بخشید. سازمان شانگهای در راستاي همکاری‌های منطقه‌ای قادر است منافع و علايق جهان، ثبات و شکوفایی را تحقق بخشد. اين سازمان مي‌تواند به عنوان سرمشق و نمونه تلقی شود.» اما نه«سی‌تسین» و نه «چن» هیچ راه‌حل مشخصی را ارائه ندادند. بر همین اساس رسانه‌های غربی مدعی شدند حکومت‌های دیکتاتوری در آسیای میانه امروز با چالش‌های جدی روبه‌رو هستند. ناآرامی‌هايي که چندی پیش در قرقیزستان رخ داد یادآور این مطلب است. هیچکس نمی‌تواند تضمین کند انقلاب‌های رنگی جهان عرب به چنین مناطقی که زمینه نارضایتی از رهبرانی وجود دارد که سال‌هاست در راس حکومت قرار دارند، سرایت نکند. آیا سازمان همکاری شانگهای قادر است از رشد چنین وقایعی در منطقه جلوگیری کند؟ در جواب این سوال ما ، الکساندر لارین، کارمند علمی ارشد انستیتوی شرق دور می‌گوید: بدون تردید سازمان شانگهای سهم بسزایی در تامین امنیت در منطقه آسیای میانه داشته است. زمانی که سخن از مبارزه مشترک علیه 3 محور شرارت به میان می‌آید، نشان‌دهنده آن است که بین آنها همکاری‌های متقابل در سطح بالایی صورت می‌گیرد. مهم این است که سازمان شانگهای به مکانی تبدیل شده که در آن مهم‌ترین مسائل موجود در منطقه می‌تواند مورد بحث و بررسی قرار گیرد. از طرف دیگر هر کشور عضو سازمان می‌تواند روابط دوجانبه با اعضای دیگر بویژه با روسیه و چین برقرار کند. نه روسیه و نه چین ابدا تمایلی به دخالت در مناقشات داخلی کشورهای آسیای میانه ندارند. رویدادهای قرقیزستان اثباتی بر این مطلب بود، به همین دلیل برای نقش نظامی– سیاسی سازمان شانگهای بیش از حد ارزش قائل شدن لزومی ندارد. لارین درباره همکاری‌های متقابل بین روسیه و چین در منطقه اظهار داشت: طرفین علاقه‌مند به این هستند که همسایگان از آرامش و ثبات برخوردار باشند. در جهت این هدف مسکو و پکن می‌توانند همکاری متقابل داشته باشند اما رقابت هم وجود دارد. اصولا روسیه در تلاش است موضع خود را با کمک ارتباطات نظامی استحکام بخشد و چین سرمایه‌گذاری اقتصادی را پیشنهاد می‌کند. احداث خط لوله گاز از آسیای میانه به چین و احداث ریل راه‌آهن قطارهای سریع السیر از آستانه به آلماتي با حضور چین، همگی نشانگر گسترش نفوذ چین و کاهش نفوذ روسیه است. این در حالی است که بحران امنیتی در منطقه بویژه در کشورهای جنوبی آسیای میانه رو به روز در حال افزایش است و دولت‌ها با مشکلاتی از جمله بیکاری و کاهش محبوبت عمومی روبه‌رو هستند.
منبع: روزنامه نیزاویسیمایا گازیتا