وقتی شبح سیاه بحران اقتصادی از دروازه ایرلند گذشت و پس از اینکه آنها را به ورشکستگی رساند خیلی زود پشت مرزهای پرتغال شروع به خزیدن کرد تا اوضاع و شرایط سیاسی– اقتصادی این کشور نیز فلج شود. در اوائل ماه مه جاری بود که اهالی لیسبون به نشانه اعتراض به دولت پرتغال و اتحادیه اروپا دست به تظاهرات دسته جمعی زدند و خشمشان را در کف خیابانها به نمایش گذاشتند. اوضاع اجتماعی اهالی پرتغال آنقدر وخیم بود که هیچ چیزی نمیتوانست این موج خشم را آرام کند اما وقتی با یک فلاش فوروارد به هجدهم همین ماه در ورزشگاه دوبلین میرویم باز هم به همان جمله معروف «بیل شنکلی» استناد میکنيم که «فوتبال فراتر از زندگی است.» بله، دقیقا تنها چیزی که میتوانست مسکنی بر این درد باشد همین فوتبال است. وقتی شما یک فینال کاملا پرتغالی را در ورزشگاه دوبلین تماشا میکنید، زمانی که میبینید سکوهای ورزشگاه را 2 دسته پرتغالی به تصرف درآوردهاند، دستهای هوادار پورتو با شالهای آبی و دستهای دیگر هواداران براگا با لباسهای قرمز، آنهایی که شعف برای پیروزی در نبرد در چهرههایشان دیده میشود، تنها به این نتیجه میرسید یا اینکه بهتر بگوییم با ما همعقیده میشوید که فینال لیگ اروپا چهارشنبه شب پذیرای مردانی بود که میخواستند رنج اقتصادی را در هیاهوی فوتبال فراموش کنند و باز این «سرگرمی جنونآمیز» آنها را تا ساعتها سرخوش کرده بود. نبرد پورتو– براگا اگر از لحاظ فنی نکته قابل توجهی نداشت ولی از لحاظ ساختار اجتماعی به خیلیها نشان داد نبرد در زمین فوتبال فراتر از مرزهای سیاسی و اقتصادی است و به تنهایی میتواند ملتی را نجات دهد، مانند عراق جنگزده در سال 2007 که در بدترین شرایط آن روزهای اشغال توانست فاتح آسیا شود یا آرژانتین 1986 با مارادونا، وقتی مردم این کشور با اوضاع وخیم اقتصادی دست و پنجه نرم میکردند این پسران آلبی سلسته بودند که با قهرمانی در مکزیکو سیتی امید را در دل مردمانشان زنده کردند. و این بار نوبت به پرتغالیها رسید تا با فتح جام «15 کیلویی» اروپا، روح جدیدی به کالبد مردم کشورشان بدمند.
ورشکستهها میزبان ورشکستهها
ایرلندیها که از لحاظ اقتصادی در اوضاع بدی به سر میبرند و تقریبا به مرز ورشکستگی رسیدهاند، برای نخستینبار میزبانی یک فینال فوتبال در اروپا را بر عهده گرفتند، البته در خبرها آمده بود اهالی دوبلین بیشتر از اینکه بخواهند به فوتبال و میزبانی بیندیشند نفرتشان از حضور ملکه انگلیس را نشان میدهند! ملکه انگلیس برای نخستینبار در 100 سال اخیر به دوبلين ميرود و این اصلا خوشایند مردمی که برای گرفتن استقلالشان از انگلیس کشته دادهاند، نیست. بنرهایی با مضمون «این همه هزینه برای دیدار سلطنتی برای چه؟» یا اینکه «فراموش نکنید سربازان علیا حضرت چه جنایتی در افغانستان و عراق کردهاند» را روی دیوارها و تیر چراغ برقها نصب کردهاند. مردمی که از لحاظ اقتصادی ورشکسته شدهاند، چهارشنبهشب میزبان تیمهایی بودند که مردمان کشورشان به همین بلای اقتصادی دچار شدهاند، یعنی ورشکستهها میزبان ورشکستهها.
تونل احترام
اگر قرار باشد از ضربه سر فالکائو که باعث قهرمانی پورتو شد فاکتور بگیریم، نکتهای چشمنواز سبب میشود به آن اشاره کنیم، این اتفاق بعد از پایان 90 دقیقه و در زمان تقسیم جوایز رخ داد، زمانی که بازیکنان براگا برای آویختن مدال نقره به جایگاه ویژه میرفتند پسران آبیپوش پورتو تونلی درست کردند و با کف زدن برای تیم مقهور شده، صحنه زیبایی از «احترام» در فوتبال را به نمایش گذاشتند، همان واژهای که به عنوان لوگوی ثابتی روی لباس بازیکنانی که در رقابتهای اروپایی شرکت میکنند نقش بسته است. صحنه تشویق کردن بازیکنان براگا توسط شاگردان ویلاس بوآس زیباترین لانگ شات این نبرد بود.